til

Oʻzbekcha (uz)

til I

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

til

Etimologiyasi

TIL ' ogʻiz boʻshligʻida pastki jagʻga yopishgan, taʼm-maza bilishga, nutq tovushlarini hosil qilishga xizmat qiladigan aʼzo'. Aytsam, t i l i m kuyadi, aytmasam — dilim (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli ' gapir-' maʼno — sini anglatgan ti- feʼlidan (ПДП, 429) -l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, III, 229): ti- + l = til.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. anat. Ogʻiz boʻshligʻida joylashgan, taʼm-maza bilish, ogʻizga ovqat olish, yalash va sh.k. lar uchun xizmat qiladigan muskulli aʼzo. ◆ Issiqdan itning tili osilgan. ◆ Aytsam, tilim kuyadi, aytmasam - dilim. Maqol ◆ Oʻlguday taxir ekan, tilimni yorguday, ogʻzimni kuydirguday boʻldi. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“ ◆ Nihoyat, gapira-gapira qaqragan lablarini tili bilan yalab, Lutfiniso jim boʻldi. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ ..buzoqchalar boʻyinlarini choʻzib, unga [raisga] tillarini koʻrsatishdi. "Mushtum"
2. koʻchma s. t. Asbob, mexanizm va shu kabilarning osilib, qimirlab turadigan qismi. ◆ Soatning tili. Kompasning tili. ◆ Qoʻngʻiroqning tili.
3. koʻchma poet. Tigʻga oʻxshash, uchli narsa. ◆ Shamol kuchayib, olovning tili yana ham uzunlashdi. Said Ahmad, „Ufq“ ◆ Tepaga koʻtarilgan quyosh oʻtli tili bilan yer bagʻridagi barcha namni soʻrib olardi. Sharof Rashidov, „Boʻrondan kuchli“ ◆ Quyosh haroratidan bahramand boʻlgan maysa, Qiyoq tillarin choʻzib, nurga qasida kuylar. Gʻafur Gʻulom

