2025

	2025 год паводле тэм:
	З’явіліся · Зніклі · Нарадзіліся · Памерлі
	Культура і мастацтва
	Навука і тэхналогія
	Палітыка

Тысячагоддзе:	3 тысячагоддзе
Стагоддзі:	XX стагоддзе; XXI стагоддзе ; XXII стагоддзе;
Дзесяцігоддзі:	2000-я; 2010-я; 2020-я; 2030-я; 2040-я;
Гады:	2022; 2023; 2024; 2025; 2026; 2027; 2028;

2025 (дзве тысячы дваццаць пяты) год па грыгарыянскім календары — невысакосны год, які пачынаецца ў сераду. 2025-ы год нашай эры, 25-ы год 3-га тысячагоддзя, 25-ы год XXI стагоддзя, 5-ы год 3-га дзесяцігоддзя XXI стагоддзя, 6-ты год 2020-х гадоў.

Рашэннем ААН 2025 год абвешчаны Міжнародны годам захавання ледавікоў.^[1]

Год 80-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне — год міру і адзінства ў барацьбе з нацызмам (у СНД)^[2].

Год добраўпарадкавання ў Беларусі^[3].

Падзеі

Май

1 мая: Беларусы — удзельнікі грамадзянскай вайны ў Таджыкістане атрымалі статус ветэранаў баявых дзеянняў за мяжой.
5 мая:
- Чжаа Сіньтун стаў першым у гісторыі чэмпіёнам свету па снукеры з Азіі.
- Платформа Skype спыняе сваю працу.
6 мая: На пасаду Федэральнага канцлера Германіі заступіў Фрыдрых Мерц.
8 мая: Канклаў кардыналаў абраў Папу Рымскага Льва XIV.
10 мая: Індыя і Пакістан дамовіліся аб спыненні агню.
17 мая: Фінал конкурсу песні «Еўрабачанне» адбыўся ў Базелі.
18 мая: На прэзідэнцкіх выбарах у Румыніі перамог Нікушар Дан.
22 мая:
- Наталля Пяткевіч прызначана віцэ-прэм’ерам Беларусі, Уладзімір Каранік узначаліў Нацыянальную Акадэмію навук.
- У Сан-Дыега, штат Каліфорнія, ЗША, пацярпеў крушэнне самалёт Cessna Citation II.
24 мая:
- Завяршыўся 78-ы Канскі кінафестываль, Залатую пальмавую галіну атрымаў фільм «Чыстая выпадковасць» рэжысёра Джафара Панахі.
- Гродзенскі «Нёман» атрымаў перамогу ў фінальным матчы за Кубак Беларусі па футболе.
25 мая: Зборная ЗША выйграла чэмпіянат свету па хакеі з шайбай.
28 мая: На горад Моква (Нігерыя) абрынулася паводка.
31 мая: «Пары Сен-Жэрмен» атрымаў самую буйную перамогу ў гісторыі фіналаў Лігі чэмпіёнаў УЕФА, адолеўшы на стадыёне «Альянц Арэна» ў Мюнхене міланскі «Інтэр» з лікам 5:0.

Чэрвень

2 чэрвеня: Прэзідэнтам Польшчы абраны Караль Наўроцкі.
3 чэрвеня: Прэм’ер-міністр Манголіі Лувсанамсрайн Аюун-Эрдэнэ падаў у адстаўку на фоне пратэстаў.
6 чэрвеня: У Лос-Анджэлесе пачаліся пратэсты супраць міграцыйнай палітыкі Дональда Трампа.
7 чэрвеня: У Мінску адкрылі Нацыянальны футбольны стадыён.
11 чэрвеня: Канадская плыўчыха Самер Мак-Інташ цягам пяці дзён усталявала сусветныя рэкорды ў трох дысцыплінах.
12 чэрвеня: Пад Ахмадабадам пацярпеў крушэнне пасажырскі самалёт Boeing 787, загінулі 270 чалавек.
13 чэрвеня: Ізраіль нанёс удар па аб’ектах ядзернай і ракетнай інфраструктуры Ірана.
17 чэрвеня: Хакеісты «Фларыда Пантэрз» другі раз запар выйгралі Кубак Стэнлі^[en].
21 чэрвеня: Вызвалены Сяргей Ціханоўскі і яшчэ шэраг асуджаных у Беларусі асоб.
22 чэрвеня: ЗША нанеслі ўдары па ядзерных аб’ектах Ірана.
30 чэрвеня: У штаце Тэлангана (Індыя) адбыўся выбух на хімічным заводзе.

