Smartfon
Smartfon (ang. smartphone) – przenośne, multimedialne urządzenie, łączące w sobie funkcje telefonu komórkowego i komputera przenośnego (PDA – Personal Digital Assistant). Pierwsze tego typu urządzenie zostało zaprezentowane w 1992 roku. Z biegiem lat smartfony ewoluowały, integrując funkcje m.in. aparatów fotograficznych, nawigacji oraz narzędzi do zarządzania informacjami. Zastąpiły w sprzedaży tradycyjne telefony komórkowe, a rynek urządzeń mobilnych został zdominowany przez systemy operacyjne Android oraz iOS.
Historia
[edytuj | edytuj kod].png)
Pierwszy smartfon został zaprezentowany 23 listopada 1992 roku. Było to prototypowe urządzenie o nazwie Simon, które firma IBM pokazała na targach COMDEX[1] i wprowadziła na rynek w 1993 roku. Oprócz standardowych funkcji telefonu komórkowego oferowało ono kalendarz, książkę adresową, kalkulator, notatnik, pocztę elektroniczną i gry. Użytkownik korzystał z urządzenia za pomocą rysika.
Przez pewien czas stosowano określenie palmofon (ang. PDA Phone, Palm Phone) w odniesieniu do palmtopa z wbudowanym modułem telefonicznym.
W 1996 roku zadebiutowała seria Nokia Communicator, która spopularyzowała urządzenia łączące cechy telefonu z rozbudowanymi funkcjami edycji dokumentów i fizyczną klawiaturą[2].
Pierwszym urządzeniem oficjalnie wprowadzonym do sprzedaży pod marketingową nazwą „smartphone” był zaprezentowany w 2000 roku Ericsson R380, pracujący pod kontrolą systemu Symbian[3].
Kolejnym przełomem była premiera telefonu iPhone w 2007 roku, wprowadzająca nowoczesny interfejs zoptymalizowany pod obsługę dotykową bez użycia rysika, oraz debiut systemu Android w 2008 roku (model HTC Dream)[4].
W październiku 2018 roku zaprezentowano pierwszy składany smartfon firmy Royole[5]. W 2019 roku zadebiutował pierwszy składany smartfon firmy Samsung – Samsung Galaxy Fold[6].
Funkcje i budowa
[edytuj | edytuj kod]Z biegiem lat smartfony, oprócz funkcji telefonu, zaczęły łączyć funkcje poczty elektronicznej, przeglądarki sieciowej, pagera, nawigacji GPS, jak również cyfrowego aparatu fotograficznego, dyktafonu i kamery wideo, zarządzania informacjami osobistymi (ang. Personal Information Management) oraz obsługę dokumentów biurowych w formatach OOXML (tworzone np. przez programy pakietu Microsoft Office), ODF (np. LibreOffice) i PDF.
Współczesne urządzenia oparte są najczęściej na jednobryłowej konstrukcji z pojemnościowym ekranem dotykowym. Na rynku funkcjonują również wyspecjalizowane warianty urządzeń, do których należą tzw. smartfony pancerne (ang. rugged smartphones). Są one projektowane do pracy w ekstremalnych warunkach i charakteryzują się wzmocnionymi obudowami wykonanymi z materiałów absorbujących uderzenia. Posiadają certyfikaty odporności, takie jak IP68 lub IP69K (ochrona przed wnikaniem pyłu i zalaniem wodą pod ciśnieniem), a także spełniają normy wojskowe MIL-STD-810H. Konstrukcja ta zapewnia im wytrzymałość na upadki z wysokości, wstrząsy oraz długotrwałe zanurzenie[7]. Część modeli z tej kategorii wykracza poza funkcje typowego smartfona, integrując w jednej obudowie specjalistyczne narzędzia pomiarowe, takie jak kamera termowizyjna, laserowy dalmierz czy miernik poziomu dźwięku, zastępując tym samym osobne urządzenia stosowane m.in. w budownictwie[8].
Sprzedaż
[edytuj | edytuj kod]
W 2010 roku sprzedano na świecie około 500 milionów smartfonów. W pierwszym kwartale 2011 roku sprzedano 99,6 miliona sztuk, co w porównaniu z pierwszym kwartałem 2010 roku stanowiło wzrost o 79,7%[9].
