close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ubuntu

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ubuntu
BERJAYA
BERJAYA
Ubuntu 26.04 LTS (Resolute Raccoon)
Γενικά
ΔημιουργοίCanonical Ltd.
Ubuntu Foundation
Ημερ. Δημιουργίας20 Οκτωβρίου 2004
ΕίδοςΛειτουργικό σύστημα, Διανομή Linux
Διανομή
ΈκδοσηLTS: 26.04 LTS Resolute Raccoon (23 Απριλίου 2026)
Ενδιάμεση έκδοση: 25.10 Questing Quokka (9 Οκτωβρίου 2025)
Πρώτη: 4.10 Warty Warthog (26 Οκτωβρίου 2004)
Δοκιμαστική έκδοση26.10 Stonking Stingray (15 Οκτωβρίου 2026)
Λειτουργικά
ΠυρήναςΜονολιθικός (Linux)
Αρχιτεκτονικήamd64 (x86-64), ARM
ΕνημερώσειςAPT
Διαχείριση πακέτωνΛογισμικό GNOME, dpkg (APT), Snap
Διαθέσιμο σεΠολυγλωσσικό
Ανάπτυξη
Υπευθ. ανάπτυξηςCanonical Ltd.[1]
Γραφικό περιβάλλονUnity (έως την έκδοση 17.04)
GNOME (από την έκδοση 17.10 και μετά)
Eπίσημες παραλλαγές: KDE, MATE, XFCE, LXDE, Budgie, Unity
Γραμμένο σεC, C++, Python, Java και άλλες
ΚατάστασηΕνεργό
Άδεια χρήσηςGNU GPL και άλλες
Σύνδεσμοι
Επίσημος ιστότοπος
www.ubuntu.com (Αγγλικά)
Ελληνικός ιστότοπος
www.ubuntu-gr.org
Αποθετήριο κώδικα
https://code.launchpad.net/ubuntu

Το Ubuntu (IPA: [/u'buntu/]) είναι ένα ανοικτού κώδικα, ελεύθερο και δωρεάν λειτουργικό σύστημα βασισμένο στον πυρήνα Linux. Ξεκίνησε το 2004, βασισμένο στη διανομή Debian[2]. Ως περιβάλλον εργασίας χρησιμοποιεί το GNOME, στο οποίο επέστρεψε στην έκδοση 17.10, διαδεχόμενο το περιβάλλον Unity[3] που είχε καθιερωθεί από την έκδοση 11.04 και μεσολάβησε για μια περίοδο έξι ετών (2011–2017).

Στόχος του Ubuntu είναι η παροχή ενός διαρκώς ενημερωμένου, σταθερού λειτουργικού συστήματος για τον μέσο χρήστη, με ενισχυμένη έμφαση στην ευκολία χρήσης και εγκατάστασης. Το Ubuntu έχει χαρακτηριστεί ως η πιο δημοφιλής διανομή Linux για επιτραπέζιους υπολογιστές,[4][5][6] διεκδικώντας, σύμφωνα με την Valve, περίπου το 45% (21 Μαρ. 2015) επί του συνόλου των υπολογιστών με διανομές βασισμένες στον πυρήνα Linux[7]. Πέρα από την επίσημη διανομή, υπάρχουν πολλές παραλλαγές που βασίζονται στη διανομή Ubuntu, αλλά προσφέρουν διαφορετικά γραφικά περιβάλλοντα (π.χ. KDE, Xfce, LXDE, και MATE) ή/και εφαρμογές.

Το Ubuntu διανέμεται χωρίς χρέωση και μπορεί να βελτιωθεί από κάθε προγραμματιστή που θέλει να συμμετάσχει στην ομάδα ανάπτυξης. Το Ubuntu χρηματοδοτείται από την Canonical Ltd, μία ιδιωτική επιχείρηση που ιδρύθηκε από τον Νοτιοαφρικανό επιχειρηματία Μαρκ Σάτλγουορθ (Mark Shuttleworth). Αντί να πωλεί το Ubuntu καθεαυτό, η Canonical καταγράφει έσοδα από την επί πληρωμή τεχνική υποστήριξη που παρέχει για το προϊόν της. Διατηρεί το Ubuntu ως ελεύθερο λογισμικό ανοικτού κώδικα, ενθαρρύνοντας τη ενεργή συμμετοχή της κοινότητας και τρίτων προγραμματιστών στην ανάπτυξή του.

Το σύνθημα του Ubuntu είναι «Linux για ανθρώπους» (Linux for human beings), το οποίο περιγράφει τον πρωταρχικό σκοπό – τη δημιουργία μίας Linux διανομής περισσότερο εύκολης στη χρήση από τις υπόλοιπες.

Το Ubuntu είναι μια διανομή που επικεντρώνεται στη χρηστικότητα,[8] στην προσιτότητα και στη διεθνοποίηση. Μια από τις βασικές διαφορές του με άλλες διανομές, όπως το Debian, είναι ότι επιτρέπει την εγκατάσταση πακέτων μη ελεύθερου λογισμικού για ορισμένους ειδικούς σκοπούς, όπως για παράδειγμα οδηγούς υλικού (drivers) για ορισμένα είδη υλικού (hardware) ή codecs για την αναπαραγωγή πολυμέσων. Από την έκδοση 5.04, η κωδικοποίηση UTF-8 είναι η στάνταρ κωδικοποίηση χαρακτήρων.

