Portugal

Republikang Portuges
*República Portuguesa* (Portuges)
Republikang Portuges República Portuguesa (Portuges)
	Watawat Eskudo
	Awitin: A Portuguesa; "Ang Portuges"
Kabisera; at pinakamalaking lungsod	Lisboa; 55°45′21″N 37°37′02″E / 55.75583°N 37.61722°E
Wikang opisyal; at pambansa	Portuges
Katawagan	Portuges
Pamahalaan	Unitaryong republikang semi-presidensyal
• Pangulo	António José Seguro
• Punong Ministro	Luís Montenegro
Lehislatura	Asembleya ng Republika
Kasaysayan
• Labanan sa São Mamede	24 Hunyo 1128
• Labanan sa Ourique	25 Hulyo 1139
• Kasunduan sa Zamora	4 Oktubre 1143
• Pagkilalang Papal	23 Mayo 1179
• Digmaang Pagpapanumbalik	1 Disyembre 1640
• Deklarasyong Republikano	5 Oktubre 1910
• Himagsikang Karnasyon	25 Abril 1974
Lawak
• Kabuuan	92,212 km2 (35,603 mi kuw) (ika-111)
• Katubigan (%)	0.5
Populasyon
• Pagtataya sa 2015	10,341,330 (ika-83)
• Senso ng 2011	10,562,178
• Densidad	115/km2 (297.8/mi kuw) (ika-97)
KDP (PLP)	Pagtataya sa 2016
• Kabuuan	$296 bilyon (ika-50)
• Bawat kapita	$28,476 (ika-40)
KDP (nominal)	Pagtataya sa 2016
• Kabuuan	$204.186 bilyon (ika-43)
• Bawat kapita	$19,611 (ika-36)
Gini (2013)	34.2; katamtaman
TKP (2014)	0.830; napakataas · ika-43
Salapi	Euro (€) (EUR)
Sona ng oras	UTC−1 (WET (UTC); AZOT)
• Tag-init (DST)	WEST (UTC+1); AZOST
	Note: Mainland Portugal and Madeira use WET/WEST, the Azores use AZOT/AZOST
Ayos ng petsa	aa/bb/tttt
Kodigong pantelepono	+351
Kodigo sa ISO 3166	PT
Internet TLD	.pt

Ang Portugal, opisyal na Republikang Portuges, ay isang bansang matatagpuan sa Tangway ng Iberya ng Timog-Kanlurang Europa.

Pinaka-kanluraning^[1] bansa sa Europa ang Portugal, at natatabihan ng Karagatang Atlantiko sa kanluran at timog, at ng Espanya sa hilaga at silangan. Bahagi ng Portugal ang Atlantikong kapuluan ng Azores at Madeira na kapwang awtonomong rehiyon na may kanilang sariling mga pamahalaang rehiyonal.

Ang Portugual ay ang pinakamatandang estado sa Tangway ng Iberia at isa sa mga pinakamatanda sa Europe na patuloy na pinagtirahan, pinagsakupan, at pinaglabanan mula noong sinaunang panahon. Sumunod sa mga tauhang dipa-Selta, Selta, Cartagineses, at Romano ang mga pagsasalakay ng mga Hermanikong Visigodo at Suebi. Itinatag ang Portugal bilang bansa noong Kristiyanong Reconquista laban sa mga Morong nanghimasok sa Tangway ng Iberia noong 711 PK. Itinatag noong 868, sumikat ang Kondehan ng Portugal pagkatapos ng Laban sa São Mamede noong 1128. Ipinroklama ang Kaharian ng Portugal pagkasunod sa Labanan sa Ourique noong 1139, at kinilala ang kalayaan mula sa León ng Tratado ni Zamora noong 1143.^[2]

Pinanggalingan ng salita

Galing ang salitang Portugal sa Gitnang Latin na Portyngale, mula sa dantaong 1300. "Daungang Gaya" (Portus Cale, ngayong Oporto) ang ibig sabihin nito. Galing ang unang hari ng Portugal sa Portucale, ang Kondeng si Alfonso.^[3]

Kasalukuyang kalagayan

Ang Portugal ay isang bansang may-kaunlaran^[4] at nagtataglay ng ika-19 pinakamataas na ginhawa sa buhay, ayon sa The Economist Intelligence Unit. Ito ay ang ika-13 na mapayapa at ikawalong pinaka-globalized na bansa sa daigdig. Ito ay kasapi ng Unyong Europeo at ng Mga Nagkakaisang Bansa. Ito rin ay isang estadong Schengen.

Tingnan din

Oporto

Mga sanggunian

↑ Christopher Bliss, Jorge Braga de Macedo, C. J. Bliss, p.13
↑ Brian Jenkins, Spyros A. Sofos, Nation and identity in contemporary Europe, p. 145, Routledge, 1996, ISBN 0-415-12313-5
↑ https://www.etymonline.com/word/portugal
↑ "Archive copy". Inarkibo mula sa orihinal noong 2008-04-09. Nakuha noong 2011-02-08.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)

Mga kawing panlabas

[1] Christopher Bliss, Jorge Braga de Macedo, C. J. Bliss, p.13

[2] Brian Jenkins, Spyros A. Sofos, Nation and identity in contemporary Europe, p. 145, Routledge, 1996, ISBN 0-415-12313-5

[3] ttps://www.etymonline.com/word/portugal

[4] "Archive copy". Inarkibo mula sa orihinal noong 2008-04-09. Nakuha noong 2011-02-08.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)

[c]

[1]

[2]

[3]

[4]