close
Jump to content

Մահացություն կոկոսից

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մահացություն կոկոսից
BERJAYA
Երկլեզու նախազգուշացնող ցուցանակ
Հոնոլուլուում, գրված անգլերեն և
ճապոներեն լեզուներով
մահվան պատճառ Խմբագրել Wikidata
Ենթակատեգորիա• occurrent
 • իրադարձություն
  • մահ Խմբագրել Wikidata
Պատճառկոկոս Խմբագրել Wikidata

Կոկոսի ծառերից ընկնելը և մարդկանց հարվածելը կարող է լուրջ վնասվածքներ պատճառել մեջքին, պարանոցին, ուսերին և գլխին, իսկ երբեմն՝ մահացու լինել[1]։

1984 թվականին «Կոկոսի ընկնելու հետևանքով վնասվածքներ» ուսումնասիրությունից հետո տարածվել են չափազանցված պնդումներ ընկնող կոկոսի մահերի թվի վերաբերյալ: Քաղաքային լեգենդի համաձայն՝ ընկնող կոկոսի մահերը տարեկան մի քանի մարդու կյանք են խլում: Այս լեգենդը տարածվեց շնաձկների հարձակումների վերաբերյալ հայտնի մասնագետի 2002 թվականի աշխատանքից հետո, որը բնութագրվեց որպես այն, որ ընկնող կոկոսի մահերը տարեկան աշխարհում 150 մարդու կյանք են խլում: Այս վիճակագրությունը հաճախ համեմատվել է շնաձկների պատճառով տարեկան մահերի թվի հետ, որը կազմում է մոտ հինգ[2]:

Կոկոսի ընկնելու հետևանքով մահացության ռիսկի վերաբերյալ մտահոգությունը 2002 թվականին Ավստրալիայի Քվինսլենդի տեղական պաշտոնյաներին ստիպել է հեռացնել կոկոսի ծառերը լողափերից: Մի թերթ կոկոսն անվանել է «մարդասպան միրգ»[3]: Կոկոսի պատճառով մահվան պատմական հաղորդագրությունները, այնուամենայնիվ, թվագրվում են 1770-ական թվականներին[4]:

Կոկոսից մահը կարող է նաև տեղի ունենալ որպես հանկարծակի սրտային մահ՝ հիպերկալեմիայի պատճառով, որը տեղի է ունենում կոկոսի ջրի միջինից մինչև մեծ քանակությամբ օգտագործումից հետո, կալիումի բարձր մակարդակի պատճառով[5]։ Չնայած հազվադեպ է լինում[6], անաֆիլաքսիայի դեպքեր են գրանցվել նաև կոկոսի նկատմամբ սննդային ալերգիա ունեցող հիվանդների մոտ[7][8][9][10]։

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոկոսի պտուղը աճում է կոկոսի արմավենու վրա (լատիներեն՝ Cocos nucifera), որը կարող է աճել մինչև 30 մ բարձրությամբ, փետրաձև 4-6 մ երկարությամբ տերևներով։ Հին տերևները ծառից պակվում են՝ թողնելով հարթ բուն[11] ։ Հասուն և ծաղկող ծառը կարող է տարեկան մինչև 75 պտուղ տալ, թեև ավելի տարածված է 30-ից պակաս պտուղ ստանալը[12]։ Միջին չափի կոկոսը կշռում է մոտ 1,44 կգ[13]: Կոկոսի արմավենիները մշակվում են ավելի քան 80 երկրներում՝ տարեկան ընդհանուր 61 միլիոն տոննա արտադրությամբ[14]:

