Georgeg

Georgeg

Enghraifft o:	iaith naturiol, iaith lenyddol, iaith fyw
Math	Karto-Zan
Rhagflaenwyd gan	Old Georgian
Yn cynnwys	Adjarian dialect
Enw brodorol	ქართული ენა
Nifer y siaradwyr	3,700,000 (2014)
cod ISO 639-1	ka
cod ISO 639-2	kat, geo
cod ISO 639-3	kat
Gwladwriaeth	Georgia, Twrci, Rwsia, Iran, Aserbaijan, Armenia
System ysgrifennu	yr wyddor Georgeg, Braille Georgeg, Asomtavruli, Nuskhuri, Mkhedruli
Dynodwyr
Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Iaith Gartfelaidd yw Georgeg (ქართული [kʰartʰuli]) a siaredir gan Georgiaid. Hi yw iaith swyddogol Georgia yn y Cawcasws. Mae ganddi ei hwyddor arbennig ei hun.

Perthynas â ieithoedd eraill

Mae Georgeg yn perthyn i deulu'r ieithoedd Cartfeleg - a hi yw'r iaith fwyaf adnabyddus yn y teulu, gyda'r nifer uchaf o siaradwyr. Ac eithrio theorïau amheus, does dim cysylltiad genynnol wedi ei brofi rhwng yr ieithoedd hyn ag unrhyw deulu arall yn y byd. O blith y ieithoedd Cartfelaidd eraill, yr ieithoedd Zan (Mingreleg a Lazeg) sydd â'r berthynas agosaf at Sioreg; mae ymchwil yn awgrymu iddyn nhw ymwahanu tua 2700 o flynyddoedd yn ôl. Mae'r iaith Sfaneg yn perthyn o bell hefyd, ond ymwahanodd Sfaneg a'r ieithoedd eraill oddeutu 4000 o flynyddoedd yn ôl.

Yr wyddor Sioraidd

Wyddor Georgeg o The American Cyclopædia, 1879

Arwydd ffordd sy'n defnyddio'r wyddor Mtavruli (Georgeg) a'r wyddor Ladin

"Mshrali khidi" (pont sych) arwydd ddwyieithog yn Georgeg ac Eidaleg yn Tbilisi.

Yr wyddor Sioraidd gyfoes

Llythyren	Trawsgrifiad swyddogol	Trawsgrifiad IPA
ა	a	ɑ
ბ	b	b
გ	g	ɡ
დ	d	d
ე	e	ɛ
ვ	v	v
ზ	z	z
თ	t	tʰ
ი	i	i
კ	k’	kʼ
ლ	l	l
მ	m	m
ნ	n	n
ო	o	ɔ
პ	p’	pʼ
ჟ	zh	ʒ
რ	r	r
ს	s	s
ტ	t’	tʼ
უ	u	u
ფ	p	pʰ
ქ	k	kʰ
ღ	gh	ɣ
ყ	q’	qʼ
შ	sh	ʃ
ჩ	ch	t͡ʃʰ
ც	ts	t͡sʰ
ძ	dz	d͡z
წ	ts’	t͡sʼ
ჭ	ch’	t͡ʃʼ
ხ	kh	x
ჯ	j	d͡ʒ
ჰ	h	h

Statws

Georgeg yw iaith swyddogol Georgia. Yn Abchasia a De Osetia, mae'r sefyllfa'n wahanol, gyda'r llywodraethau sydd ohoni yn hyrwyddo Abchaseg Oseteg a Rwseg ar draul y Georgeg. Mae llywodraeth Abchasia yn honni hyrwyddo addysg yn Oseteg, ond mewn gwirionedd addysg cyfrwng Rwseg sydd ar gynydd yno.

Siaredir Georgeg mewn rhannau o Iran megis ardal Fereydan ger Isfahan, ond nid oes gan yr iaith unrhyw fath o statws swyddogol yno.

Gweler hefyd

Vladimir Mayakovsky

Cyfeiriadau

Eginyn erthygl sydd uchod am iaith. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.

Eginyn erthygl sydd uchod am Georgia. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.