НапэкӀуэцӀ нэхъыщхьэ

Уикипедиэм къеблагъэ, щӀэнгъуазэ хуитщ, щхьэдж и редакциэ иригъэкӀуэкӀыфынущ! Нобэ 2026 гъэм Накъыгъэ 17, Тхьэмахуэ. Джыпсту тхыгъэ 1,669 диӀэ. Рубрикациэ • Зэхэдзыгъуэ А—Ӏу • Тхыгъэ щӀэхэр Гъэтэрэзыгъуэ щӀэхэр • Тхыгъэ къыхэхугъуэкӀэ • Тхьэмадэхэр • Хъуам яӀэн хуей тхыгъэхэм я напэ

ТхыгъэфӀ[Еплъын]  Адыгэ лъэпкъыжьхэм я тхыдэ — мывэ лъэхъэнэм (илъэс мелуан 2.5-рэ ипэкӀэ щыщӀэдзауэ) къыщӀедзэри — гъущӀ лъэхъэнэм (ди лъэхъэнэм ипэкӀэ е 8-нэ лӀэщӀыгъуэ) носыр. Ижь-ижьыж лъандэрэ цӀыху Къауказым исащ. Къаукъаз дэтӀэсхьэныгъэ теухуа щӀэныгъэлӀэхэр зэдэгурыӀуэркъым. Я нэхъыбэу зэрыжаӀэмкӀэ цӀыху Къаукъазым къызэрыхъуа, нэгъуэщӀхэм зэрыжаӀэ ипщэкӀэ зыкъикӀауэ цӀыхухэр Ищхъэрэ Еуропэм деж здэкӀуэнущ. Нэхъыбу... Тхыгъэ дэгъуэ[Еплъын]  Фернандо Кортес Монрой Писарро Алтамирано (исп-бз. Fernando Cortes Monroy Pizarro Altamirano), къыздэхъуар Медейиным Эстремадура провинциэм 1485 гъэм; дунем здехыжьар Кастийеха де ла Куэста Андалусиэм 1547 гъэм дыгъэгъазэм и 2. Нэхъ зэрацӀыхур Фернандо, Эрнандо, Фернан иэ Эрнан Кортес (эсп-бз. Hernan Cortes) — Эспаниэм и конкистадор, Мексикэр зыубыду ацтекхэм я къэралыр хэзгъэкӀуэдар. Пщы Карл V-м ӀэнатӀэ Marques del Valle de Oaxaca (Оахакэ къуэм и маркиз). И гъашъэм тепсэлъыхьу макӀэ тхылъ къэнахэр, абы шъхьэкӀэ тхыдэщӀэныгъэм и лъэжьыгъэхэр Ӏэуэ зэхокӀхэр я гупшэсыгъэхэмкӀэ. Нэхъыбу... ПщӀэрэ уэ...[Еплъын]  Кроу лъэпкъым щыщ хулъхугъэхэм я сурэт Инджылызхэм тэрэзу зэрамдзакӀа лъэпкъыцӀэ «Апсалоке» (Бзуушхуэм и бын) яужым лъэпкъым «Crow» джоуэ къатена - «Къуагъ-цӀыхухэ» Къэзэнокъуэ Жэбагъы илъэс 25 нэхъ иримыкъуауэ хеящӀу хагъэкӀат, и чэнджэшигъуэм къыхэкӀауэ щыта Къанжал зауэр Абдзэх лъэпкъыр здэпсоуа шӀыпӀэм хэт Хъыдыжъы къалэм и цӀэр къызхэкӀар псалъитӀ - «Хьэдэ» «Жъы». ШыкӀэпшынэ пэсырей сурэту зэфӀэтхэм я пкъыщӀыбагъым «Мэзышэ» щӀэрылъщ, джэгуакӀуэр еуэным ипэкӀэ абым щабзэр щехуэщ. ЦӀэрыӀуэ режисор Валерия Гай Германикэм (сурэтым), и кинохэм шъхьэкӀэ щӀыхь бжыгъэ къэзыхьар, зэреджар кинологу, Тимеразев и академиэм. Ӏэсэ вынду яӀыгъхэр цӀыхухэм, илъэс 15 кыщыкӀэдзауэ 69 нэс къагъэшъэфыну. Инал Нэху и адэжъым ядэ Кесыр кхъухьым къэхъуа, Ахын хым Абдэ Хъан и цӀыхухэм дэкӀыгъу Кърымым щикӀам, Уэсмэн пэштыхьейм и дзэм зыщихъумэу. Кортесым и цӀыхухэм яӀэкӀэкӀуэда ацтекхэм я пщы Моктесума II ибу къэна ипхъур ипӀыжьа, джорпкӀэхэлъхьэм яуж Дониа Мариа Кортес де Монтесума траӀуауэ. Адыгэ автоном куейр щыӀэхукӀэрэ (1928-1957 гъэхэм), илъэсипщым зэ и гъунапкъэхэр зэрахъуэкӀыурэ щытт. Зэгъэзэхуэгъуэр щыувэӀэжьар Къэрэшей-Шэрджэсу щызэхагъэхьам. Мазэ екӀуэкӀым[Еплъын]  Нобэ Тхьэмахуэ 17 Накъыгъэм и 2026 накъыгъэм и 21 - Адыгэ Хэкум и хуитыныгъэм папщӀэ 1763-1864 гъ. зи псэ зытахэм я фэеплъ махуэ. Щыгъуэ махуэ. Вики-Махуэ Гъэпс: Накъыгъэ Къалъхуахэр Накъыгъэм и 7 (1861) - Рабиндранат Тагор, индиэм щыщ усакӀуэ цӀэрыӀуэ. Накъыгъэм и 11 (1904) - Салвадор Дали, эспаниэ лэчтхыгъакӀэ, режисор, усакӀэ. Накъыгъэм и 19 (701) - Ли Бо, хъутейм щыщ усакӀуэ цӀэрыӀуэ. Накъыгъэм и 21 (1471) - Албрехт Дурер, джэрмэн лэчтхыгъакӀэ, ксилографиэм и нэхъ Ӏэзэгъуэщ. more: Категориэ:Накъыгъэм къалъхуахэр Дунейм ехыжахэр Накъыгъэм и 1 (1904) - Антонин Дворжак, аустрэрэ чехрэ щыщ пшыналъэ цӀэрыӀуэ. Накъыгъэм и 6 (1992) - Марлен Дитрих, Джэрмэнымрэ АШЗ-мрэ щыщ киноартистрэ уэрэджыӀэкӀуэрэ. Накъыгъэм и 10 (1849) - Кацусика Хокусай, япон лэктыгъакӀэ цӀэрыӀуэ, и лэжьыгъэхэр укийо-э щӀэнхабзэ къудамэм щыщщ. Накъыгъэм и 18 (1911) - Густав Малер, джэрмэным щыщ пшыналъэ цӀэрыӀуэ. Накъыгъэм и 22 (1885) - Виктор Гюго, фрэнджэм щыщ усакӀуэ цӀэрыӀуэ. Накъыгъэм и 30 (1640) - Петр Паул Рубенс, [нидерлэндхэр]] и барокко лэчтхыгъакӀэ. more: Категориэ:Накъыгъэм дунейм ехыжахэр edit