Կոկոսից մահցության լեգենդի ծագումը Պապուա Նոր Գվինեայի Միլն Բեյ նահանգի Ալոտաու նահանգային հիվանդանոցի բժիշկ Պիտեր Բարսի 1984 թվականի հետազոտական աշխատանքն էր՝ «Կոկոսի ընկնելու հետևանքով վնասվածքներ» վերնագրով, որը հրապարակվել էր «Վնասվածքների ամսագրում» (այժմ հայտնի է որպես «Վնասվածքների և սուր խնամքի վիրաբուժության ամսագիր»)[15]: Իր աշխատանքում Բարսը նշել է, որ Պապուա Նոր Գվինեայում, որտեղ նա գտնվում էր, չորս տարվա ընթացքում վնասվածքների հոսպիտալացման դեպքերի 2.5%-ը եղել են ընկնող կոկոսի հետևանքով վիրավորվածների համար: Ոչ մեկը մահացու չի եղել, բայց նա հիշատակել է մահվան երկու դեպք, որոնցից մեկը մի քանի տարի առաջ էր եղել[16]: Այդ երկու մահվան թիվը հետագայում սխալմամբ ներկայացվեց որպես 150 ամբողջ աշխարհում՝ հիմնվելով այն ենթադրության վրա, որ այլ վայրերում կոկոսի ընկնելու հետևանքով մահացության նմանատիպ մակարդակ կլինի[17]: 2001 թվականի հոկտեմբերին Բարսը «Անհավանական հետազոտությունների տարեգրքերի» համար ստացել է «Իգնոբելյան մրցանակ»՝ ի նշան այն հետազոտությունների, որոնք «չեն կարող կամ չպետք է կրկնվեն»[18]: Կասկածելի տարբերությանը ի պատասխան՝ Բարսը «Կանադական բժշկական ասոցիացիայի ամսագրին» ասել է. «Երբ դուք ամեն օր բուժում եք այս վնասվածքները, դա ընդհանրապես զվարճալի չէ»[19]։

BERJAYA
Կարմիր գծով սահմանազատված կոկոսի արմավենու բնական միջավայրի արեալը (հիմնված Վերտի 1933 թվականի տեղեկատվության վրա)[20]:

Բարսի ուսումնասիրության հրապարակումից հետո սկսել են տարածվել կոկոսից մահացությունների թվի վերաբերյալ չափազանցված պնդումները: Կոկոսից մահացությունների մասին հաղորդագրությունները այնքան լայն տարածում են գտել, որ առասպելների բացահայտմանը նվիրված The Straight Dope թերթի սյունակը հայտնել է, որ այն դարձել է քաղաքային լեգենդ[21]: Մեկ այլ գրող՝ Ջոել Բեսթը, լայնորեն տարածված մահացությունների մասին պնդումը որակել է որպես «ժամանակակից լեգենդի լրագրողական համարժեք»[22]: Shark Research Institute-ի վերլուծության մեջ մեջբերվում է Մեծ Բրիտանիայում գործող Club Travel ճանապարհորդական ապահովագրական ընկերության մամուլի հաղորդագրությունը, որը նպաստել է քաղաքային լեգենդի տարածմանը: Պապուա Նոր Գվինեա ճանապարհորդող անձանց համար ճանապարհորդական ապահովագրություն շուկայավարելու փորձի շրջանակներում հաղորդագրության մեջ նշվում էր, որ կոկոսը «տասն անգամ ավելի վտանգավոր է, քան շնաձկները»[23]: 2002 թվականի մայիսին լեգենդը նոր թափ է ստացել, երբ International Shark Attack File- ի տնօրեն Ջորջ Հ. Բուրգեսը պնդել է, որ «կոկոսի ընկնելը ամեն տարի աշխարհում սպանում է 150 մարդու»[24][21]։

Կոկոսի պատճառով մահվան վերաբերյալ մտահոգությունները լայնորեն լուսաբանվել են լրատվամիջոցներում: Այդպիսի հաղորդագրությունները ներառել են.