Το Ubuntu διατίθεται ως είδωλο δίσκου (ISO), επιτρέποντας στους χρήστες να δοκιμάσουν το σύστημα για συμβατότητα πριν προχωρήσουν στην εγκατάσταση. Παλαιότερα διανεμόταν και σε μορφή live CD[9]. Στις πρώτες εκδόσεις του Ubuntu τα CD εγκατάστασης αποστέλλονταν δωρεάν σε όποιον το ζητούσε.

Τα χρώματα της διανομής είναι διάφορες αποχρώσεις μαύρου, του πορτοκαλί, του καφέ και του μωβ (Yaru theme).

Η διαχείριση των αρχείων γίνεται μέσω της εφαρμογής GNOME Files (γνωστή ως Nautilus), η οποία παρέχει δυνατότητες όπως περιήγηση με καρτέλες και γρήγορη αναζήτηση.

Σε επίπεδο γραφικών, το σύστημα χρησιμοποιεί από προεπιλογή το πρωτόκολλο Wayland, προσφέροντας βελτιωμένη ασφάλεια και απόδοση. Αντικατέστησε τον παλαιότερο X.Org Server (X11), ο οποίος ήταν προεγκατεστημένος ως εναλλακτική επιλογή μέχρι και την έκδοση 25.04, αλλά πλέον δεν περιλαμβάνεται στη βασική εγκατάσταση των νεότερων εκδόσεων.

Για εργασίες που απαιτούν δικαιώματα διαχειριστή περιλαμβάνεται η εντολή sudo.[10]

Η εγκατάσταση του Ubuntu στο σκληρό δίσκο γίνεται μέσα από ένα ζωντανό περιβάλλον (Live USB[11]), επιτρέποντας στον χρήστη να δοκιμάσει το λειτουργικό πριν το εγκαταστήσει. Για πολλά χρόνια ο κύριος εγκαταστάτης ήταν το Ubiquity, ο οποίος στις νεότερες εκδόσεις (23.04 και μετά) έχει αντικατασταθεί από έναν σύγχρονο εγκαταστάτη (βασισμένο σε Flutter/Subiquity).

Μέχρι την έκδοση 13.04, τα μέσα εγκατάστασης της διανομής συμπεριλάμβαναν την εφαρμογή εγκατάστασης Wubi, η οποία επέτρεπε την εγκατάσταση μέσα από περιβάλλον Microsoft Windows, κάνοντας έτσι πιο εύκολη τη μετάβαση στο Linux για τους χρήστες Windows. Πολλαπλά τεχνικά προβλήματα οδήγησαν στη διακοπή της επίσημης υποστήριξής του.[12][13]

Εκτός από τα προκαθορισμένα εργαλεία συστήματος και αρκετές εφαρμογές και παιχνίδια της διανομής GNOME, στο Ubuntu περιλαμβάνοντα οι εξής εφαρμογές:[14]

Εφαρμογή Ρόλος
Mozilla Firefox Περιηγητής ιστού
Mozilla Thunderbird Πελάτης ηλεκτρονικού ταχυδρομίου
LibreOffice Σουίτα γραφείου
Rhythmbox Αναπαραγωγέας ήχου / Διαχειριστής μουσικών συλλογών
Shotwell Προβολέας εικόνων / Διαχειριστής συλλογών εικόνων
GEdit Επεξεργαστής κειμένου
Transmission Πελάτης BitTorrent
Evince Προβολέας αρχείων PDF, DjVu, PostScript

Εγκατάσταση και Διαχείριση Λογισμικού

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα αποθετήρια του Ubuntu προσφέρουν μια πλήρη σειρά από χιλιάδες εφαρμογές που προσφέρονται δωρεάν. Η εγκατάσταση και διαχείριση αυτού του λογισμικού βασίζεται παραδοσιακά στο σύστημα APT (Advanced Package Tool) και στα πακέτα μορφής .deb, τα οποία αντλούνται από τα επίσημα αποθετήρια της διανομής.

Ωστόσο, στις σύγχρονες εκδόσεις, το Ubuntu έχει ενσωματώσει πλήρως και προωθεί τη χρήση των πακέτων Snap. Η υποστήριξη για Snap είναι προεγκατεστημένη και αποτελεί την προεπιλεγμένη μέθοδο εγκατάστασης για πολλές εφαρμογές (όπως ο Firefox) μέσω του Κέντρου Λογισμικού (App Center).

Παράλληλα, το σύστημα είναι συμβατό και με την τεχνολογία Flatpak, μια εναλλακτική μορφή αυτόνομων πακέτων, η οποία όμως δεν είναι ενεργοποιημένη εξ ορισμού και απαιτεί από τον χρήστη να εγκαταστήσει τα απαραίτητα εργαλεία για τη χρήση της.

Το Ubuntu έχει προρυθμισμένα όλες τις θύρες επικοινωνίας κλειστές προσθέτοντας μεγαλύτερη ασφάλεια, μερικοί όμως χρήστες προτιμούν τη χρήση κάποιου τείχους προστασίας (Firewall) για να παρακολουθούν τις εισερχόμενες και εξερχόμενες συνδέσεις.

Επιπρόσθετα, για την προστασία από ευπάθειες λογισμικού, το Ubuntu χρησιμοποιεί το σύστημα ασφαλείας AppArmor, το οποίο περιορίζει τις δυνατότητες των προγραμμάτων και των διεργασιών μόνο στους πόρους που είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία τους.

