close
Przejdź do zawartości

Jan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Jan
Wymowa

[jan]

Płeć

męskie

Język(i)

polski, czeski

Imieniny

m.in. 24 czerwca, 27 grudnia

Znaczenie
Języki

hebrajski

Słowo

hebr. ‏יוחנן‎

Znaczenie

Jahwe jest łaskawy

Alternatywne nazwy
Warianty obcojęzyczne

János, Jean, Juan, John, Giovanni, Hans, Ιωάννης, Іван

Odpowiednik dla płci przeciwnej

Joanna, Janina

Formy pochodne

Janek, Jańcio, Jasiek, Jaś

Wyrazy pokrewne

joannici, Janowy

Pokrewne imiona

Janusz

Jan (stgr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia hebr. ‏יחנ‎ – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן (Johanan) oznacza „Jahwe jest łaskawy”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

W polskich dokumentach zapisywano najpierw to imię w postaci Ioannes, Iohannes (1012-18), później także Jan (1161), Jon (1302), Johan (1320), Jen (1366), Johans (1385) oraz Joan (forma kresowa, 1432). Największą popularność zyskała forma Jan, od czasów średniowiecza będąca jednym z najczęściej nadawanych imion. W 2022 r. imię Jan nosiło 493 283 osób w Polsce (6. miejsce wśród imion męskich pod względem popularności)[1], wcześniej jednak imię to zajmowało pierwsze miejsce wśród imion męskich w populacji (np. w 2004 r. jedynie dwa imiona żeńskie – Anna i Maria – występowały częściej od Jana[2]).

Przekształcenia i zdrobnienia: Han, Hanek, Haniek, Hanisz, Hanus, Iwan, Iwasz, Jach, Jachu, Janczy, Janiec, Janicek, Janik, Janisław, Jano, Janek, Janko, Janosik, Jasiek, Jaszko, Jaś, Jaśko, Jasio, Janusz, Jasz[3].

Żeńskim odpowiednikiem jest Joanna, i – późniejszym – Janina.

Imieniny

[edytuj | edytuj kod]

Jan imieniny obchodzi 10 stycznia, 12 stycznia, 15 stycznia, 17 stycznia, 19 stycznia, 23 stycznia, 31 stycznia, 2 lutego, 4 lutego, 8 lutego, 20 lutego, 24 lutego, 3 marca, 5 marca, 8 marca, 11 marca, 19 marca, 24 marca, 27 marca, 30 marca, 3 kwietnia, 7 kwietnia, 13 kwietnia, 27 kwietnia, 6 maja, 7 maja, 10 maja, 12 maja, 13 maja, 15 maja, 18 maja, 19 maja, 21 maja, 22 maja, 23 maja, 24 maja, 27 maja, 30 maja, 3 czerwca, 11 czerwca, 12 czerwca, 16 czerwca, 20 czerwca, 22 czerwca, 24 czerwca, 26 czerwca, 27 czerwca, 30 czerwca, 8 lipca, 11 lipca, 21 lipca, 23 lipca, 31 lipca, 4 sierpnia, 8 sierpnia, 9 sierpnia, 13 sierpnia, 18 sierpnia, 19 sierpnia, 20 sierpnia, 29 sierpnia, 30 sierpnia, 31 sierpnia, 2 września, 3 września, 9 września, 11 września, 13 września, 14 września, 16 września, 20 września, 23 września, 27 września, 28 września, 1 października, 9 października, 10 października, 19 października, 23 października, 24 października, 1 listopada, 8 listopada, 11 listopada, 12 listopada, 13 listopada, 17 listopada, 24 listopada, 26 listopada, 1 grudnia, 4 grudnia, 5 grudnia, 9 grudnia, 14 grudnia, 15 grudnia, 17 grudnia i 27 grudnia.

