Timol
Timola edo 2-isopropil-5-meillfenola konposatu organiko aromatikoa da C10H14O formula duena fenolen klasekoa. Karbakrolaren egitura-isomeroa da. Solido kristalinoa da. Disolbagarria da uretan, etanoletan eta metanoletan. Narritagarria da[1].
| Timol | |
|---|---|
 | |
 | |
| Formula kimikoa | C10H14O |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | karbono |
| Mota | metano monoterpenoide, phenols (en)  eta monocyclic compound (en) |
| Ezaugarriak | |
| Dentsitatea | 0,97 g/cm³ (25 ℃, solido) |
| Errefrakzio indiziea | 1,5227 (20 ℃, 589 nm) |
| Disolbagarritasuna | 1 g/kg (ur, ezezaguna) |
| Fusio-puntua | 49,6 ℃ 51 ℃ 51,5 ℃ |
| Irakite-puntua | 233 ℃ (101.325 Pa) 232,55 ℃ (101,325 kPa) |
| Lurrun-presioa | 0 atm (18,9 ℃) 0,0001 atm (37,9 ℃) 0,001 atm (59,5 ℃) 1 kPa (101,2 ℃) 10 kPa (155 ℃) 100 kPa (230,4 ℃) |
| Masa molekularra | 150,104 Da |
| Erabilera | |
| Rola | anti-infective agent (en) , local anti-infective agent (en) eta Antifungiko |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | MGSRCZKZVOBKFT-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 89-83-8 |
| ChemSpider | 21105998 |
| PubChem | 6989 |
| Gmelin | 27607 |
| ChEMBL | CHEMBL29411 |
| ZVG | 17320 |
| EC zenbakia | 201-944-8 |
| ECHA | 100.001.768 |
| CosIng | 38597 |
| MeSH | D013943 |
| RxNorm | 10553 |
| Human Metabolome Database | HMDB0001878 |
| KNApSAcK | C00000155 |
| UNII | 3J50XA376E |
| NDF-RT | N0000147386 |
| KEGG | D01039 |
| PDB Ligand | IPB |
Timola produktu naturala da eta hainbat landaretan aurkitzen da, hala nola ezkaian (Thymus vulgaris) eta oreganoan (Origanum majorana). Timola ezkaiaren aromaren erantzulea da.
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Timola ezkaitik erauz daiteke, baina hainbat metodo sintetiko ere badaude. Orto-kresola propenoz tratatuta sintetiza daiteke, adibidez. Isopropil kloruroa ere balia daiteke alkilatzaile gisa.
![{\displaystyle {\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {C} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{6}}\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}\mathrm {OH} {}+{}\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}{=}\mathrm {CHCH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}{}\mathrel {\longrightarrow } {}((\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}){\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {CH} )\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {C} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{6}}\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {OH} }}](/googleai/decoding-https-wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/8e37082fab3b319aa9c4672435d7ce191620bc46)
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Timola kosmetiko batzuetan perfume moduan usatzen da. Timola barroa akaroa arrakastaz kontrolatzeko eta hartzidura eta lizuna haztea saihesteko erabili da erlauntzetan. Timola azkar degradatzen den eta irauten ez duen pestizida gisa ere erabiltzen da. Timola desinfektatzaile mediko gisa eta helburu orokorreko desinfektatzaile gisa ere erabil daiteke[1].
Sintesi organikoan timola mentola ekoizteko lehengai moduan erabiltzen da[2].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Ingelesez) PubChem. «Thymol» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-08-16).
- ↑ (Ingelesez) «Menthol | Definition, Structure, & Uses | Britannica» www.britannica.com 2025-08-06 (kontsulta data: 2025-08-16).
| Autoritate kontrola |
|
|---|