  • 1985 թվականի փետրվարին «Նյու Յորք Թայմսը» հաղորդել է կոկոսի ծառերի կողմից ներկայացվող վտանգների մասին և նշեց, որ «ընկնող կոկոսի ծառերը կարող են հարվածել գետնին ընկած մարդուն գրեթե 2000 ֆունտ [ 8․9 կն ] ուժով»[25]:
  • 2001 թվականի օգոստոսին « Տոլեդո Բլեյդը» հաղորդել է, որ «մասնագետների հետ ստուգումը» պարզել է, որ մարդուն ավելի հավանական է սպանել խոզի կամ ընկնող կոկոսի կողմից, քան «ճաշի համար որսացող շնաձկան կողմից»[26]:
  • 2002 թվականի փետրվարին «Դեյլի Թելեգրաֆը» հաղորդել է, որ կոկոսի ծառերը հեռացվում են Ավստրալիայի Քվինսլենդի լողափերից՝ «կոկոսի մահացությունից» պաշտպանվելու համար[27]:
  • 2002 թվականի ապրիլին «Բոստոն Հերալդը» հրապարակել է «Ճանապարհորդները պետք է զգույշ լինեն կոկոսներից՝ մահացու մրգերից» վերնագրով հոդված։ Հոդվածում անդրադարձ էր կատարվում Քվինսլենդում կոկոսի արմավենիների հատմանը և նշվում էր, որ տեղական պաշտոնյաները «խորհուրդ են տալիս ճամբարականներին չխփել իրենց վրանները կոկոսի ծառերի տակ»[28]:
  • 2002 թվականի հունիսին «Նյու Յորք Թայմսը» հաղորդել է Բուրջեսի այն պնդումը, որ «շնաձկան կողմից սպանվելու հավանականությունը ավելի քիչ է, քան ծառից ընկնող կոկոսի կողմից սպանվելու հավանականությունը»[29]:
  • 2003 թվականի մարտին Փենսիլվանիայում հրատարակվող «The Morning Call» թերթը գրել է. «Դուք 30 անգամ ավելի հավանական է, որ կսպանվեք ընկնող կոկոսից, քան շնաձկան կողմից»[30]:
  • 2005 թվականի հուլիսին Ռիչարդ Ռոուփերը «Չիկագո Սան-Թայմսում» մեջբերեց «Թայմս»ի 2001 թվականի հոդվածը՝ նշելով, որ «Դուք ավելի հավանական է, որ կսպանվեք ընկնող կոկոսի կողմից, քան շնաձկան կողմից»[31]։
  • 2009 թվականի փետրվարին CBS News-ը հաղորդել է. «Ավելի մեծ է ընկնող կոկոսի զոհ դառնալու հավանականությունը, քան շնաձկան»[32]:
  • Մասաչուսեթսի ափերի մոտ շնաձկների դիտումից հետո, 2009 թվականի սեպտեմբերին The Boston Globe-ը մեջբերել է տեղացի մի բնակչի խոսքերը. «Ավելի քիչ հավանական է, որ շնաձուկը կսպանի ձեզ, քան ձեր գլխին ընկնող կոկոսը»[33]:
  • 2010 թվականի նոյեմբերին The Guardian-ը հաղորդել է, որ Հնդկաստանի կառավարությունը Մումբայի Գանդիի թանգարանի ծառերից հեռացրել է կոկոսները՝ «վախենալով, որ ընկույզը կընկնի նախագահ Օբամայի գլխին», որը վերջերս այցելել էր քաղաք: Հոդվածում հղում էր արվում Բարսի ուսումնասիրությանը և նշվում. «Շնորհիվ հնդիկ պաշտոնյաների և, հնարավոր է, նաև Բարսի, Օբամայի վերջին այցը Մումբայ զերծ էր կոկոսային տրավմայից»[34]:
  • 2011 թվականի հոկտեմբերին Ավստրալիայի հեռարձակող կորպորացիան հեռարձակել է մի պատմություն, որտեղ Սիդնեյի համալսարանից Քրիստոֆեր Նեֆը պնդում էր, որ «չնայած մարդիկ կարող են ուշադրություն չդարձնել վիճակագրությանը, ձեզ ավելի հավանական է, որ կսպանի կոկոսը, քան շնաձուկը»[35]։,

Ավելի ուշ՝ 2001 թվականին, հինգ տարվա ընթացքում անցկացված ուսումնասիրությունը[36] պարզել է, որ մրգերի ընկնելուց առաջացած բոլոր գանգի կոտրվածքները տեղի են ունեցել տասը տարեկանից փոքր երեխաների մոտ[36]։

Փաստագրված դեպքեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
BERJAYA
Կոկոս ծառի վրա՝ Կանկունի մոտակայքում, Մեքսիկա

Մահ ընկնող կոկոսի պատճառով

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոկոսից մահվան փաստագրված դեպքերը ներառում են.