Ліпень

9 ліпеня: На Беларусь абрынуўся ўраган, найбольш пацярпеў горад Магілёў.
13 ліпеня: Завяршыўся конкурс выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск» 2025 года.
19 ліпеня: Аляксандр Усік абараніў тытул чэмпіёна свету па боксе ў цяжкай вазе сярод прафесіяналаў.
20 ліпеня: Кааліцыя на чале з Ліберальна-дэмакратычнай партыяй страціла большасць у верхняй палаце парламента Японіі.
21 ліпеня: У Дацы (Бангладэш) вайсковы самалёт упаў на каледж.
24 ліпеня: Прэзідэнт Францыі Эманюэль Макрон анансаваў прызнанне Палесціны.
27 ліпеня: Зборная Англіі перамагла на чэмпіянаце Еўропы па футболе сярод жанчын.
28 ліпеня: У зоне камбаджыйска-тайскага канфлікту ўступіла ў сілу пагадненне аб спыненні агню.
30 ліпеня: Моцнае землетрасенне здарылася каля берагоў Камчаткі.

Жнівень

4 жніўня: Былы прэзідэнт Бразіліі Жаір Балсанару змешчаны пад дамашні арышт.
6 жніўня: У Гане восем чалавек, у тым ліку два міністры, загінулі пры крушэнні верталёта.
7 жніўня: Кампанія OpenAI прэзентавала новую мадэль штучнага інтэлекту GPT-5.
9 жніўня: У Вашынгтоне падпісана Дэкларацыя пра мірныя адносіны Арменіі і Азербайджана.
13 жніўня: «Пары Сен-Жэрмен» стаў уладальнікам Суперкубка УЕФА.
15 жніўня: Правінцыя Хайбер-Пахтунхва на паўночным захадзе Пакістана моцна пацярпела ад паводкі.
18 жніўня: Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп правёў перамовы з Прэзідэнтам Украіны Уладзімірам Зяленскім і еўрапейскімі лідарамі.
20 жніўня: Міністр абароны Ізраіля ўхваліў план захопу горада Газа.
21 жніўня: У Італіі затрыманы падазраваны ў дыверсіі на газаправодах «Паўночны паток».
26 жніўня: Прэм’ер-міністрам Літвы прызначана Інга Ругінене.
31 жніўня: Моцнае землетрасенне здарылася ў Афганістане.

Верасень

3 верасня: Крушэнне фунікулёра ў Лісабоне прывяло да гібелі людзей.
6 верасня:
- Завяршыўся Венецыянскі кінафестываль, галоўную ўзнагароду атрымаў фільм «Бацька маці сястра брат» рэжысёра Джыма Джармуша.
- Арына Сабаленка другі год запар выйграла Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе.
11 верасня:
- Польшча закрыла мяжу з Беларуссю ў сувязі з вучэннямі «Захад-2025».
- У Беларусі вызвалены з умовай дэпартацыі 52 асобы, у тым ліку Мікалай Статкевіч, які адмовіўся пакідаць краіну.
12 верасня: У Непале ў выніку пратэстаў створаны часовы ўрад, які ўзначаліла Сушыла Каркі.
15 верасня: Арман Дзюпланціс усталяваў новы сусветны рэкорд у скачках з шастом, узяўшы вышыню 6 м 30 см.
22 верасня: Узнагарода «Залаты мяч» прысуджана Усману Дэмбеле (сярод мужчын) і Айтане Банмаці (сярод жанчын).
25 верасня: Польшча адкрыла мяжу з Беларуссю пасля вучэнняў «Захад-2025».
28 верасня: Парламенцкія выбары адбыліся ў Малдове, партыя «Дзеянне і салідарнасць» захавала большасць у парламенце.