Απαιτήσεις Συστήματος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τελευταία έκδοση του Ubuntu υποστηρίζει επίσημα την αρχιτεκτονική AMD64 στην έκδοση Desktop και αρχιτεκτονικές AMD64, ARM64, RISC-V, PowerPC και s390x (IBM Z, Linux One) στην έκδοση Server. Η υποστήριξη της αρχιτεκτονικής Intel x86 (i386 32-bit) σταμάτησε με την έκδοση 18.04.[15]

Για την έκδοση Desktop, με γραφικό περιβάλλον εργασίας GNOME, οι ελάχιστες απαιτήσεις συστήματος είναι:[16]

  • 2 GHz διπύρηνος επεξεργαστής (x64)
  • 6 GB μνήμης RAM (από την έκδοση Ubuntu 26.04 LTS) / 4 GB μνήμης RAM (μέχρι την έκδοση Ubuntu 25.10)
  • 25 GB αποθηκευτικό χώρο
  • USB (ή DVD) για εγκατάσταση
  • Πρόσβαση στο Διαδίκτυο (συνιστάται)

Για την έκδοση Server χωρίς γραφικό περιβάλλον εργασίας, οι ελάχιστες απαιτήσεις συστήματος είναι:

Από την έκδοση Ubuntu Server 26.04 LTS Μέχρι την έκδοση Ubuntu Server 25.10
  • 1 GHz διπύρηνος επεξεργαστής
  • 1,5 GB μνήμης RAM
  • 4 GB αποθηκευτικό χώρο
  • 1 GHz επεξεργαστής
  • 1 GB μνήμης RAM
  • 2,5 GB αποθηκευτικό χώρο

Η έκδοση ήταν σχεδιασμένη ειδικά για Netbook, με σκοπό μεταξύ άλλων να αποδίδει καλύτερα στις μικρές οθόνες. Από την έκδοση 11.04 (Natty Narwhal) η έκδοση Netbook Edition έχει συγχωνευθεί με την έκδοση Desktop Edition. Όσο κυκλοφορούσε η έκδοση για Netbook οι απατήσεις ήταν οι εξής:

  • Επεξεργαστής Intel Atom στα 1.6 GHz
  • 512 μνήμη RAM
  • 4 GB αποθηκευτικό χώρο
  • Κάρτα γραφικών με δυνατότατα απεικόνισης 800x600 και 3D

Το Ubuntu Pro είναι μια συνδρομητική υπηρεσία που παρέχεται από την Canonical, η οποία προσφέρει εκτεταμένη ασφάλεια και διαχείριση για το λειτουργικό σύστημα. Αποτελεί την εξέλιξη της υπηρεσίας που ήταν παλαιότερα γνωστή ως Ubuntu Advantage.

Κύρια χαρακτηριστικά: Η βασική λειτουργία είναι η παροχή Εκτεταμένης Συντήρησης Ασφαλείας (Expanded Security Maintenance - ESM). Η τυπική έκδοση μακράς διαρκείας (LTS) του Ubuntu παρέχει 5 χρόνια ενημερώσεων ασφαλείας για το βασικό αποθετήριο (Main repository), ενώ το Ubuntu Pro επεκτείνει αυτή την υποστήριξη στα 10 χρόνια.

Επιπλέον, επεκτείνει την κάλυψη ασφαλείας πέρα από το βασικό λειτουργικό σύστημα, περιλαμβάνοντας πακέτα από το αποθετήριο Universe. Αυτό σημαίνει ότι παρέχει ενημερώσεις ασφαλείας για περισσότερα από 23.000 πακέτα λογισμικού και εφαρμογές ανοιχτού κώδικα (όπως Python, Node.js, WordPress, κ.ά.) που δεν καλύπτονται από τη βασική πενταετή υποστήριξη.

Άλλες δυνατότητες περιλαμβάνουν:

  • Canonical Livepatch: Επιτρέπει την εφαρμογή κρίσιμων ενημερώσεων στον πυρήνα (kernel) του Linux χωρίς να απαιτείται επανεκκίνηση του συστήματος, ελαχιστοποιώντας τον χρόνο εκτός λειτουργίας.
  • Πιστοποιήσεις και Συμμόρφωση: Παρέχει εργαλεία για συμμόρφωση με αυστηρά πρότυπα ασφαλείας και κανονισμούς, όπως FIPS 140-2, FedRAMP, HIPAA, PCI-DSS και CIS hardening, τα οποία είναι απαραίτητα σε εταιρικά και κυβερνητικά περιβάλλοντα.

Διαθεσιμότητα: Η υπηρεσία Ubuntu Pro είναι διαθέσιμη δωρεάν για προσωπική χρήση σε έως και 5 μηχανήματα (ή 50 για επίσημα μέλη της κοινότητας του Ubuntu), ενώ για επιχειρήσεις και διακομιστές (servers) παρέχεται με χρέωση ανά κόμβο.

