რუალ ამუნდსენი
რუალ ამუნდსენი (ნორვ. Roald Engelbregt Gravning Amundsen; დ. 16 ივლისი, 1872 — გ. 18 ივნისი, 1928) — ნორვეგიელი მოგზაური, პოლარეთის მკვლევარი.
ბიოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]დაიბადა ვერვენის გემთსაშენის მფლობელი კაპიტნის ოჯახში. 1890–1892 წლებში სწავლობდა ქალაქ კრისტიანის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. პირველმა გაიარა (1903–1906) ხომალდით „იოა“ ამერიკის ჩრდილოეთ სანაპირო გრენლანდიიდან ალასკამდე (ჩრდილო-დასავლეთ გასასვლელით) და გამოიკვლია კანადის არქტიკული არქიპელაგის რამდენიმე კუნძული. ჩაატარა ანტარქტიკული ექსპედიცია (ხომალდით „ფრამი“), პირველმა მიაღწია სამხრეთ პოლუსს 1911 წლის 14 დეკემბერს (ერთი თვით დაასწრო ინგლისელ რობერტ სკოტს). 1918–1920 წლებში ხომალდ „მოდით“ გაიარა ევრაზიის ჩრდილოეთ სანაპირო დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ. 1926 წელს განახორციელა პირველი ტრანსარქტიკული გადაფრენა დირიჟაბლით „ნორგე“ — მარშრუტით: შპიცბერგენი — ჩრდილოეთ პოლუსი — ალასკა. 1928 წელს ჰიდროთვითმფრინავ „ლატამით“ გაემგზავრა უმბერტო ნობილეს იტალიური ექსპედიციის მოსაძებნად და დაიღუპა ეკიპაჟთან ერთად ბარენცის ზღვაში.
- რ. ამუნდსენის ექსპედიციები არქტიკაში
- რ. ამუნდსენის ექსპედიცია ანტარქტიკაში 1910-1912 წწ.
ხსოვნა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მის პატივსაცემად:
- ანტარქტიდაში მის სახელს ატარებს ამუნდსენის ზღვა, ამუნდსენის მთა, ამუნდსენის მყინვარი და აშშ-ს სამეცნიერო სადგური ამუნდსენ-სკოტი;
- ჩრდილო ყინულოვან ოკეანეში — ამუნდსენის ყურე და ამუნდსენის ქვაბული;
- მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ამუნდსენი;
- მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ ასტეროიდს დაარქვეს (1065) ამუნდსენია.
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Roald Amundsen, a full biography by Tor Bomann-Larsen, 2006, ISBN 0-7509-4343-2
- Scott and Amundsen – Duel in the Ice by Rainer-K. Langner, Haus Publishing, London, 2007, ISBN 978-1-905791-08-8
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- რუალ ამუნდსენი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
- The Fram Museum (Frammuseet) დაარქივებული 2004-08-09 საიტზე Wayback Machine.
- Map of Amundsen's and Scott's South Pole journeys დაარქივებული 2010-03-16 საიტზე Wayback Machine.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118502670 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
- 1 2 3 4 5 6 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 83. — ISBN 978-2-221-06888-5
- 1 2 SNAC — 2010.
- 1 2 Find a Grave — 1996.
- 1 2 3 Norsk biografisk leksikon — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
- ↑ Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
- ↑ Roglo — 1997. — 10000000 ეგზ.
- 1 2 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009.
- 1 2 La France savante / B. Delmas, R. Mathis — 2009.
- 1 2 Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480
- ↑ http://www.nytimes.com/2014/11/06/fashion/watches-travel-exploration.html
- ↑ http://www.bbc.co.uk/news/mobile/magazine-16963280
- 1 2 Norges statskalender — 1910. — გვ. 907–908.
- ↑ Royal Geographical Society Gold Medal Recipients — Royal Geographical Society, 2022.
- 1 2 Roald Amundsen // Norsk biografisk leksikon — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
- ↑ (unspecified title) — გვ. 842.
- ↑ Hof- und Staatshandbuch des österreichischen Kaiserthumes, Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie, Hof- und Staats-Handbuch des Kaiserthumes Österreich ... / Hrsg.: K.k. Hof- und Staatsdruckerei — 1918. — S. 264. — ISSN 1018-8355
