Mario Tronti
Mario Tronti (24 Temmuz 1931, Roma – 7 Ağustos 2023), İtalyan Marksist filozof, teorisyen ve siyasetçidir.[1] 1960'larda İtalya'da ortaya çıkan ve "işçicilik" anlamına gelen operaismo akımının en etkili kurucu figürlerinden biri olarak kabul edilir.[1][2]
Tronti, üniversite yıllarında İtalyan Komünist Partisi'nin (PCI) sekreterliğini yapmış ve 1956'da SSCB'nin Macaristan'ı işgaline karşı çıkarak partinin bu konudaki tutumunu eleştiren entelektüellerden biri olmuştur.[3] Teorik altyapısı, Marksizmi bilimsel bir yöntemle okuyan Galvano della Volpe'den büyük ölçüde etkilenmiştir.[2][3] 1963 yılında Classe Operaia (İşçi Sınıfı) gazetesini kurmuş ve bu yayının siyasi yönetmenliğini üstlenmiştir.[1][2]
Teorik Katkıları ve İşçicilik (Operaismo)
[değiştir | kaynağı değiştir]Tronti'nin çalışmaları, Marksist düşünceye "Kopernik Devrimi" olarak adlandırılan bir bakış açısı getirmiştir.[1][2] Bu yaklaşıma göre kapitalist gelişme, sermayenin kendi yasalarından ziyade, işçi sınıfının mücadelelerine bir yanıt olarak şekillenir; yani işçi mücadelesi sermayeden önce gelir.[2][3][4]
Etkisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Tronti'nin fikirleri, İtalyan Otonom Marksizmi içinde işçi sınıfının öznelliği, kitle işçisi ve işin reddi gibi alanlarda derin izler bırakmıştır.[1][2] Çalışmaları bugün küresel adalet hareketleri ve postmodern Marksist teoriler üzerinde etkisini sürdürmektedir.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e Tronti, Mario (2021). İşçiler ve Sermaye. Çev. Eyüp Eser. İstanbul: Otonom Yayıncılık. s. 29. ISBN 9786057872241.
- ^ a b c d e f Filippini, Michele (2012). Leaping Forward: Mario Tronti and the History of Political Workerism. Maastricht: Jan van Eyck Academie. s. 7.
- ^ a b c Wright, Steve. "Önsöz". İşçiler ve Sermaye (2021) içinde.
- ^ "Otonomist Marksizm ya da Farklı Bir Tarih Okuması Denemesi". Otonom Dergi. 16 Kasım 2004.
- ^ "Otonomist Marksizm". Paradoks. 17 Ağustos 2025.
