close
Ir al contenido

Electrón

De Biquipedia
BERJAYA Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
BERJAYA
En o modelo atomico de Bohr, os electrons (en royo) se reparten en napas arredol d'o nuclio de l'atomo

Un electrón[1] ye una particla subatomica con carga electrica negativa. No tien garra estructura conoixita y se la considera una particla puntual, por ixo ye tamién una particla elemental, perteneixient a o grupo d'o leptons.

L'electron fue identificau como una particla en 1897 por Joseph John Thomson y o suyo equipo de fisicos britanicos[2]. L'antiparticla correspondient ye o positrón, identico a l'electrón pero con carga electrica positiva, de manera que cuan s'achuntan s'aniquilan producindo dos u mas fotons. A creyación d'una parella electrón-positrón se puet producir a partir de fotons de radiación gamma con prou enerchía.[3]

O electrón presenta una carga electrica de -1,6 × 10−19 coulombs, considerata a carga elemental, y una masa en reposo de 9,10 × 10−31 kg. As dos magnituz, asinas como o momento angular intrinseco u spin tienen valors constants. Se representa por un regular como e-.

O electrón fa parti d'o grupo d'os fermions porque tien un spin d'1/2. Cumple, por tanto, a mecanica estatistica de Fermi-Dirac.

Ta fer-mos una ideya d'a grandaria d'un electrón, se podría dir que si fuese una moneda de dos euros, o nuclio d'un atomo sería como un campo de futbol.

O electrón que ocupa tot solenco un orbital atomico u molecular se diz electrón celibatario u electrón solitario.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. (en) Thomson, J.J., "Cathode Rays", Philosophical Magazine, vol 44, p. 293 (1897)
  3. (en) Particle Or Wave: The Evolution of the Concept of Matter in Modern Physics. Charis Anastopoulos. Princeton University Press 2008. pach. 236–237 ISBN 0-691-13512-6