til II

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

til

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. Kishilar oʻrtasida, jamiyatda oʻzaro fikr almashishning muhim vositasi; tilshunoslikning asosiy oʻrganish obʼyekta. ◆ Odam tilidan topar, hoʻkiz - muguzidan. Maqol ◆ Xotinning bu gapi Boʻtaboyning jon-jonidan oʻtib ketdi, lekin bundagi kuchli mantiq tilini bogʻladi-yu, hech narsa deyolmadi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“ ◆ Hafiza hech narsa deyolmasdi. Uning tillari hali qovushmay gʻoʻldirardi. Mirmuhsin, „Umid“ ◆ -Nikoh qilmay, bir yildan ortiq totuv yashadik. Innaykeyin, - dedi-yu, tili tutilib, gapni aylantirib yubordi. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“ ◆ Yusufbek hoji soʻzlar ekan, yuragi mashʼum bir ehtimolning dahshatidan titrar, tili ham osonlik bilan harakatlanmas edi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
2. Soʻzlash, gapirish, fikr ifodalash qobiliyati. ◆ Til inson uchun berilgan buyuk neʼmatdir. ◆ Gapirmoqqa tili yoʻqdir jonivor, Rustamning boshida aylanib turar. "Rustamxon"
   Til uchida (yoki til uchi bilan) soʻzlamoq (yoki gapirmoq) - sidqidildan emas, shunchaki (yoʻliga) biror soʻz (gap) aytmoq. ◆ Koʻz uchiman koʻzlama, koʻzingga zoʻr kelar, Til uchiman soʻzlama, oʻzingga zarar kelar. Maqol ◆ Uni xush koʻrmasam ham, u, til uchidami, har vaqt manga "jiyanim", deb shirin gapiradi. Oybek, „Tanlangan asarlar“
   Tilga kirmoq (yoki kelmoq) - soʻzlay boshlamoq (gapirmay turgan holatdan keyin yoki kimningdir gap-nutqidan soʻng). ◆ Oqsoqol derazaning zihiga omonatgina oʻtirib, hakkam-dukkam soqol oʻsgan iyagiga qoʻlini tirab, oʻylanib qoldi. Oxiri tilga kirdi. Said Ahmad, „Hukm“ ◆ Uch-toʻrt daqiqalik sukutdan keyin Otabek tilga keldi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
   Tilga olmoq - gap-suhbat davomida kimsa yoki narsa haqida gapirmoq, eslab gap aytmoq; umuman, biror soʻzni aytmoq. ◆ Keyin u oʻziga oʻzi tanbeh berdi: "Yomonlikni tilga olma, Normat, bunday boʻlishi mumkin emas". Ibrohim Rahim, „Chin muhabbat“ ◆ Usta "podshoh" soʻzini tilga olgani sababli, Maʼsumabeka labini tishladi. Mirmuhsin, „Meʼmor“
   Tildan ayrilmoq (yoki qolmoq) - soʻzlash qobiliyatini yoʻqotmoq. ◆ Pirimboy, urush boshlanganda, yongʻoqning tagida uxlab qolib, tildan ayrildim, deb to urush tugaguncha gung boʻlib yurgan ekan. Oʻ. Usmonov, „Sirli sohil“ ◆ Hatto tildan qolgan kasalning rozilik tilashib qaragani ham dunyodan umid uzgani emas.. Abdulla Qahhor, „Asarlar“
   Tili aylanmaslik - tili gapga kelmaslik, gapirolmay qolmoq. ◆ Munavvar yalt etib qaradi. Roʻzining lablari titrab, tili aylanmay qoldi. "Mushtum"