  • Մոտավորապես 1777 թվականին Կուկի կղզիների Մանգաիայի թագավոր Թետուին ունեցել է մի զուգընկերուհի, որը մահացել է «ընկնող կանաչ կոկոսի» հարվածից[37]։
  • 1833 թվականին Շրի Լանկա կղզում կոկոսի անկման հետեւանքով չորս մարդ է մահացել[38]
  • 1943 թվականի հունվարին ԱՄՆ-ի զինվորականը մահացել է քնած ժամանակ, երբ Գուադալկանալ մոտ գլխին հարված է ստացել ընկնող կոկոսից[39]։
  • 1946 թվականի օգոստոսի 26-ին Ռոմուալդո Մալդոնադոն, 99 տարեկան, սպանվել է Պանամա ընկնող կոկոսի հարվածից[40]։
  • 1952 թվականի փետրվարի 4-ին Մալայայում կոկոս հավաքող Թելուկ Անսոնը սպանվել է ընկած կոկոսից[41]։
  • 1952 թվականի օգոստոսի 26-ին յոթ ամսական երեխա է մահացել, կոկոսի հարվածից երբ մայրը նրան պահում էր Պենանգի Բուտերվորթի մոտակայքում[42]։
  • 1966 թվականին Պապուա Նոր Գվինեայի Ռաբուիլ բնակիչը է սպանվել ճաշելու ժամանակ, երբ նրա դեմքին է հարվածել ընկնող կոկոսը[43]։
  • 1973 թվականի հուլիսի 27-ին երկու տարեկան աղջիկը սպանվել է, իսկ նրա տատիկը վիրավորվել է Հավայանի Դայմանդհեդի մոտակայքում գտնվող Կապիոլանի ծովափի կենտրոնում ընտանեկան պիկնիկի ժամանակ, երբ ավելի քան 45 կգ քաշ ունեցող 57 կոկոսով ողկույզը ընկել են ծառից[44]։ Միջադեպը Հավայան կղզիներում առաջին գրանցված մահվան դեպքն էր կոկոսից[45]։
  • 1991 թվականի նոյեմբերին, Շրի Լանկայի հարավում գտնվող գերեզմանատունում հուղարկավորության ժամանակ ընկած կոկոսի հարվածից մահացել է թաղման մասնակիցներից մեկը[46]։
  • 2001 թվականի ապրիլին Վանուատուի բնակիչը մահացել է ընկնող կոկոսից, երբ ապաստան էր փնտրում ցիկլոն Սոսեի հետ կապված վատ եղանակային պայմաններից[47]։
  • 2001 թվականի օգոստոսի 13-ին Մալայզիայի հյուսիսարեւելյան Քելանտանում 59-ամյա Մամաթ Քունդուրը սպանվել է, երբ մի կապիկ, որը ծառերից կոկոսներ էր հավաքում, գլխին է գցել կոկոսը[48]։
  • 2002 թվականի օգոստոսի 1-ին Մալայզիայի Պահանգ քաղաքի Ռաուբ քաղաքում 6 ամսական Նուրուլ Էմիլյա Զուլայկան Նասարուդդինը մահացել է, երբ կոկոսը ընկել երեխայի մահճակալին[49]։
  • 2003 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Մալայզիայի Պահանգ քաղաքի Ռաուբ քաղաքում 65-ամյա Դերաման Գոմատը ավտոբուսի է սպասել, երբ քամին ուժեղացել է և կոկոսը ընկել և սպանել է նրան[50]։
  • 2021 թվականի օգոստոսին Ֆիլիպիններ Տանդգ քաղաքում 20-ամյա տղամարդը է սպանվել է 7.1 մագնիտուդ Դավաո Արեւելյան երկրաշարժ ժամանակ չորս կոկոսների հարվածից։ Նա էր երկրաշարժի միակ զոհը[51]:
  • 2000-ական թվականներին բազմաթիվ մարդիկ զոհ են դարձել ընկնող կոկոսներին[52][53][54][55][56][57][58][59][60][61][62][63][64][65][66][67]։