Έκδοση[17] Κωδική
Ονομασία
Ημερομηνία
Κυκλοφορίας
Τυπική
Υποστήριξη
Μέχρι
Εκτεταμένη
Συντήρηση
Ασφαλείας
(ESM)
Μέχρι
Πρόσθετη
Κάλυψη
Παλαιότερων
Εκδόσεων
Μέχρι
Παρατηρήσεις
4.10 Warty Warthog 26 Οκτωβρίου 2004 30 Απριλίου 2006 Πρώτη έκδοση του Ubuntu
5.04 Hoary Hedgehog 8 Απριλίου 2005 31 Οκτωβρίου 2006
5.10 Breezy Badger 12 Οκτωβρίου 2005 13 Απριλίου 2007
6.06 LTS Dapper Drake 1 Ιουνίου 2006 14 Ιουλίου 2009
Server: 1 Ιουνίου 2011
Long Term Support (LTS)
6.06.1 LTS 10 Αυγούστου 2006 1η ενημέρωση του 6.06 LTS
6.06.2 LTS 21 Ιανουαρίου 2008 2η ενημέρωση του 6.06 LTS
6.10 Edgy Eft 26 Οκτωβρίου 2006 26 Απριλίου 2008
7.04 Feisty Fawn 19 Απριλίου 2007 19 Οκτωβρίου 2008
7.10 Gutsy Gibbon 18 Οκτωβρίου 2007 18 Απριλίου 2009
8.04 LTS Hardy Heron 24 Απριλίου 2008 12 Μαΐου 2011
Server: 9 Απριλίου 2013
Long Term Support (LTS)
8.04.1 LTS 3 Ιουλίου 2008 1η ενημέρωση του 8.04 LTS
8.04.2 LTS 22 Ιανουαρίου 2009 2η ενημέρωση του 8.04 LTS
8.04.3 LTS 16 Ιουλίου 2009 3η ενημέρωση του 8.04 LTS
8.04.4 LTS 28 Ιανουαρίου 2010 9 Μαΐου 2013 4η ενημέρωση του 8.04 LTS
8.10 Intrepid Ibex 30 Οκτωβρίου 2008 30 Απριλίου 2010
9.04 Jaunty Jackalope 23 Απριλίου 2009 23 Οκτωβρίου 2010
9.10 Karmic Koala 29 Οκτωβρίου 2009 30 Απριλίου 2011
10.04 LTS Lucid Lynx 29 Απριλίου 2012 9 Μαΐου 2013
Server: 30 Απριλίου 2015
Long Term Support (LTS)
10.04.1 LTS 17 Αυγούστου 2010 1η ενημέρωση του 10.04 LTS
10.04.2 LTS 18 Φεβρουαρίου 2011 2η ενημέρωση του 10.04 LTS
10.04.3 LTS 21 Ιουλίου 2011 3η ενημέρωση του 10.04 LTS
10.04.4 LTS 16 Φεβρουαρίου 2012 4η ενημέρωση του 10.04 LTS
10.10 Maverick Meerkat 10 Οκτωβρίου 2010 10 Απριλίου 2012
11.04 Natty Narwhal 28 Απριλίου 2011 28 Οκτωβρίου 2012
11.10 Oneiric Ocelot 13 Οκτωβρίου 2011 9 Μαΐου 2013
12.04 LTS Precise Pangolin 26 Απριλίου 2012 28 Απριλίου 2017 26 Απριλίου 2019 Long Term Support (LTS)
12.04.1 LTS 24 Αυγούστου 2012 1η ενημέρωση του 12.04 LTS
12.04.2 LTS 14 Φεβρουαρίου 2013 HWE 8 Αυγούστου 2014 2η ενημέρωση του 12.04 LTS
12.04.3 LTS 23 Αυγούστου 2013 3η ενημέρωση του 12.04 LTS
12.04.4 LTS 6 Φεβρουαρίου 2014 4η ενημέρωση του 12.04 LTS
12.04.5 LTS 7 Αυγούστου 2014 28 Απριλίου 2017 5η ενημέρωση του 12.04 LTS
12.10 Quantal Quetzal 18 Οκτωβρίου 2012 16 Μαΐου 2014
13.04 Raring Ringtail 25 Απριλίου 2013 27 Ιανουαρίου 2014
13.10 Saucy Salamander 17 Οκτωβρίου 2013 17 Ιούλιος 2014
14.04 LTS Trusty Tahr 17 Απριλίου 2014 25 Απριλίου 2019 25 Απριλίου 2024 25 Απριλίου 2029 Long Term Support (LTS)
14.04.1 LTS 24 Ιουλίου 2014 1η ενημέρωση του 14.04 LTS
14.04.2 LTS 20 Φεβρουαρίου 2015 HWE Αυγούστου 2016 2η ενημέρωση του 14.04 LTS
14.04.3 LTS 6 Αυγούστου 2015 3η ενημέρωση του 14.04 LTS
14.04.4 LTS 18 Φεβρουαρίου 2016 4η ενημέρωση του 14.04 LTS
14.04.5 LTS 4 Αυγούστου 2016 25 Απριλίου 2019 5η ενημέρωση του 14.04 LTS
14.04.6 LTS 7 Μαρτίου 2019 6η ενημέρωση του 14.04 LTS
14.10 Utopic Unicorn 23 Οκτωβρίου 2014 23 Ιουλίου 2015
15.04 Vivid Vervet 23 Απριλίου 2015 4 Φεβρουαρίου 2016
15.10 Wily Werewolf 22 Οκτωβρίου 2015 28 Ιουλίου 2016
16.04 LTS Xenial Xerus 21 Απριλίου 2016 30 Απριλίου 2021 23 Απριλίου 2026 23 Απριλίου 2031 Long Term Support (LTS)
16.04.1 LTS 21 Ιουλίου 2016 1η ενημέρωση του 16.04 LTS
16.04.2 LTS 16 Φεβρουαρίου 2017 2η ενημέρωση του 16.04 LTS
16.04.3 LTS 3 Αυγούστου 2017 3η ενημέρωση του 16.04 LTS