   Tili bormaslik - biror narsa deyishga botina olmaslik, koʻngli boʻlmaslik. ◆ Koʻp vaqtdan beri miyamda bor-u, lekin aytishga tilim bormay keladi. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“ ◆ Koʻngliga kelgan gapni ochiq aytishga Nizomjonning sira tili bormasdi. Said Ahmad, „Ufq“
   Tili gapga kelmaslik - gap-soʻz aytolmay qolmoq. ◆ Dovdirab qolganimdan, tilim gapga kelmay, "a-a", "a-a" deyman nuqul [dedi Said]. E. Raimov, „Ajab qishloq“
   Tili kelishmaslik (yoki kelmaslik) - talaffuz qila olmaslik, ayta olmaslik. ◆ [Hamroqulni] Chaqirgan kishi tomoshabogʻning qorovuli Usta kulol edi. Uning asli oti Stokgulov. Hamroqul, aytishga tili kelishmay, Usta kulol qoʻyib olgan. Abdulla Qahhor, „Tomoshabogʻ“
   Tili kelmaslik - gapira olmaslik, soʻzlay olmaslik. ◆ O‘tirgan joyida qoziqdek qoqilib qolgan edi, qutidorning oldiga yurishni-da bilmas, soʻzlashga ham tili kelmas edi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
   Tili chiqmoq - 1) gapiradigan boʻlmoq, gapirishga oʻrganmoq. ◆ Ugʻlimning tili chiqib qoldi, baʼzi soʻzlarni aytyapti. 2) gapiradigan, gapirishga jurʼat etadigan boʻlmoq. ◆ -Tiling chiqib qopti! - U Nafisaning yuziga tarsaki tortib yubordi.. Mirmuhsin, „Topilgan husn“
   Tili qisiq - hech narsa deya olmaydigan, qarshi gapira olmaydigan holatli. ◆ Uochkoʻzlar bundan keyin ham meni qoʻshishmaydi.. Ular oldida har vaqt tilim qisiq. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ Uning tili qisiq boʻlishiga sabab boʻlgan gunohi shunday sodir boʻlgan edi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“
   Tili qichimoq yoki tilini qichitmoq - soʻzlashga xohish qoʻzgʻalmoq (qoʻzgʻatmoq). ◆ Bu yigit juda tegishqoq boʻlib.. bu gapni ham uning tilini qichitish uchun aytgan boʻlsa kerak.. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“ ◆ Joʻra, oti haqida gap sotishni yaxshi koʻrardi, darrov tili qichidi. Oybek, „Tanlangan asarlar“
   Tilimning uchida turibdi - biror soʻz, gapning yodiga tushay deb, aytay-aytay deb turgan holatni qayd etadi. ◆ [Zargarov: (oʻylab)] Tilimning uchida turipti-ya! Xayr, mayli, keyin aytaman.. Abdulla Qahhor, „Ogʻriq tishlar“ ◆ [Said:] Sening ikkinchi oting nima edi, hozir tilimning uchida turuvdi. Ergash Raimov, „Ajab qishloq“
   Tilini bogʻlamoq - gapirmaydigan qilib qoʻymoq, gapdan tiyib qoʻymoq. ◆ Bugungi ziyofat oʻqituvchilar bilan orani mustahkamlash, Saodatxonning tilini bogʻlash uchun qilingan. Said Zunnunova, „Yangi direktor“ ◆ ..bu gapni kampirning tilini bogʻlash va, nazarida, durustgina gap topolmay chuldirab oʻtirgan Zunnunxoʻjaga luqma solish uchun aytdi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“
   Tillarda doston - biror kimsa yoki narsaning hammaning ogʻzidan tushmay, taʼrif-tavsifda boʻlgan holatini bildiradi. ◆ Paxtasi, shirin-shakar mevasi tufayli O‘zbekistan nomi tillarda doston. "Saodat" ◆ -Kelinning suluvligi Marg‘ilonda maʼlum ekanmi ? -Maʼlum ekan, tillarda doston ekan. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