Кастрычнік

3 кастрычніка:
- Вялікі герцаг Люксембурга Анры адрокся ад стальца, але захаваў тытул.
- Сара Малалі стала першай у гісторыі жанчынай, зацверджанай на пасадзе Архібіскупа Кентэрберыйскага.
- Спынена выданне газеты «Вечерний Могилёв».
6 кастрычніка: Лаўрэатамі Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне сталі Мэры Брункаў, Фрэд Рамсдэл і Шымон Сакагучы.
9 кастрычніка:
- Венгерскі пісьменнік Ласла Краснагаркаі абвешчаны лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры.
- На сустрэчы ў Душанбэ лідары Расіі і Азербайджана ўрэгулявалі крызіс у двухбаковых адносінах.
10 кастрычніка:
- Уступіла ў сілу пагадненне аб спыненні агню паміж ХАМАС і Ізраілем.
- Лаўрэатам Нобелеўскай прэміі міру стала палітык з Венесуэлы Марыя Карына Мачада.
- Буйное дарожна-транспартнае здарэнне адбылося ў Светлагорскім раёне.
13 кастрычніка: Пасля пратэстаў на Мадагаскары збег з краіны прэзідэнт Андры Радзуэліна, уладу захапілі ваенныя.
14 кастрычніка: Лаўрэатамі Нобелеўскай прэміі па эканоміцы абвешчаны Джоэль Мокір, Філіп Агіён і Пітэр Хаўіт.
19 кастрычніка:
- З Луўра былі скрадзены каштоўнасці французскай імператарскай сям’і.
- Прэзідэнтам Балівіі абраны Радрыга Пас Перэйра.
21 кастрычніка:
- Прэм’ер-міністрам Японіі выбрана Санаэ Такаіці, яна стала першай у гісторыі жанчынай на чале японскага ўрада.
- Былы прэзідэнт Францыі Нікаля Сарказі прыбыў у турму для адбывання зняволення.
22 кастрычніка: Прэміяй імя Сахарава ўганараваны журналісты Анджэй Пачобут і Мзіяй Амаглабелі (груз.) (бел..
24 кастрычніка:
- Прэзідэнтам Ірландыі абарана Кэтрын Коналі.
- На беларускіх могілках у Іст-Брансвіку (Нью-Джэрсі) пахаваны пісьменнік Мікола Цэлеш, які згінуў у 1976 годзе, расследаванне абставін яго смерці працягваецца.
26 кастрычніка: Усходні Тымор далучыўся да АСЕАН.
28 кастрычніка: У Рыа-дэ-Жанэйра праведзена буйная паліцэйская аперацыя.
29 кастрычніка:
- Міжзоркавая камета 3I/ATLAS прайшла перыгелій сваёй арбіты.
- У Танзаніі пачаліся пратэсты супраць пераабрання Саміі Сулуху.
30 кастрычніка: Базіліка Саграда Фамілія ў Барселоне стала самым высокім храмам у свеце.

Лістапад

9 лістапада: Названы лаўрэаты Прэміі Цёткі за дасягненні ў галіне беларускай дзіцячай літаратуры і кнігавыдання.
11 лістапада:
- Букераўскую прэмію атрымаў Дэвід Салай за раман «Плоць».
- Пад Руставі (Грузія) разбіўся турэцкі ваенна-транспартны самалёт.
13 лістапада: ЗША пачынаюць аперацыя «Паўднёвая дзіда» ў Карыбскім моры.
15 лістапада:
- Пераможцам Літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройця стаў Сяргей Дубавец з кнігай «Занзібар: сталенне маладой душы».
- У Цэнтральным В’етнаме пачалася маштабная паводка.
17 лістапада: Былая прэм’ер-міністр Бангладэш Шэйх Хасіна завочна прысуджана да смяротнай кары.
19 лістапада: Расійскія войскі нанеслі ракетны ўдар па Тэрнопалі.
21 лістапада: Здзейснена выкраданне школьнікаў у штаце Нігер у Нігерыі.
26 лістапада:
- Пажар у жылым комплексе ў Ганконгу прывёў да гібелі людзей.
- Прэзідэнт Гвінеі-Бісау Умару Сісоку Эмбала адхілены ад улады ў выніку ваеннага перавароту.