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • David Del Monté (2013). Coconuts Kill More People Than Sharks. AuthorHouse. ISBN 978-1477215531. (fiction)

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Barss, P. (1984 թ․ նոյեմբեր). «Injuries due to falling coconuts». The Journal of Trauma. 24 (11): 990–991. doi:10.1097/00005373-198411000-00012. ISSN 0022-5282. PMID 6502774.
  2. ↑ «International Shark Attack File». Shark Research Institute. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 29-ին. Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 9-ին.
  3. ↑ Beverly Beckham (2002 թ․ ապրիլի 7). «Travelers should watch out for coconuts – the killer fruit». Boston Herald. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 26-ին.
  4. ↑ MobileReference (2008). The Illustrated Encyclopedia of Trees and Shrubs: An Essential Guide to Trees and Shrubs of the World. MobileReference.com. էջեր 1225–. ISBN 978-1-60501-487-6.
  5. ↑ Hakimian, Justin; և այլք: (2014). «Death by Coconut». Circ Arrhythmia Electrophysiol. 7 (1): 180–181. doi:10.1161/CIRCEP.113.000941. PMID 24550410.
  6. ↑ Warren, C. M.; Sehgal, S.; Nimmagadda, S. R.; Gupta, R. (2023). «Prevalence and burden of coconut allergy in the United States». Annals of Allergy, Asthma & Immunology. 131 (5): 645–654.e2. doi:10.1016/j.anai.2023.08.017. PMC 10789306. PMID 37625503.
  7. ↑ Anagnostou, K. (2017). «Coconut Allergy Revisited». Children. 4 (10): 85. doi:10.3390/children4100085. PMC 5664015. PMID 28961189.
  8. ↑ «Coconut Allergy». Australasian Society of Clinical Immunology and Allergy. Արխիվացված է օրիգինալից 2026 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
  9. ↑ Kruse, L.; Lor, J.; Yousif, R.; Pongracic, J. A.; Fishbein, A. B. (2021). «Coconut allergy: Characteristics of reactions and diagnostic predictors in a pediatric tertiary care center». Annals of Allergy, Asthma & Immunology. 126 (5): 562–568.e1. doi:10.1016/j.anai.2021.01.027. PMC 8168044. PMID 33548470.
  10. ↑ Prynne, Miranda (2013 թ․ հոկտեմբերի 28). «Man dies after allergic reaction to coconut cream». The Daily Telegraph. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
  11. ↑ Pradeepkumar, T. (2008-01-05). Management of Horticultural Crops (անգլերեն). New India Publishing. էջեր 539–587. ISBN 978-81-89422-49-3.
  12. ↑ Grimwood, Brian E.; Ashman, F. (1975). Coconut Palm Products: Their Processing in Developing Countries (անգլերեն). Food & Agriculture Org. էջ 18. ISBN 978-92-5-100853-9.
  13. ↑ Bourke, R. Michael; Harwood, Tracy (2009-08-01). Food and Agriculture in Papua New Guinea (անգլերեն). ANU E Press. էջ 327. ISBN 978-1-921536-61-8.
  14. ↑ Food And Agriculture Organization of the United Nations. Economic And Social Department. Statistics Division. (2 September 2010). Retrieved 14 April 2011 from the FAOSTAT Database.
  15. ↑ William Hartston (2006). Mr. Hartston's Most Excellent Encyclopedia of Useless Information: The Supreme Miscellany of Fantastic Facts. John Blake. էջեր 100–. ISBN 978-1-84358-160-4.
  16. ↑ Barss, P. (1984). «Injuries due to Falling Coconuts». Journal of Trauma: Injury, Infection, and Critical Care. 24: 990–991. doi:10.1097/00005373-198411000-00012. PMID 6502774.
  17. ↑ «Mis quoted statistics». Shark Research Institute. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 29-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 25-ին.
  18. ↑ «Past Ig Winners». improbable.com (ամերիկյան անգլերեն). 2006-08-01. Արխիվացված է օրիգինալից 2026 թ․ մարտի 27-ին. Վերցված է 2022-06-09-ին.
  19. ↑ Susan Pinker (2012 թ․ մարտ). «The truth about falling coconuts». Canadian Medical Association Journal. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ հունիսի 6-ին.