3. Fikr ifodalash jarayoni va bu jarayonda yuzaga keluvchi soʻz, ibora, gap, nutq. ◆ Til bilan dil bir xil boʻlishi kerak. Toʻgʻri til toshni yoradi, egri til - boshni. Maqol ◆ Besh yashar Turgʻunboy shirin goʻdak tilidan: -Siz zoʻrmi, dadam zoʻrmi? - dedi-da, uyalib, boshini koʻrpasiga yashirdi. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ Bandi shoʻrlar, quloq solgin tilima. "Erali va Sherali"
   Til biriktirmoq - oʻzaro kelishib olmoq, biror ish boʻyicha (odatda, kimlardandir yashirin holda) bir fikr-xulosaga kelib olmoq. ◆ Singling qiz dilini bilib chiqsin. Xoʻp desa, til biriktirib, bir kechada ura qochasanlar. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ Hisobchi Rahim Hayitboyev bilan til biriktirib.. kolxozning oʻnlab qoʻyini saranjom qilib yubordik. "Mushtum"
   Til tegizmoq - izzati nafsga tegadigan, umuman, tegadigan nomaqbul gap qilmoq. ◆ Agarda ustod Qavom hazratlari xonadoniga yana bir nima deb til tegizsangiz, muhtarama ayamlarga aytib beraman. Mirmuhsin, „Meʼmor“ ◆ Bunine oxvati, albatta, yomon. Ulamolarga aslo til tegizmangizlar, Abdishukur! Oybek, „Tanlangan asarlar“
   Til topishmoq - oʻzaro bir fikr-mulohazaga kelmoq, shunday holatda ish tutmoq. ◆ Kulollar bilan til topishib, lojuvard koshinlarni oʻz vaqtida yetkazib berishajagiga ishongan Meʼmor.. Ahmad Chalabiy bilan ham ochshshb, quvnab gaplashardi. Mirmuhsin, „Meʼmor“
   Til tortmaslik - til gapga kelmaslik, hech narsa deyolmaslik. ◆ Til tortmay oʻlmoq. ◆ Georgadze daydi oʻqqa duch kelib yiqildi, yiqildi-yu, til tortmay qoldi. T. Rustamov, „Mangu jasorat“
   Tilga tushmoq - ayn. ogʻizga tushmoq q. ogʻiz. ◆ Yirik korxonada chiniqib, koʻzi pishgan qizning nomi tilga tushib qoldi. Gazetadan
   Tildan qolmoq - soʻzlash qobiliyatini yoʻqotmoq. ◆ Gapiray desa, tildan qolganga oʻxshaydi. Said Ahmad, „Laʼli Badaxshon“
   Tili uzun - har narsani gapiraveradigan, tap tortmay, haddi sigʻib aytaveradigan. ◆ Bu zamonda.. kim boy boʻlsa, uning ogʻzi katta, tili uzun. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ Begimxonning tili uzun boʻlib ketdi. Endi u nima desa, deya oladi. I. Rahim, „Chin muhabbat“
   Tiliddan bol tommoq - muomalaning oʻta yoqimli, "shirin" ekanligini qayd etadi. ◆ Nizomiddinning ismini Qavom hazratlari qoʻyganlari, Badiani kelin qilaman, deb tillaridan bol tomib gapirganlari hammaga maʼlum-ku! Mirmuhsin, „Meʼmor“
   Tilidan tushirmaslik (yoki qoʻymaslik) - doim eslab tilga olmoq, u haqda doim gapirib yurmoq, doim tilida boʻlmoq. ◆ Seni, boshqa kursdoshlarini tilidan qoʻymaydi. ◆ Buvim oyimlarni yaxshi koʻrardilar. Hozir ham sira tillaridan qoʻymaydilar. E. Raimov, „Ajab qishloq“
