अली खामेनेई
.jpeg)
सय्यद अली होसेनी खामेनेई (फारसी: سیّد علی حسینی خامنه; १९ अप्रिल १९३९ – २८ फेब्रुअरी २०२६) एक इरानी धर्मगुरु तथा राजनीतिज्ञ थिए, जसले सन् १९८९ देखि २०२६ मा उनको हत्या नभएसम्म इरानका सर्वोच्च नेताको रूपमा सेवा गरेका थिए। खामेनेईले यसअघि सन् १९८१ देखि १९८९ सम्म सम्म इरानका राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गरेका थिए।
प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
[सम्पादन गर्नुहोस्]
वरिष्ठ नेता आयतोल्लाह सय्यद अली होसैन खामेनेईको जन्म सन् १९३९ मा ईरानको पबित्र नगर मशहदको एक धार्मिक परिवारमा भएको थियो। उनका बुवा हाज सैयद जवाद खामेनेइ मशहदका वरिष्ठ धर्म गुरु मध्येमा एक थिए भने उनकी आमा एक प्रसिद्ध धर्म गुरु हुज्जतुलइस्लाम सैयद हाशिम नजफाबादी कि सुपुत्री थिइन्।
साहित्यिक छात्रवृत्ति
[सम्पादन गर्नुहोस्]खामेनेई आफ्ना मातृ भाषा फारसी र अजरबैजान बाहेक अरबी भाषामा पनि पोख्त थिए।[१] उनले धेरै पुस्तकहरु अरबी भाषाबाट फारसीमा अनुबाद गरेका छन् जसमा मिश्रका प्रख्यात विचारक सय्यिद क्युटबका कार्यहरुपनि पर्दछन्। उनी अजरबैजानी बोल्छन जो उनको बुवाको मातृ भाषा हो।[२][३]
राजनीतिक जीवन र राष्ट्रपतिको पद
[सम्पादन गर्नुहोस्]अली खामेनेई इरानमा इरानी क्रान्तिमा एक प्रमुख पात्र हुन् र रुहोल्लाह खामेनेइ को नजिकको बिस्वाश पात्र पनि थिए | सन १९७९ मा तेहरानमा गरेको शुक्रवार प्रार्थना इमाम को पोस्ट गर्न खामेनेइ नियुक्त गरेपछि उक्त पोस्टबाट हुसैन-अलि मोन्टजेरी राजीनामा दिन बाध्य भए।
सन १९८१ मा, मोहम्मद-अली रजाई को हत्या पछि खामेनेइ इरानको राष्ट्रपति चुनिए जसमा उनले ९७% हासिल गरे भने चार उम्मेदवार अभिभाबकहरूको परिषद द्वारा अनुमोदित थिए। जुन अक्टोबर १९८१ मा निर्वाचन भएको थियो। खामेनेइ कार्यालय सेवा गर्न पहिलो पादरी भए। रूहोल्लाह खोमेनि यसलाई मूल राष्ट्रपति पदको बाहिर राख्न चाहन्थे तर पछि उनको विचार परवर्तन भयो। अली खामेनेइ आफ्नो
राष्ट्रपति पद भार ग्रहण समारोहमा बाचा गरेका थिए "विचलन, औदार्य र अमेरिकी-प्रभावित दक्षिणपन्थी" हटाउने।[४]
सर्वोच्च नेता
[सम्पादन गर्नुहोस्]अली खामेनेई, रुहोल्लाह खोमेइनी मृत्यु पछि इरानी क्रान्ति को नेता हुन् सफल र ४ जुन, १९८९ मा विशेषज्ञ को विधानसभा द्वारा नयाँ सर्वोच्च नेताको रूपमा निर्वाचित भए। सुरुमा तीन सदस्य अली मेश्किनी, मौसावी अर्देबिली र खामेनेइ एक परिषद, नेतृत्व लागि प्रस्तावित थियो। विधानसभा एक नेतृत्व परिषद को विचार अस्वीकार गरेपछि (खामेनेइ र राफसन्जनी दुवै एक परिषद समर्थन थिए) र महान आयातोल्लाह मोहम्मद-रेजा गोंल्पायगानीको ७४ सदस्य उपस्थित थिए र ६० सदस्यहरूले खामेनेइ निर्वाचित नेता थिए भने बाहिर १४ भोट मात्रै गएका थिए। [५]
मृत्यु
[सम्पादन गर्नुहोस्]इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनेई मृत्यु भएको इरानको राज्य टेलिभिजनले पुष्टि गरेको छ। उनको निधनमा देशभर ४० दिन शोक घोषणा समेत गरिएको छ। इरानमा अमेरिका र इजरेलद्वारा गरिएको आक्रमणमा परि खामेनेई मृत्यु भएको हो।[६]
सन्दर्भ सामग्री
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ "Khamenei sermon in Arabic", Irannegah.com, १८ जुन २००९-को मूल रूप सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १९ जुन २००९।
|deadurl=प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता) अभिलेखिकरण १८ जुन २००९ वेब्याक मेसिन - ↑ "Khamenei speaking Azeri about poetry", Irannegah, अन्तिम पहुँच १९ जुन २००९।
- ↑ Khamenei, Ali. "The History of Palestine and Its Occupation", Tehran Friday prayer sermons, 18 December 1999. Published 4 March 2008, Khamenei.ir – the Supreme Leader Seyed Ali Khamenei's official website. Retrieved 6 April 2009
- ↑ "Reading Khamenei by Karim Sadjadpour" (PDF), carnegieendowment.org। अभिलेखिकरण २०१९-१०-२७ वेब्याक मेसिन
- ↑ ईरानका सर्वोच्च नेता अभिलेखिकरण २०१३-०६-२० = Archive.today
- ↑ "आफ्ना सर्वोच्च नेता खामेनेई मारिएका इरानद्वारा पुष्टि, चालिस दिने शोक घोषणा"। बीबीसी न्यूज नेपाली (नेपाली) भाषा)। सङ्ग्रह मिति १ मार्च २०२६।
बाह्य कडीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]