16.04.4 LTS 1 Μαρτίου 2018 4η ενημέρωση του 16.04 LTS
16.04.5 LTS 2 Αυγούστου 2018 5η ενημέρωση του 16.04 LTS
16.04.6 LTS 28 Φεβρουαρίου 2019 6η ενημέρωση του 16.04 LTS
16.04.7 LTS 13 Αυγούστου 2020 7η ενημέρωση του 16.04 LTS
16.10 Yakkety Yak 13 Οκτωβρίου 2016 20 Ιουλίου 2017
17.04 Zesty Zapus 13 Απριλίου 2017 13 Ιανουαρίου 2018
17.10 Artful Aardvark 19 Οκτωβρίου 2017 19 Ιουλίου 2018
18.04 LTS Bionic Beaver 26 Απριλίου 2018 31 Μαΐου 2023 26 Απριλίου 2028 26 Απριλίου 2033 Long Term Support (LTS)
18.04.1 LTS 26 Ιουλίου 2018 1η ενημέρωση του 18.04 LTS
18.04.2 LTS 15 Φεβρουαρίου 2019 2η ενημέρωση του 18.04 LTS
18.04.3 LTS 8 Αυγούστου 2019 3η ενημέρωση του 18.04 LTS
18.04.4 LTS 12 Φεβρουαρίου 2020 4η ενημέρωση του 18.04 LTS
18.04.5 LTS 13 Αυγούστου 2020 5η ενημέρωση του 18.04 LTS
18.04.6 LTS 17 Σεπτεμβρίου 2021 6η ενημέρωση του 18.04 LTS
18.10 Cosmic Cuttlefish 18 Οκτωβρίου 2018 18 Ιουλίου 2019
19.04 Disco Dingo 18 Απριλίου 2019 23 Ιανουαρίου 2020
19.10 Eoan Ermine 17 Οκτωβρίου 2019 17 Ιουλίου 2020
20.04 LTS Focal Fossa 23 Απριλίου 2020 29 Μαΐου 2025 23 Απριλίου 2030 23 Απριλίου 2035 Long Term Support (LTS)
20.04.1 LTS 6 Αυγούστου 2020 1η ενημέρωση του 20.04 LTS
20.04.2 LTS 4 Φεβρουαρίου 2021 2η ενημέρωση του 20.04 LTS
20.04.3 LTS 26 Αυγούστου 2021 3η ενημέρωση του 20.04 LTS
20.04.4 LTS 24 Φεβρουαρίου 2022 4η ενημέρωση του 20.04 LTS
20.04.5 LTS 1 Σεπτεμβρίου 2022 5η ενημέρωση του 20.04 LTS
20.04.6 LTS 23 Μαρτίου 2023 6η ενημέρωση του 20.04 LTS
20.10 Groovy Gorilla 22 Οκτωβρίου 2020 22 Ιουλίου 2021
21.04 Hirsute Hippo 22 Απριλίου 2021 20 Ιανουαρίου 2022
21.10 Impish Indri 14 Οκτωβρίου 2021 14 Ιουλίου 2022
22.04 LTS Jammy Jellyfish 21 Απριλίου 2022 1 Ιουνίου 2027 21 Απριλίου 2032 21 Απριλίου 2037 Long Term Support (LTS)
22.04.1 LTS 11 Αυγούστου 2022 1η ενημέρωση του 22.04 LTS
22.04.2 LTS 23 Φεβρουαρίου 2023 2η ενημέρωση του 22.04 LTS
22.04.3 LTS 10 Αυγούστου 2023 3η ενημέρωση του 22.04 LTS
22.04.4 LTS 22 Φεβρουαρίου 2024 4η ενημέρωση του 22.04 LTS
22.04.5 LTS 12 Σεπτεμβρίου 2024 5η ενημέρωση του 22.04 LTS
22.10 Kinetic Kudu 20 Οκτωβρίου 2022 20 Ιουλίου 2023
23.04 Lunar Lobster 20 Απριλίου 2023 25 Ιανουαρίου 2024
23.10 Mantic Minotaur 12 Οκτωβρίου 2023 11 Ιουλίου 2024
24.04 LTS Noble Numbat 25 Απριλίου 2024 31 Μαΐου 2029 25 Απριλίου 2034 25 Απριλίου 2039 Long Term Support (LTS)
24.04.1 LTS 29 Αυγούστου 2024 1η ενημέρωση του 24.04 LTS
24.04.2 LTS 20 Φεβρουαρίου 2025 2η ενημέρωση του 24.04 LTS
24.04.3 LTS 7 Αυγούστου 2025 3η ενημέρωση του 24.04 LTS
24.04.4 LTS 12 Φεβρουαρίου 2026 4η ενημέρωση του 24.04 LTS
24.10 Oracular Oriole 10 Οκτωβρίου 2024 10 Ιουλίου 2025
25.04 Plucky Puffin 17 Απριλίου 2025 15 Ιανουαρίου 2026
25.10 Questing Quokka 9 Οκτωβρίου 2025 9 Ιουλίου 2026
26.04 LTS Resolute Raccoon 23 Απριλίου 2026 29 Μαΐου 2031 23 Απριλίου 2036 23 Απριλίου 2041 Long Term Support (LTS)
26.10 Stonking Stingray 15 Οκτωβρίου 2026 15 Ιουλίου 2027
  Η έκδοση δεν υποστηρίζεται πλέον
  Πολύ παλιά έκδοση, που ακόμα υποστηρίζεται από την Εκτεταμένη Συντήρηση Ασφαλείας (ESM) ή από την Πρόσθετη Κάλυψη Παλαιότερων Εκδόσεων
  Παλιά έκδοση, που ακόμα υποστηρίζεται από την Τυπική Υποστήριξη ή από την Εκτεταμένη Συντήρηση Ασφαλείας (ESM)
  Πρόσφατη έκδοση
  Έκδοση προεπισκόπησης
  Μελλοντική έκδοση