   Tilini bermaslik - oʻz gapida turib olmoq, gapini maʼqullayvermoq. ◆ Yosh boʻlsa ham, tilini bermaydi. ◆ Bilasanmi, toʻrtta odamning orasiga kirib, hali tilimni bermaganman-a! S. Ahmad, „Xanka bilan Tanka“
   Tilini kesmoq - gapidan toʻxtatmoq. ◆ Toʻqli mergan Toʻgʻonbekni maqtashga boshlagan edi, Toʻgʻonbek unga xoʻmrayib, tilini kesdi. Oybek, „Navoiy“
   Tilini tiymoq - gap aytish (gapirish)dan oʻzini tutmoq. ◆ Darvesh gov yana bu yerda ham tilini tiymay, chatoq qildi. Barcha beklarni yomonlab, qargʻab, olovga moy sepdi. Pirimqul Qodirov, „Yulduzli tunlar“
   Tilini tishlamoq - majburiy yoki pushaymon holda gapdan toʻxtamoq, gapirmaslik. ◆ Zulfiqor bu gapni eshitishi bilan tilini tishladi, sukut qildi. Mirmuhsin, „Meʼmor“ ◆ Bir kun kechdi tilini tishlab, Na xursandman, na xafa undan. Rauf Parfi, „Koʻzlar“
4. Fikr ifodalash, aloqa quroli boʻlib xizmat qiladigan tovush, soʻz va grammatik vositalar tizimi. ◆ Oʻzbek tili. ◆ Rus tili. ◆ Ingliz tili. ◆ Fors tili. ◆ Chet tillarni yaxshi bilmoq. ◆ [Zayniddin] Hirotning koʻcha yigitlari bilan ularning oʻz tilida, ruhida bir nafas hangamalashar.. Oybek, „Navoiy“ ◆ Odatda ijodkor biron kitob yoki hujjatni bir tildan ikkinchi tilga tarjima qilmoqchi boʻlsa, u avvalo oʻsha originalning tom maʼnosini chuqur bilmogʻi lozim. X. Yodgorov, „Hayot toʻlqinlari“
   Ona tili - inson oʻz millatiga mansub kishilar doirasida oʻrgangan, shu millatga mansub boʻlgan til. ◆ Ona tilim - oʻzbek tili. ◆ Meʼmorning sezishicha, bu goʻldirash ularning oʻz ona tilida edi. Mirmuhsin, „Meʼmor“
5. Nutqning oʻziga xos ifoda vositalari va b. xususiyatlari farqlanadigan bir turi. ◆ Badiiy asar tili. ◆ Soʻzlashuv tili. ◆ Dehqonlarning tili bilan aytganda, yoʻgʻon choʻzilib, ingichka uziladigan payt. N. Fozilov, „Diydor“ ◆ Bolangizning bir martaba "dada" deganini eshitsangiz, har qanaqa kek esdan chiqadi. Yosh bolaning tili har qanaqa koʻngilni eritadi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“
6. koʻchma Insondan boshqa narsalarning oʻzaro bir-birini tushunishga xizmat qiladigan vositasi, ifoda vositasi (belgisi). ◆ Qush tilini qush biladi. Maqol ◆ Uzoq-yaqinlarda turli-tuman qushlar oʻz tillarida dilshodlik qiladilar. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“
7. harb. Kerakli maʼlumot olish maqsadida qoʻlga olingan, tutib keltirilgan harbiy asir. ◆ Qo‘mondonlik Ostonaqullar keltirgan "til"dan hujum jangining planini tuzish uchun eng kerakli maiumotlarni oldi. A. Rahmat, „Ellik bir bahodir“
8. Biror narsa, ish-faoliyatning mohiyati, siri va sh.k. ◆ Yerning tilini bilmoq. ◆ Rustam dehqonchilikning tilini yaxshigina oʻrgangan. Oybek, „Oltin vodiydan shabadalar“ ◆ Bu yerda, sexlar ichra stanok tilin, Boshdan oyoq oʻrgangan harakat yoʻlin. Gʻayratiy

