मोहसीना किडवई
.jpg)
| लिंग | महिला  |
|---|---|
| नागरिकत्व | भारत, ब्रिटिश भारत, भारतीय अधिराज्य |
| जन्म तारीख | १ जानेवारी 1932 |
| जन्मस्थान | बाराबंकी जिल्हा |
| व्यवसाय | राजकारणी |
| पद | लोकसभा सदस्य, राज्यसभा सदस्य, Member of the Uttar Pradesh Legislative Assembly, ७व्या लोकसभेचे सदस्य, ८व्या लोकसभेचे सदस्य |
| शिक्षण घेतलेली संस्था | अलीगढ मुस्लिम विद्यापीठ |
| राजकीय पक्षाचा सभासद | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस |
| धर्म | इस्लाम धर्म |
मोहसीना किडवई (१ जानेवारी, १९३२ - ८ एप्रिल, २०२६) या उत्तर प्रदेशमधील बाराबंकी जिल्ह्यातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाच्या एक भारतीय राजकारणी आणि माजी केंद्रीय मंत्री आणि संसदपटू होत्या. त्यांनी पंतप्रधान इंदिरा गांधी आणि राजीव गांधी यांच्या मंत्रिमंडळात अनेक महत्त्वाची खाती सांभाळत केंद्रीय मंत्री म्हणून काम केले.[१][२]
त्या उत्तर प्रदेशातील मेरठ मतदारसंघातून ६ व्या लोकसभेवर निवडून आल्या होत्या आणि त्यांनी ७ व्या आणि ८ व्या लोकसभेतही ही जागा राखली होती. त्यांनी २००४ ते २०१६ दरम्यान छत्तीसगडमधून राज्यसभेच्या सदस्या म्हणूनही काम केले.[३]
कारकीर्द
[संपादन]किडवई यांनी उत्तर प्रदेश सरकार आणि भारत सरकारमध्ये अनेक मंत्रीपदे भूषवली होती.[३] किडवाई यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षामध्ये अखिल भारतीय काँग्रेस समितीच्या (AICC) सरचिटणीसपदासह विविध नेतृत्वपदे भूषवली. किडवाई या काँग्रेस पक्षाध्यक्षा सोनिया गांधी यांच्या निकटवर्तीय मानल्या जात असत.[४] त्या काँग्रेस कार्यकारी समितीच्या सदस्य आणि आसाम तसेच पंजाबच्या निवडणूक जाहीरनामा अंमलबजावणी समित्यांच्या निमंत्रक (convenor) देखील होत्या.[५]
वैयक्तिक आयुष्य
[संपादन]मोहसिना किडवाई यांचा विवाह १७ डिसेंबर १९५३ रोजी खलील आर. किडवाई यांच्याशी झाला. त्यांना तीन मुली आहेत.[३]
भूषवलेली पदे
[संपादन]त्यांनी त्यांच्या कारकिर्दीत खालील पदे भूषवली आहेत:[३]
| भूषवलेले पद | पासून | पर्यंत |
|---|---|---|
| सदस्य, उत्तर प्रदेश विधान परिषद | १९६० | १९७४ |
| राज्यमंत्री, अन्न आणि नागरी पुरवठा, उत्तर प्रदेश | १९७३ | १९७४ |
| सदस्य, उत्तर प्रदेश विधानसभा | १९७४ | १९७७ |
| कॅबिनेट मंत्री, हरिजन आणि समाजकल्याण, उत्तर प्रदेश | १९७४ | १९७५ |
| कॅबिनेट मंत्री, लघु उद्योग, उत्तर प्रदेश | १९७५ | १९७७ |
| सदस्य, सहावी लोकसभा, आझमगड पोटनिवडणुकीत विजय | १९७८ | १९७९ |
| सदस्य, सातवी लोकसभा, मेरठ मधून | १९८० | १९८४ |
| केंद्रीय राज्यमंत्री, कामगार आणि पुनर्वसन | ११ सप्टेंबर १९८२ | २९ जानेवारी १९८३ |
| केंद्रीय राज्यमंत्री, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण | २९ जानेवारी १९८३ | २ ऑगस्ट १९८४ |
| सदस्य, आठवी लोकसभा | १९८४ | १९८९ |
| केंद्रीय राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) | २ ऑगस्ट १९८४ | ३१ ऑक्टोबर १९८४ |
| केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री, ग्रामविकास | ४ नोव्हेंबर १९८४ | ३१ डिसेंबर १९८४ |
| केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण | ३१ डिसेंबर १९८४ | २४ जून १९८६ |
| केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री, वाहतूक | २४ जून १९८६ | २२ ऑक्टोबर १९८६ |
| केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री, शहरी विकास | २२ ऑक्टोबर १९८६ | २ डिसेंबर १९८९ |
| केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री, पर्यटन (अतिरिक्त प्रभार) | १४ फेब्रुवारी १९८८ | २५ जून १९८९ |
| राज्यसभेवर निवड | जून २००४ | – |
| सदस्य, अलिगड मुस्लिम विद्यापीठ कोर्ट | जुलै २००४ | – |
| सदस्य, कृषी समिती | ऑगस्ट २००४ | – |
| सदस्य, अंजुमन (कोर्ट), जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठ | नोव्हेंबर २००४ | – |
| सदस्य, सल्लागार समिती, सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय | ऑक्टोबर २००४ | – |
| सदस्य, लोकसंख्या आणि सार्वजनिक आरोग्य विषयक संसदीय मंच | मे २००६ | – |
| सदस्य, अन्न, ग्राहक व्यवहार आणि सार्वजनिक वितरण समिती | जुलै २००६ | – |
संदर्भ
[संपादन]- ↑ "Veteran Congress leader Mohsina Kidwai passes away at 94". The Hindu. 8 April 2026.
- ↑ "Veteran Congress leader Mohsina Kidwai, ex-Union Minister under Indira and Rajiv Gandhi, dies at 94". Mint. 8 April 2026.
- 1 2 3 4 "Website of SMT. MOHSINA KIDWAI, Member of Parliament (Rajya Sabha)". 5 February 2012 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 15 June 2007 रोजी पाहिले.
- ↑ "STATE OF THE CONGRESS: Half done, but no clue ahead". 14 October 2012 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 15 June 2007 रोजी पाहिले.
- ↑ "AICC release of 22 April, 2002 after the reshuffle". 6 February 2012 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 15 June 2007 रोजी पाहिले.