Сурэт хэхар[Еплъын]  Зэхэлъыгъуэр[Еплъын]  Персонэхэр Артистхэр • ЛэчтхыгъакӀэхэр • Архитекторхэр • УсакӀуэхэр • ДжэгуакӀуэхэр • ЗекӀуэлӀхэр • Режисорхэр • ЩӀэныгъэлӀхэр Дин Чыристэныгъэ • Мыслимэныгъэ • Иудэныгъэ • Буддэныгъэ Лъэпкъыгъуэ Политикэ • Бизнес • ПӀалъэ • Егъэджэныгъэ • Лэжыгъэ • Цивилизациэ • Спорт Математикэ Алгебрэ • Геометриэ • Геометрие •Математикэ логикэр • Статистикэ • Математикхэр Дуней ГъащӀэ • ЩӀыгу • Космос • Материэ ЩӀэнхабзэ Тхыбзэ • ӀэщӀагъэ • Лэчтхыгъэ • Архитектурэ • Тхыгъэбзэ Текнологиэ Автоматизациэ • Транспорт • Роботхэр • Мачинэхэр • Текнологиэ Хэкумэтх Къэралхэр • Псыхэр • Ӏуащхьэхэр Биологиэ Псэущхьэхэр • Бзухэр • Ӏэргъэбэгухэр • КъэкӀыгъэхэр • ХьэпӀацӀэхэр Псори Уикипедиэ[Еплъын]  Хабзэхэмрэ псэлъашъхьэхэмрэ Уикипедиэм и хабзэхэр Хабзитху Тхыгъэр зэрщӀыныр дауэ? Тхыгъэхэр зэрыгъэтэрэзыныр дауэ? Уикипедиэм и мыхьэнэр сыт? Тхыгъэхэр Тхыгъэ нэхъыфӀхэр Тхыгъэ дэгъуэхэхэр Ихын хуэй тхыгъэхэр ЩӀэху ихын хуэйхэр ЗэфӀэгъувэжын хуэйхэр ЦӀэр зэхъуэкӀыным ЗэхэгъэкӀын Зэхэгъэхьэн Тхыгъу хъуар

Фонд Уикимедиэм къыдэщӀ проэктхэр[Еплъын] 

	Уикисурэтылъэ Сурэт нэплъэгъуэхэр здилъ		Уикихъыбархэр Хуитыныгъэ зиӀэ хъыбарыщӀэр		Уикипсалъалъэ Псалъалъэ
	УикикъэӀуэтэгъуэ КъэӀуэтэгъуэхэр		Уикитхылъ Егъэджэгъуэ тхылъ		УикикъыхэхыпӀэ Тхылъ нэсауэ щытхэм я зэхэлъыпӀэ
	УикилӀэужьыгъуэ Биологиэм и щӀэнгъуазэ		Уикиверситет Уики университет		Мета-Уики Координациэ проект

Уикипедиэр пэмыкӀ бзэхэмкӀэ:[Еплъын] 

Азгъэбзэ (Аҧсуа) • Азэрбиджаныбзэ • Долыбзэ (მარგალური ნინა) • Ермэлыбзэ (Հայերեն) • Къущхьэбзэ (Къэрэшей-Балъкъэрыбзэ) • Къущхьэбзэ (Осетиныбзэ) • Лакыбзэ • Лезгиныбзэ • Мышгычыбзэ (Нохчийн) • Урысыбзэ • Хъырцыбзэ (ქართული) • Ӏэварыбзэ