Δείτε επίσης το λήμμα: Ιστορικό εκδόσεων του Ubuntu

1. (Long Term Support = Υποστήριξη Μακράς Διαρκείας)
2. (Οι υπηρεσίες Εκτεταμένη Συντήρηση Ασφαλείας (ESM) και Πρόσθετη Κάλυψη Παλαιότερων Εκδόσεων καλύπτονται από το Ubuntu Pro)
3. (Το HWE (Hardware Enablement - Ενεργοποίηση Υλικού) είναι ένας μηχανισμός στις εκδόσεις Υποστήριξης Μακράς Διαρκείας (LTS). Καθώς μια έκδοση LTS κυκλοφορεί και παραμένει σταθερή για πολλά χρόνια, ενδέχεται να μην υποστηρίζει νέους υπολογιστές και εξαρτήματα που κατασκευάστηκαν αργότερα. Οι ενημερώσεις HWE ενσωματώνουν στο ήδη υπάρχον σύστημα νεότερους πυρήνες (Linux kernels) και σύγχρονα προγράμματα οδήγησης γραφικών, ώστε το παλαιότερο λογισμικό να λειτουργεί απροβλημάτιστα και σε ολοκαίνουριο εξοπλισμό.)
4. (Η Έκδοση προεπισκόπησης αφορά το λειτουργικό που βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης και δοκιμών (beta) πριν την επίσημη διάθεσή του. Η Μελλοντική έκδοση είναι μια προγραμματισμένη κυκλοφορία που δεν δοκιμάζεται ακόμα ενεργά από το ευρύ κοινό.)

BERJAYA

Το Ubuntu Touch είναι μια έκδοση του λειτουργικού συστήματος Ubuntu βελτιστοποιημένη για συσκευές με οθόνη αφής. Αναπτύσσεται πλέον από την κοινότητα UBports, μετά την απόσυρση της επίσημης υποστήριξης από την Canonical το 2017.

Ιστορία και Ανάπτυξη από την Canonical (2011–2017)

Το έργο ξεκίνησε επίσημα το 2011, με όραμα τη δημιουργία ενός ενιαίου λειτουργικού συστήματος που θα μπορούσε να λειτουργεί τόσο σε υπολογιστές όσο και σε φορητές συσκευές. Η πρώτη σταθερή έκδοση κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2013, ενώ το 2015 κυκλοφόρησαν οι πρώτες εμπορικές συσκευές με προεγκατεστημένο το Ubuntu Touch.

Ωστόσο, τον Απρίλιο του 2017, ο ιδρυτής της Canonical, Μαρκ Σάτλγουορθ (Mark Shuttleworth), ανακοίνωσε τον τερματισμό της ανάπτυξης του Ubuntu Touch και του περιβάλλοντος Unity 8, λόγω έλλειψης εμπορικού ενδιαφέροντος από την αγορά.

Η εποχή του UBports (2017–Σήμερα)

Αμέσως μετά την ανακοίνωση της Canonical, η ανάπτυξη του λειτουργικού αναλήφθηκε από την κοινότητα UBports, με επικεφαλή τον Marius Gripsgard. Το 2019 ιδρύθηκε επίσημα στη Γερμανία το UBports Foundation, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που διασφαλίζει τη νομική και οικονομική υποστήριξη του έργου.

Σήμερα, το Ubuntu Touch συνεχίζει να εξελίσσεται ενεργά, προσφέροντας σύγχρονο πυρήνα και βελτιωμένη ασφάλεια. Χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον Lomiri (μετεξέλιξη του Unity 8), το οποίο είναι σχεδιασμένο για χειρισμό με χειρονομίες (gestures) από τις άκρες της οθόνης. Επίσης υπάρχει η δυνατότητα μετατροπής του κινητού σε πλήρη υπολογιστή συνδέοντας τη συσκευή με οθόνη, πληκτρολόγιο και ποντίκι. Το περιβάλλον προσαρμόζεται αυτόματα σε desktop mode επιτρέποντας την εκτέλεση εφαρμογών γραφείου.

Διανομές Linux και Εκδόσεις βασισμένες στο Ubuntu

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Ubuntu αποτελεί τη βάση για πολλές διανομές Linux. Οι περισσότερες από αυτές αναπτύσσονται από ανεξάρτητες ομάδες, που δεν συντονίζουν την δράση τους με την Canonical. Ο αριθμός τους είναι πολύ μεγάλος και ανάμεσα σε αυτές συγκαταλέγονται επιτυχημένες διανομές όπως οι Linux Mint, Pop!_OS, Elementary OS, Zorin OS, Linux Lite, KDE Neon.

Επίσης υπάρχουν διανομές που έχουν επισήμως αναγνωριστεί από την Canonical σαν παραλλαγές του Ubuntu. Η ανάπτυξη των διανομών αυτών γίνεται σε συντονισμό με την ανάπτυξη του Ubuntu, επιβλέπονται από την Canonical αλλά υλοποιούνται κυρίως από ομάδες της κοινότητας.