  20. ↑ Werth, E. (1933). Distribution, Origin and Cultivation of the Coconut Palm.Ber. Deutschen Bot. Ges., vol 51 pp. 301–304. (article translated into English by Dr. R. Child, Director, Coconut Research Scheme, Lunuwila, Sri Lanka).
  21. 1 2 Cecil Adams (2002 թ․ հուլիսի 19). «Are 150 people killed each year by falling coconuts?». The Straight Dope. Արխիվացված է օրիգինալից 2026 թ․ մարտի 22-ին.
  22. ↑ Joel Best (2004). More Damned Lies and Statistics: How Numbers Confuse Public Issues. University of California Press. էջեր 19–. ISBN 978-0-520-93002-5.
  23. ↑ «Mis quoted statistics». Shark Research Institute. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 29-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 25-ին.
  24. ↑ Michael Perkins (2006). Surviving Paradise. Lulu.com. էջեր 241–242. ISBN 978-1-84728-935-3.
  25. ↑ Bayard Webster (1985 թ․ փետրվարի 5). «Coconuts and Palm Trees Are Hazards in Paradise». The New York Times. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
  26. ↑ «'Shark bites man' a non-story». Toledo Blade. 2001 թ․ օգոստոսի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ հունիսի 5-ին.
  27. ↑ Ben Westwood (2002 թ․ փետրվարի 23). «Trees must go as Queensland guards against death by coconut». The Daily Telegraph. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  28. ↑ Beverly Beckham (2002 թ․ ապրիլի 7). «Travelers should watch out for coconuts – the killer fruit». Boston Herald. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 26-ին.
  29. ↑ «How It Works: When Sharks Don't Bite». The New York Times. 2002 թ․ հունիսի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
  30. ↑ Randy Kraft (2003 թ․ մարտի 9). «Shark Quest' is the new lure at the Baltimore aquarium». Morning Call – Allentown, Pa. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ հունիսի 4-ին.
  31. ↑ Richard Roeper (2005 թ․ հուլիսի 11). «One word describes latest episode of Hurricane TV». Chicago Sun-Times. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
  32. ↑ «Most Lethal: Shark or Falling Coconut». CBS News. 2009 թ․ փետրվարի 11. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  33. ↑ «Sharks spotted off Chatham coast; but officials say threat is small». The Boston Globe. 2009 թ․ սեպտեմբերի 5. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ հունիսի 7-ին.
  34. ↑ Marc Abrahams (2010 թ․ նոյեմբերի 15). «Improbable research: mind your head! Coconuts can be responsible for nasty head injuries, as a study in The Journal of Trauma reveals». The Guardian. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 5-ին.
  35. ↑ «Perfect Predators». Australian Broadcasting Corporation. 2011 թ․ հոկտեմբերի 25. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ հունվարի 20-ին.
  36. 1 2 Mulford, JS (2001). «Coconut palm-related injuries in the Pacific Islands». ANZ Journal of Surgery. 71 (1): 32–34. doi:10.1046/j.1440-1622.2001.02021.x. PMID 11167595. S2CID 974555.
  37. ↑ MobileReference (2008). The Illustrated Encyclopedia of Trees and Shrubs: An Essential Guide to Trees and Shrubs of the World. MobileReference.com. էջեր 1225–. ISBN 978-1-60501-487-6.
  38. ↑ J. Ferguson (1904). All About the 'Coconut Palm'. A.M. & J. Ferguson. էջ xci.
  39. ↑ Fancis Fox Parry (2010). Three-War Marine: The Pacific – Korea – Vietnam. Pacifica Military History. էջ 92. ISBN 978-1890988388.
  40. ↑ «Killed by Coconut at 99». The New York Times. 1946 թ․ օգոստոսի 27. էջ 3.
  41. ↑ «Picker Killed By Falling Coconut». Danville Bee. էջ 2.
