Charles Babbage

Charles Babbage
Persona informo
Charles Babbage
Naskiĝo	26-an de decembro 1791 (1791-12-26) en Walworth,  Reĝlando de Granda Britio
Morto	18-an de oktobro 1871 (1871-10-18) (79-jaraĝa) en Marylebone,  Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)
Mortis pro	naturaj kialoj vd
Mortis per	rena malfunkcio vd
Tombo	Kensal Green Cemetery (en) , Square 84, Num. 23003 51.527558 °N, 0.224095 °U / 51.527558; -0.224095 (mapo) Tomb of Charles Babbage (en) vd
Religio	kristanismo vd
Lingvoj	angla vd
Ŝtataneco	Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922) vd
Alma mater	Trinity College (1810–) Forty Hill CofE Primary School (en) (1803–1806) Totnes Grammar School (en) (1801–1803) Alphington Primary School (en) Petrodomo (–1814) vd
Subskribo
Memorigilo
Familio
Edz(in)o	Georgiana Whitmore (en) (1814–1827) vd
Infanoj	Benjamin Babbage (en) • Henry Babbage (en) vd
Profesio
Okupo	matematikisto • universitata instruisto • inĝeniero • astronomo • filozofo • inventisto • ekonomikisto • komputosciencisto • verkisto vd
Laborkampo	matematiko • analiza filozofio • komputiko vd
Verkado
Verkoj	Analiza Maŝino ❦ On the Economy of Machinery and Manufactures ❦ Reflections on the Decline of Science in England, and on Some of Its Causes ❦ diferenca maŝino ❦ Passages from the Life of a Philosopher. ❦ Laws of mechanical notation (for consideration) / [C. Babbage] ❦ Ninth Bridgewater Treatise ❦ On the Mathematical Powers of the Calculating Engine vd
Postenoj Postenoj Lukasa profesoro (1829–1839) vd
Honorigoj Honorigoj (1832)  Knight of the Royal Order of the Welfs (en) (1832)  Membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj (1824)  ormedalo de la Reĝa Astronomia Societo de Britio (1820)  Fellow of the Royal Society of Edinburgh (en) (1816)  Membro de la Reĝa Societo vd
Membrecoj Membrecoj Accademia delle Scienze di Torino (1841–) Reĝa Statistika Societo (1834–) Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj (1832–) Reĝa Astronomia Societo (1820–) Reĝa Societo de Edinburgo (1820–) Analytical Society (en) (1812–) Hungara Scienca Akademio Bavaria Akademio de Sciencoj Peterburga Akademio de Sciencoj Reĝa Societo de Londono vd
Influita de Ada Lovelace vd
vd	Fonto: Vikidatumoj

Charles BABBAGE [ĉa:lz babiĝ] (naskiĝis la 26-an de decembro 1791 en Londono, Anglio; mortis la 18-an de oktobro 1871, Londono) estis angla multfakulo, matematikisto kaj malkovristo. Oni rigardas lin kiel planinton de la unua aŭtomata cifereca komputilo.

Babbage partoprenis en 1812 en fondo de la Analitika Societo. Celo de la societo estis alvenigo de la eŭropaj rezultoj en la anglan matematikon. Babbage estis elektita en 1816 ano de la londona Royal Society (Reĝa Societo). Li havis iniciatan rolon en fondo de la Reĝa Astronomia Societo (1820) kaj Reĝa Statistika Societo (1834).

La Difference Engine.

Babbage en 1812 aŭ 1813 pripensis la mekanikan elkalkulon de tabeloj. Pli poste li faris etan kalkulmaŝinon, kiu kapablis labori kun precizeco de ok dekonaj ciferoj. Li ricevis en 1823 registaran apogon por plani maŝinon kun precizeco de 20 decimaloj. La planado postulis evoluon de novaj mekanikaj metodoj, en kio Babbage devis partopreni. Li estis dumtempe (1828–39) matematika profesoro en la Universitato de Kembriĝo.

Meze de la 1830-aj jaroj, Babbage skizis planojn de tn. analitika maŝino, antaŭulo de moderna cifereca komputilo. Li imagis tian aparaton, kiu kapablas fari aritmetikajn operaciojn helpe de komandoj, informoj rezervitaj sur trukarto. Tiu analitika maŝino neniam pretiĝis, oni forgesis planojn de Babbage. Oni trovis la neeldonitajn notojn nur en 1937. En 1991, britaj sciencistoj faris maŝinon laŭ liaj planoj kun nomo Difference Engine No.2. Tiu aparato kapablis kalkuli per precizeco de 31 decimaloj.

Babbage helpis ankaŭ evoluon de aliaj terenoj. Li partoprenis en konstruo de la moderna poŝta sistemo de Anglio kaj li faris la unuajn fideblajn sekurigajn statistikajn tabelojn. Li elpensis tipon de rapidec-mezurilo kaj tiun oblikvan framon antaŭ ĉe la lokomotivo, kiu forigas la obstaklojn de sur la reloj.