Antonimlari

ТИЛ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Ot

til (koʻplik tillar)

Tillarda

Tillarda

• Ozarbayjoncha: dili
• Ispancha: lengua, idioma
• Inglizcha: language
• Olmoncha: Sprache
• Forscha: زبان
• Fincha: kieli
• Fransuzcha: langue
• Indonezcha: bahasa
• Italyancha: lingua
• Koreyscha: 언어 (eon-eo), 말 (mal)
• Niderlandcha: taal
• Portugalcha: língua
• Rumincha: limbă
• Ruscha: язык (jazýk)
• Shvedcha: språk
• Tojikcha: забон
• Turkcha: dil
• Tuvacha: дыл
• Yaponcha: 言語 (げんご, gengo)
• Yoqutcha: тыл

Ruscha _ru

til
1 анат. язык; ◆ tilni chiqarmoq высунуть язык; ◆ tilini tishlamoq прикусить язык; ◆ tilning suyagi yoʻq прям. и перен. язык без костей;
2 язык; речь; // языковой; ◆ oʻzbek tili узбекский язык; ◆ adabiy til литературный язык; ◆ kitob tili книжный язык; ◆ ona tili родной язык; ◆ tildagi shakllar (или formalar) языковые формы;
3 перен. язык; дар речи; речь, слово; ◆ u tildan qoldi у него отнялся язык; он потерял дар речи; ◆ Gap qaytargani Saidiydi til yoʻq edi (А. Ќаћћор, «Сароб».) У Саиди не хватало духу (букв. не было языка) возражать; ◆ tili burro он боек на язык; ◆ tili uzun тот, кто не боится смело говорить; ◆ tili qisqa, tili qisiq тот, кто боится говорить; ◆ ayb oʻzida, shuning uchun tili ham qisqa он сам виноват, потому и боится говорить; ◆ tili oʻtkir 1) острый на язык; 2) слова его доходчивы; всеего слушаются; ◆ til qilichdan oʻtkir посл. слово (язык) острее меча; ◆ til uchida 1) на кончике языка; ◆ tilimning uchila turibdiyu, xayolimga kelmayapti вертится на языке, а вспомнить не могу; 2) на словах, формально, для приличия; ◆ tili bir qarich у него язык хорошо подвешен; ◆ til biriktirmoq сговариваться; устраивать заговор;◆ Qizingni yo birov olib qochgan, yo birov bilan til biriktirib oʻzi qochgan (Ойбек, «Ќутлуѓ ќон») Твою дочь кто-нибудь украл или, сговорившись с кем-нибудь, она сама убежала;◆ ularning tili bir они сговорились, они заодно, у них общий язык; aytmoqqa (или aytishga, deyishga, demoqqa) ◆ til bormadi сказать (что-л.) язык не повернулся; ◆ Gapirmoqqa tili boʻlmadi («Алпомиш») Она не могла говорить; У неё язык отнялся; ◆ til tekkizmoq задевать (касаться) в разговоре (кого-чего-л.); ◆ Boy pochchamga nega Roziq tekkizar til?! (Ѓ. Ѓулом, «Кўкан») Зачем Разык задевает моего дядю бая?!; ◆ til tortmay oʻldi он умер мгновенно (не успел издать и звука); ◆ bir oʻzi posbonni til tortqizmay oʻldiribdi он сам убил часового, так что тот не успел издать и звука; ◆ birovga qarshi til qayramoq (букв. точить язык против кого-либо) злословить на чей-либо счёт; ◆ Alisher Navoiyga qarshi tillaringni muncha qayray berdilaring?! (Ойбек, «Навоий») Почему вы так злословите об Алишере Навой?!; ◆ tili chiqdi 1) он начал говорить (о ребёнке); ◆ oʻgʻlimning ham tili chiqib qoldi мой сын уже говорит; 2) ирон. он научился возражать; ◆ uning tili qotib qolgan (букв. язык у него затвердел) ему поздно теперь учиться; ◆ tilga kirmoq, tilga kelmoq обрести дар речи, начать говорить, заговорить (после замешательства, удивления и т. п.); ◆ juvon bir necha minutdan keyin tilga kirdi через несколько минут молодая женщина обрела дар речи; ◆ tilga olmoq упоминать, называть, говорить (о ком-чём-л.); считать заслуживающим разговора; ◆ ... tilga olgulik bir nima ham qilganimiz yoʻq edi (Ойбек, «Навоий») ... мы не сделали ничего заслуживающего внимания; ◆ Yolgʻon gapni nega olding tilingga? («Гўрўѓли») Как смел ты говорить неправду?!; ◆ tilga olmaslik darajada в такой степени, что даже говорить не стоит; ◆ tildan tilga koʻchmoq передаваться из уств уста; ◆ tildan qoʻymaslik, tildan tushirmaslik всё время вспоминать, беспрестанно говорить, твердить (о ком-чём-л.); ◆ u nomingizni tilidan qoʻymaydi он беспрестанно вспоминает вас; ◆ tiling kesilsin! бран. чтоб у тебя язык отсох!; ◆ tilingni tiy! придержи язык!; ◆ tilingni qis (букв. прикуси язык) придержи язык; держи язык за зубами; ◆ dilda nima boʻlsa, tilda ham shu что на уме, то и на языке; ◆ tilida aytmasa ham dilida aytadi хоть он прямо не скажет, но подумает; ◆ aytsam tilim kuyadi, aytmasam dilim kuyadi погов. см. dil 2;◆ toʻgʻri til toshni yoradi, egri til boshni yoradi правдивый язык камень расколет, а лживый язык - голову;
4 перен. тайны, секреты; повадки; ◆ Rustam dehqonchilikning tilini yaxshigina oʻrgangan (Ойбек, «О. в. шабадалар») Рустам хорошо изучил тайны (букв. язык) земледелия;◆ bir-birining tilini bilmoq, bir-birining tiliga tushunmoq знать друг друга, знать друг у друга характер, повадки, тайны, помыслы и т. д.; ◆ qush tilini qush biladi посл. язык птицы понимает птица; соотв. рыбак рыбака видит издалека;
5 воен. язык (пленный, от которого можно добыть нужные сведения); ◆ razvedkachilar til tutib keldilar разведчики привели языка; ◆ U... til tutmoq uchun kishilar yuborish kerakligini uqdirdi (Ойбек, «Навоий») Он толковал о том, что необходимо послать людей на поимку языка;
6 язычок, стерженёк, собачка (в различных механизмах); ◆ soatning tili часовая стрелка; ◆ kompasning tili стрелка компаса;
7 перен. язык; ◆ alanganing qizil tillari красные языки пламени.