  42. ↑ «Baby Killed By Coconut». The Mercury. Hobart TAS. 1952 թ․ օգոստոսի 27. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 6-ին.
  43. ↑ «Man killed by falling coconut». The Age. 1966 թ․ նոյեմբերի 11.
  44. ↑ «Baby Dies After Being Hit by Falling Cluster of Coconuts». Honolulu Star-Bulletin. 1973 թ․ հուլիսի 28. էջ 1 – via Newspapers.com.
  45. ↑ «City to probe accident». The Sunday Star-Bulletin & Advertiser. 1973 թ․ հուլիսի 29. էջ 7 – via Newspapers.com.
  46. ↑ «Coconut kills mourner at cemetery». New Straits Times. 1991 թ․ նոյեմբերի 19.
  47. ↑ Steve Newman (2001 թ․ ապրիլի 15). «Earthwatch: Diary of a Planet». The Edmonton Journal.
  48. ↑ «Monkey kills man with coconut». News24. 2001 թ․ օգոստոսի 13. Վերցված է 2026 թ․ մարտի 21-ին.
  49. ↑ «Infant killed by bouncing coconut». New Straits Times. Living Media India Ltd. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2011 թ․ օգոստոսի 4-ին.
  50. ↑ «Falling coconut kills man». New Straits Times. Living Media India Ltd. 2003 թ․ սեպտեմբերի 23. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2014-11-20-ին.
  51. ↑ «Man, 20, dies after falling coconut hits head during 7.1 quake». Manila Bulletin. 2021 թ․ օգոստոսի 13. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 14-ին.
  52. ↑ Anupan, Chat (2009 թ․ մարտի 9). «'Abused' monkey kills its owner». Samui Express. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 25-ին.
  53. ↑ «Baby dies as coconut falls on head». The Times of India. 2010 թ․ մայիսի 17. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 26-ին.
  54. ↑ «Falling coconut kills Colombian man». Mid Day. 2010 թ․ օգոստոսի 28.
  55. ↑ Jayantha de Silva (2013 թ․ հուլիսի 1). «Falling coconut kills man». Daily News.
  56. ↑ «Pitigala teacher meets tragic fate while standing under tree». News First. 2014 թ․ սեպտեմբերի 1.
  57. ↑ «School girl in Galle dies after coconut falls on head - Hiru Gossip English Edition». gossip.hirufm.lk. Վերցված է 2025-08-17-ին.
  58. ↑ «Farmer killed by falling coconut | The Sunday Times Sri Lanka». Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Վերցված է 2025-08-17-ին.
  59. ↑ «Jempol man dies after being struck on head by falling coconut». New Straits Times. 2017 թ․ մայիսի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 30-ին.
  60. ↑ «Falling coconut kills baby». The Hindu. 2021 թ․ հունիսի 29. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ նոյեմբերի 6-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 14-ին.
  61. ↑ «Woman dies after coconut falls on her head». Kerala Kaumudi. 2022 թ․ հուլիսի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2025 թ․ հունիսի 3-ին. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 30-ին.
  62. ↑ «Kerala Shocker: Man Dies After Being Hit by Coconut That Fell From Roadside Tree in Kozhikode». Latestly. 2022 թ․ դեկտեմբերի 14. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 12-ին.
  63. ↑ «Beltangady: Man dies after coconut falls on head». Daijiworld Media. 2023 թ․ փետրվարի 9. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 20-ին.
  64. ↑ «Imam dies in freak accident after coconut lands on his head». New Straits Times. 2023 թ․ հոկտեմբերի 20. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
  65. ↑ «11 month old girl dies after coconut falls on her head in Galaha». www.dailymirror.lk. Վերցված է 2025-08-17-ին.
  66. ↑ «Maharashtra: Scooty rider dies after coconut falls on his head». The Times of India. 2025-01-09. ISSN 0971-8257. Վերցված է 2025-08-28-ին.
  67. ↑ «Two-year-old dies after coconut falls on head». Newswire. 2025-08-16. Վերցված է 2025-08-17-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Մահացություն_կոկոսից&oldid=10748888» էջից