Επίσημες παραλλαγές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως επίσημες παραλλαγές του Ubuntu θεωρούνται οι εξής:[18][19]

Διανομή Λογότυπο Περιγραφή
Kubuntu BERJAYA Διανομή που χρησιμοποιεί το ελαφρύ γραφικό περιβάλλον εργασίας KDE Plasma και τη σουίτα εφαρμογών του KDE, προσφέροντας υψηλή παραμετροποίηση.
Lubuntu BERJAYA Διανομή που χρησιμοποιεί το ελαφρύ γραφικό περιβάλλον εργασίας LXQt.[20] Στοχεύει στις όσο το δυνατόν μικρότερες απαιτήσεις σε υπολογιστικούς πόρους για εγκατάσταση σε υπολογιστές με χαμηλές προδιαγραφές.[20]
Xubuntu BERJAYA Διανομή που χρησιμοποιεί το ελαφρύ γραφικό περιβάλλον εργασίας XFCE.[21][22] Όπως και Lubuntu, κύριο μέλημα είναι οι όσο το δυνατόν μικρότερες απαιτήσεις σε υπολογιστικούς πόρους και ειδικά όσον αφορά στην κύρια μνήμη (RAM).[21][22]
Ubuntu Budgie BERJAYA Διανομή που χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον εργασίας Budgie, προσφέροντας μια μοντέρνα και κομψή εμφάνιση.
Ubuntu MATE BERJAYA Διανομή που χρησιμοποιεί το ελαφρύ γραφικό περιβάλλον εργασίας MATE, το οποίο αποτελεί τη συνέχεια του παραδοσιακού GNOME 2, προσφέροντας μια κλασική εμπειρία χρήσης.
Ubuntu Unity BERJAYA Διανομή που χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον εργασίας Unity, το οποίο ήταν το προεπιλεγμένο περιβάλλον του Ubuntu από το 2011 έως το 2017. Αναγνωρίστηκε ξανά ως επίσημη παραλλαγή το 2022.
Ubuntu Cinnamon Cinnamon-logo Διανομή που χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον εργασίας Cinnamon. Είναι η νεότερη επίσημη παραλλαγή (από το 2023), η οποία προσφέρει μια κλασική διάταξη επιφάνειας εργασίας (με γραμμή εργασιών και μενού έναρξης).
Ubuntu Studio BERJAYA Διανομή προσανατολισμένη στη δημιουργία πολυμέσων (γραφιστική, ήχος, βίντεο). Από την έκδοση 20.10 χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον εργασίας KDE Plasma (παλαιότερα XFCE) και έρχεται με προεγκατεστημένα επαγγελματικά εργαλεία.[23]
Ubuntu Server BERJAYA Έκδοση σχεδιασμένη για διακομιστές και υπολογιστικά νέφη (cloud). Μοιράζεται τα ίδια αποθετήρια λογισμικού (APT repositories) με την έκδοση Desktop, με τη βασική διαφορά ότι δεν περιλαμβάνει προεγκατεστημένο γραφικό περιβάλλον (όπως το GNOME), αν και αυτό μπορεί να εγκατασταθεί εκ των υστέρων. Η εγκατάστασή του γίνεται μέσω περιβάλλοντος κειμένου (text-based).
Ubuntu Kylin BERJAYA Διανομή που χρησιμοποιεί το πρωτότυπο γραφικό περιβάλλον εργασίας UKUI. Μια διανομή ειδικά προσαρμοσμένη για χρήστες από την Κίνα.
Ubuntu Core Έκδοση εστιασμένη στο Διαδίκτυο των Πραγμάτων (IoT) και τα ενσωματωμένα συστήματα. Δεν διαθέτει γραφικό περιβάλλον και επιτρέπει πρόσβαση μόνο μέσω SSH. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες διανομές, δεν χρησιμοποιεί τον παραδοσιακό διαχειριστή πακέτων APT, αλλά βασίζεται αποκλειστικά σε πακέτα Snap. Είναι σχεδιασμένο να ρυθμίζεται μέσω «model assertions», τα οποία είναι έγγραφα κειμένου που ορίζουν ποια πακέτα Snap και ποιες ρυθμίσεις εφαρμόζονται στην εικόνα του λειτουργικού συστήματος.
Edubuntu BERJAYA Διανομή προσανατολισμένη στην εκπαίδευση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σχολεία και πανεπιστήμια καθώς περιέχει ελεύθερο εκπαιδευτικό λογισμικό και αναπτύσσεται από ομάδα εθελοντών σε συνεργασία με δασκάλους, φοιτητές και ειδικούς από όλο τον κόσμο.[24] Χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον εργασίας GNOME. Η ανάπτυξη σταμάτησε στην έκδοση 14.04, η υποστήριξη της οποίας έληξε τον Απρίλιο του 2019.[25] Επέστρεψε ξανά με την έκδοση 23.04 η οποία παρουσιάστηκε στις 20 Απριλίου 2023.

Παλαιότερες διανομές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως παλαιότερες διανομές του Ubuntu θεωρούνται οι εξής:

Διανομή Λογότυπο Περιγραφή
Ubuntu GNOME BERJAYA Υπήρξε επίσημη διανομή όσο το κύριο Ubuntu χρησιμοποιούσε το Unity. Όταν το Ubuntu επέστρεψε στο GNOME (17.10), η παραλλαγή αυτή συγχωνεύθηκε με τη βασική έκδοση.
Mythbuntu BERJAYA Παραλλαγή που χρησιμοποιούνταν σαν κέντρο ψυχαγωγίας (media center) ενσωματώνοντας το λογισμικό MythTV. Χρησιμοποιούσε το ελαφρύ γραφικό περιβάλλον εργασίας XFCE.[26] Το 2016 σταμάτησε να υπάρχει ως διανομή[27].
Ubuntu JeOS Μια ελαφριά έκδοση (Just Enough Operating Sysytem)[28] που ήταν βελτιστοποιημένη για εικονικές συσκευές, η οποία πλέον έχει ενσωματωθεί στην έκδοση Server.[29]
Gobuntu BERJAYA Το Gobuntu ήταν μια επίσημη εναλλακτική έκδοση που στόχο είχε την αυστηρή τήρηση των τεσσάρων ελευθεριών του Ιδρύματος Ελεύθερου Λογισμικού.[30]