Снежань

2 снежня: Найлепшым футбалістам года Беларусі прызнаны Валерый Грамыка.
8 снежня: У прэфектуры Ааморы на поўначы Японіі адбылося землетрасенне.
7 снежня:
- У Беніне адбылася спроба ваеннага перавароту.
- Аднавіліся баі на мяжы Камбоджы і Тайланда.
9 снежня:
- Андрай Бабіш заняў пасаду Прэм’ер-міністра Чэхіі.
- Былы лідар суданскага апалчэння «Джанджавід» Алі Кушайб прысуджаны Міжнародным крымінальным судом да 20 гадоў пазбаўлення волі за ваенныя злачынства і злачынствы супраць чалавечнасці.
- Неглюбская народная тэкстыльная традыцыя ўключана ў Спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.
10 снежня: Амерыканскія вайскоўцы захапілі венесуэльскі танкер у Карыбскім моры.
11 снежня: Лаўрэатамі намінацыі «Чалавек года» часопіс Time назваў стваральнікаў штучнага інтэлекту.
14 снежня: У час святкавання Ханукі на пляжы ў Сіднеі здзейснены тэрарыстычны акт.
26 снежня: Ізраіль першым з дзяржаў-членаў ААН афіцыйна прызнаў незалежнасць Самаліленда.
28 снежня: Пачаліся масавыя пратэсты ў Іране.

Нарадзіліся

Памерлі

2 студзеня: Агнеш Келеці, венгерская гімнастка, пяціразовая алімпійская чэмпіёнка.
16 студзеня: Дэвід Лінч, амерыканскі кінарэжысёр і сцэнарыст.
23 студзеня: Віктар Гардзей, беларускі пісьменнік.
21 красавіка: Францыск, Папа Рымскі.
22 чэрвеня: Радзім Гарэцкі, беларускі геолаг, грамадскі дзеяч, акадэмік НАН Беларусі.
22 ліпеня: Озі Осбарн, вакаліст гурта Black Sabbath.
4 верасня: Джорджа Армані, італьянскі мадэльер і прадпрымальнік.
16 верасня: Роберт Рэдфард, амерыканскі акцёр і кінарэжысёр.
11 кастрычніка: Даян Кітан, амерыканская актрыса.
7 лістапада: Вячаслаў Рагойша, беларускі філолаг, літаратуразнаўца.
29 лістапада: Том Стопард, брытанскі драматург.
1 снежня: Генадзь Пашкоў, беларускі паэт, перакладчык, публіцыст.
21 снежня: Мікіта Мелказёраў, беларускі журналіст, блогер.
28 снежня: Брыжыт Бардо, французская актрыса, спявачка, фотамадэль, абаронца жывёл.

Крыніцы

Спасылкі

[1] Internationale Jahre (ням.). Vereinte Nationen (31 снежня 2022). Архівавана з першакрыніцы 17 сакавіка 2023. Праверана 17 мая 2023.

[2] Решение Совета глав государств Содружества Независимых Государств от 14 октября 2022 года «Об объявлении в Содружестве Независимых Государств 2024 года Годом волонтерского движения, 2025 года — Годом 80-летия Победы в Великой Отечественной войне — Годом Мира и Единства в борьбе с нацизмом, 2026 года — Годом охраны здоровья»

[3] Лукашэнка: першы год пяцігодкі якасці будзе Годам добраўпарадкавання краіны

[1]

[2]

[3]