Bizonia

Bizonia (z ang. „bizone” – dosł. podwójna strefa) – nazwa połączonej amerykańskiej i brytyjskiej strefy okupacyjnej w Niemczech po II wojnie światowej, utworzonej 2 grudnia 1946 w Nowym Jorku, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 1947 jako Zjednoczony Obszar Gospodarczy.

Historia

Połączenie brytyjskiej i amerykańskiej strefy okupacyjnej było omawiane już latem 1946 r. podczas Rady Doradczej Strefy, a miało przynieść korzyści gospodarcze. Strefa brytyjska obejmowała główne obszary surowcowe i przemysłowe Nadrenii oraz Westfalii, podczas gdy strefa amerykańska obejmowała rozległe obszary rolnicze i znaczną część przemysłu wytwórczego. Przepisy alianckie hermetycznie oddzieliły poszczególne strefy. Po dwóch fatalnych zimach, biorąc pod uwagę katastrofalną sytuację żywnościową, a także gospodarczą, handel pomiędzy obiema strefami był korzystny dla obu stron. Na paryskiej konferencji pokojowej z 1946 r. zarówno Związek Radziecki, jak i Rząd Tymczasowy Republiki Francuskiej nalegały na utrzymanie izolacji swoich stref wpływów. W związku z tym rozwiązanie problemów gospodarczych przez cztery mocarstwa było niemożliwe. Ich odmowa uniemożliwiła utworzenie jednolitego obszaru gospodarczego. Na konferencji przedstawicieli stref amerykańskiej i brytyjskiej, zorganizowanej od 5 do 11 września 1946 w Stuttgarcie, postanowiono utworzyć rady administracyjne ds. gospodarki (Minden), transportu (Bielefeld) z oddziałem ds. portów morskich i żeglugi przybrzeżnej (Hamburg), żywności i rolnictwa (Stuttgart), poczty i telekomunikacji (Frankfurt nad Menem) oraz finansów (Bad Homburg vor der Höhe). Pierwsze dwustrefowe urzędy administracyjne rozpoczęły działalność jeszcze w 1946 r. 6 września 1946, podczas tej konferencji, sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych James Francis Byrnes w swoim przemówieniu (tzw. „przemówieniu nadziei dla Niemiec”) wskazał na konieczność jedności gospodarczej Niemców, ożywienia ich potencjału ekonomicznego, a także wzmocnienia niemieckiej samoodpowiedzialności w polityce oraz gospodarce. Na konferencji szefów rządów Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, która odbyła się 4 października 1946 w Bremie, omawiano propozycje utworzenia „Niemieckiej Rady Państwa”. 2 grudnia 1946 w Nowym Jorku brytyjski minister spraw zagranicznych Ernest Bevin i jego amerykański odpowiednik James F. Byrnes podpisali porozumienie o zjednoczeniu gospodarczym stref amerykańskiej i brytyjskiej, obowiązujące od 1 stycznia 1947. Już 1 października 1946 administracje kolejowe obu stref otrzymały wspólną centralną administrację kolejową z siedzibą w Bielefeldzie. 7 stycznia 1948 odbyła się pierwsza konferencja niemiecko-sojusznicza, w której uczestniczyli m.in. premierzy i gubernatorzy wojskowi stref amerykańskiej i brytyjskiej, na której omówiono reorganizację administracji dwustrefowej. Podjęto decyzję o restrukturyzacji Rady Gospodarczej, utworzeniu Rady Państwa jako drugiej izby złożonej z przedstawicieli krajów niemieckich oraz o utworzeniu Sądu Najwyższego i banku centralnego dla jednolitego obszaru gospodarczego.

W marcu 1948 r., na pierwszej sesji konferencji sześciu mocarstw w Londynie, zachodni alianci postanowili przyłączyć do Bizonii również część francuskiej strefy okupacyjnej, za wyjątkiem Protektoratu Saary, tworząc od 8 kwietnia 1949 Trizonię.

Władze

Władzę wykonawczą Zjednoczonego Obszaru Gospodarczego początkowo przejęła Dyrekcja Pierwszej Rady Gospodarczej (od 22 lipca 1947 do 10 marca 1948), a następnie Rada Administracyjna Drugiej Rady Gospodarczej, która pełniła tę funkcję od 10 marca 1948 do 20 września 1949, czyli również po utworzeniu Republiki Federalnej Niemiec (23 maja 1949), aż do dnia wyboru i mianowania pierwszego kanclerza federalnego Konrada Adenauera (20 września 1949).

Zobacz też