Ανεπίσημες Διανομές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως ανεπίσημες διανομές του Ubuntu θεωρούνται οι εξής:

Διανομή Λογότυπο Περιγραφή
UbuntuDDE Deepin-logo Διανομή που χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον Deepin Desktop Environment (DDE). Διακρίνεται για την ιδιαίτερα μοντέρνα αισθητική του και τα προσεγμένα εφέ, που θυμίζουν λειτουργικά συστήματα όπως το macOS.
Ubuntu Sway Διανομή που χρησιμοποιεί τον διαχειριστή παραθύρων Sway (tiling window manager) αντί για κλασικό γραφικό περιβάλλον. Απευθύνεται κυρίως σε προχωρημένους χρήστες και προγραμματιστές που προτιμούν τον χειρισμό αποκλειστικά με το πληκτρολόγιο.

Η ευκολία της χρήσης του Ubuntu έχει οδηγήσει, με ορισμένες τροποποιήσεις, στην υιοθέτησή του από εταιρίες, οργανισμούς αλλά και κυβερνήσεις όπως της Γαλλίας[31] , της Βόρειας Μακεδονίας[32], της Ολλανδίας[33] και άλλων χωρών για χρήση από το κοινό, τους μαθητές και τις υπηρεσίες τους. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η κυβέρνηση της Κίνας έχει δημιουργήσει σε συνεργασία με την Canonical[34] μια δικιά της εκδοχή του Ubuntu που ονομάζεται Ubuntu Kylin.[35]

Στο παρελθόν, η έκδοση LTS του Ubuntu χρησιμοποιήθηκε ευρέως από την Google για τους υπολογιστές του προσωπικού της (γνωστή ως Goobuntu). Η εταιρεία πλέον έχει μεταβεί σε άλλο σύστημα βασισμένο στο Debian (gLinux).

  1. Error: Unable to display the reference properly. See the documentation for details.
  2. «Ubuntu and Debian are closely related».
  3. «Το περιβάλλον εργασίας Unity». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2015.
  4. «DistroWatch 2005». distrowatch.com. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2008.
  5. «DistroWatch 2006». distrowatch.com. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2008.
  6. «DistroWatch 2007». distrowatch.com. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2008.
  7. «Linux Market survey». 21 Αυγούστου 2007. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2008.
  8. «Ubuntu Desktop Edition». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2008.
  9. «Ubuntu Shipit».
  10. «RootSudo - Ubuntu Wiki». Ανακτήθηκε στις 25 Απριλίου 2006.
  11. «Βήμα 2ο: Εγγραφή της εικόνας του Ubuntu». Όταν τελειώσει η λήψη του αρχείου ISO θα πρέπει να γράψετε το αρχείο σε ένα USB ή DVD. Το αρχείο ISO συνήθως απαιτεί μια ειδική εφαρμογή για να το γράψετε.
  12. «Υποστήριξη του Wubi στο Ubuntu».
  13. Sneddon, Joey (19 Φεβρουαρίου 2014). «Ubuntu Website Warns Windows Users: Don't Use Wubi». OMGUbuntu.
  14. «DefaultApps». Ubuntu Wiki.
  15. Powers, Josh (20 Δεκεμβρίου 2017). «Fwd: i386 images». ubuntu-release mailing list.
  16. «Download Ubuntu Desktop». Ubuntu. Canonical.
  17. «Releases». Ubuntu Wiki.
  18. «About Ubuntu Derivatives». www.ubuntu.com. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2011.
  19. «Ubuntu flavours». Ubuntu.com. Canonical. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2021.
  20. 1 2 «Lubuntu». Ubuntu Wiki. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2011.
  21. 1 2 «What is Xubuntu?». xubuntu.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2011.
  22. 1 2 «Glossary». xubuntu.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Σεπτεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2011.
  23. «UbuntuStudio». Ubuntu Wiki. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2011.
  24. «About Edubuntu». edubuntu.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2011.
  25. «Edubuntu 14.04 LTS Release Announcement». Edubuntu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2021.
  26. «About Mythbuntu». www.mythbuntu.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2011.
  27. Mashos, Thomas (4 Νοεμβρίου 2016). «Mythbuntu: So Long and Thanks for All the Fish». Mythbuntu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Νοεμβρίου 2016.
  28. Langase, Steve. «Ubuntu JeOS 7.10 released». ubuntu-announce mailing list.
  29. Krishnamurti, Srinivas. «Get Juiced!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2008.
  30. «Gobuntu - What is Gobuntu». Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2008.
  31. «French National Police Force saves €2 million a year with Ubuntu».
  32. «FYRoM Students to Use Ubuntu Thin Clients».[νεκρός σύνδεσμος]
  33. «'Open source only' at Dutch police Internet forensics».
  34. «Chinese government builds national OS around Ubuntu».
  35. «China's own Ubuntu».

Επιπλέον ανάγνωση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Ubuntu - Επίσημη σελίδα (Αγγλικά)
  • Ubuntu-gr - Ελληνική κοινότητα του Ubuntu
  • forum.ubuntu-gr.org - Ελληνικό forum υποστήριξης
  • Ubuntu brainstorm - Ιδέες για υλοποίηση από τους χρήστες του Ubuntu (Αγγλικά)
  • Ubuntuguide - Βοήθεια εγχειρίδιο (ανεπίσημη), συμβουλές, Συχνές Ερωτήσεις, λογισμικό και οδηγός (Αγγλικά)
  • Ubuntu στο Curlie