W I kwartale 2013 roku, według danych IDC, po raz pierwszy sprzedano więcej smartfonów niż tradycyjnych telefonów komórkowych. Smartfony stanowiły 51,6% (łącznie 216,2 miliona sprzedanych egzemplarzy) wszystkich urządzeń komunikacyjnych, które opuściły fabryki[10].
Według raportu IDC w I kwartale 2013 roku poszczególni producenci sprzedali następującą liczbę smartfonów: Samsung – 70,7 miliona sztuk, Apple – 37,4 miliona, LG – 10,3 miliona, Huawei – 9,9 miliona, ZTE – 9,1 miliona[10].
W Polsce w 2025 roku około 65% smartfonów sprzedano w handlu detalicznym (poza salonami operatorów). Liderem sprzedaży był Samsung, a za nim uplasowały się Apple i Motorola. Na kolejnych miejscach znalazły się marki: Xiaomi, realme oraz OPPO[11].
Shawn DuBravac, badający branżę technologii użytkowych w Stanach Zjednoczonych i współtwórca wskaźnika Smartphone Index na amerykańskiej giełdzie NASDAQ, opisał rynkową rolę tych urządzeń następująco:
Nieustanna ewolucja smartfonów i tabletów generuje nowe możliwości ich wykorzystania, zwiększając tym samym ich użyteczność i wartość, ale jednocześnie wypierając inne urządzenia z polskich domów, np. aparaty cyfrowe[12].
Systemy operacyjne
[edytuj | edytuj kod]Systemami operacyjnymi sterującymi urządzeniami są między innymi: Android, iOS, Symbian, Windows 10 Mobile (następca Windows Phone), BlackBerry OS, Sailfish OS oraz Firefox OS[13]. Rynek został niemal całkowicie zdominowany przez systemy Android oraz iOS.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Dashveenjit Kaur: Do you remember the first smartphones?. techwireasia.com, 2023. [dostęp 2024-08-10]. (ang.).
- ↑ First GSM-based communicator product hits the market - Nokia starts sales of the Nokia 9000 Communicator. Nokia, 1996-08-15. [dostęp 2026-04-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-03)]. (ang.).
- ↑ Ericsson R380 - Full phone specifications. GSMArena. [dostęp 2026-04-29].
- ↑ The history of Android. The Verge, 2011-12-07. [dostęp 2026-04-29].
- ↑ Royole FlexPai - pierwszy na świecie smartfon z elastycznym ekranem, „PCLab.pl” [dostęp 2026-05-27] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-02].
- ↑ Samsung Galaxy Fold zadebiutuje w Polsce 18 paździenrika | IThardware.pl [online], ITHardware, 10 kwietnia 2019 [dostęp 2026-05-27].
- ↑ Ranking pancernych telefonów. Jaki wytrzymały smartfon kupić?. Morele.net, 2024-05-14. [dostęp 2026-04-29].
- ↑ Panie majster, daj pan smartfona. Recenzja Hammer Construction 2 Thermal 5G [online], ITHardware, 7 marca 2025 [dostęp 2026-05-27].
- ↑ Użytkowników smartfonów będzie czterokrotnie więcej. di.com.pl. [dostęp 2011-06-08].
- ↑ a b Sprzedaż smartfonów po raz pierwszy większa niż telefonów komórkowych [online], WP Tech, 26 kwietnia 2013 [dostęp 2026-05-27].
- ↑ Smartfonowy krajobraz Polski. Drożej, rzadziej, świadomiej [online], ITHardware, 2026 [dostęp 2026-05-27] (pol.).
- ↑ Coraz mniej wydajemy na kamery i telewizory. RMF24.pl, 2014-06-20. [dostęp 2014-06-22]. (pol.).
- ↑ Przetasowanie na rynku smartfonów – Android nowym liderem. interaktywnie.com. [dostęp 2011-06-08].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Michał Młynarczyk: Smart może więcej. gazeta.pl. [dostęp 2011-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-18)]. (pol.).