Odpowiedniki w innych językach

[edytuj | edytuj kod]
  • angielski: John, Ian, Jack, Hank, Jon, Sean, Evan, Jonny/Johnny/Johnnie;
  • białoruski: Іван (Iwan), Ян (Jan), Янка (Janka), Ясь (Jaś);
  • bułgarski: Иван (Iwan), Йон (Jon), Йован (Jowan), Ванче (Wancze), Ванчо (Wanczo);
  • czeski: Jan, Ivan, Johan, Honza;
  • duński: Jens, Jais, Iben, Iven, Evan, Even;
  • esperanto: Johano[4]
  • fiński: Jukka, Juhani, Jussi, Janne;
  • francuski: Jean;
  • grecki: Ιωάννης (Joannes), Γιάννης (Giannes);
  • hiszpański: Juan;
  • interlingua: Jean, Johannes;
  • irlandzki: Seán, Shane, Shaine, Shaun, Shawn;
  • japoński: ヤン Yan;
  • kataloński: Joan;
  • litewski: Jonas, Jasius;
  • łacina: Joannes, Johannes;
  • łotewski: Jānis;
  • macedoński: Ivan, Jovan, Vančo, Vane;
  • niderlandzki: Johannes, Jan, Joannes, Johan;
  • niemiecki: Johannes, Johann, Hannes, Hanns, Hans, Heinz, Jan, Jens;
  • norweski: Johan, Jens, Hans, Jo, Evan;
  • portugalski: João;
  • rosyjski: Иван (Iwan), Иоанн (Ioann);
  • rumuński: Ioan, Ion, Ian, Iane, Ivan;
  • serbsko-chorwacki: Ivan, Jovan, Jovanka, Jovo;
  • słowacki: Ján, Ivan, Janko;
  • słoweński: Ivan, Jan, Janez, Janko, Jovan;
  • sycylijski: Giuvanni;
  • szwedzki: Johannes, Johan, Jöns, Jan, John, Hans, Ivan;
  • ukraiński: Іван (Iwan), Іоанн (Ioann);
  • węgierski: János, Iván;
  • włoski: Giovanni, Gianni, Giovannino, Vanni, Nanni.

Imię to ma również kilka tradycyjnych zestawień z drugimi imionami:

W języku włoskim imię to występujące jako pierwsze jest często łączone z drugim imieniem, np. Giovanni Lorenzo = Gianlorenzo (Jan Wawrzyniec), Giovanni Carlo = Giancarlo (Jan Karol).

Przysłowia

[edytuj | edytuj kod]
  • Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał
  • Chrzest Jana w deszczowej wodzie trzyma zbiory na przeszkodzie
  • Jutro święty Janek, puśćmy na wodę wianek
  • Jaka na Jana od Krzyża pogoda się głosi, taką, jak starzy mówią, Nowy Rok przynosi
  • Na Święty Jan, jagód pełen dzban

Znane osoby noszące imię Jan

[edytuj | edytuj kod]

Władcy

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Jan II Komnen

Cesarze bizantyjscy

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Jan od Książąt Litewskich

Królowie i książęta polscy

[edytuj | edytuj kod]

Królowie Portugalii

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Jan II Dobry

Władcy francuscy

[edytuj | edytuj kod]

Władcy hiszpańscy

[edytuj | edytuj kod]

Władcy skandynawscy

[edytuj | edytuj kod]

Władcy brytyjscy

[edytuj | edytuj kod]

Książęta Liechtensteinu

[edytuj | edytuj kod]

Pozostali władcy

[edytuj | edytuj kod]

Duchowni

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Jan VII
BERJAYA
Jan XIX

Papieże

[edytuj | edytuj kod]

Patriarchowie Konstantynopola

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Jan Chrzciciel
BERJAYA
Jan XXIII

Święci i błogosławieni

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Jan Stryprock
BERJAYA
Jan Styrna

Biskupi polscy

[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe osoby

[edytuj | edytuj kod]
  • Jochanan – postać biblijna, przywódca grupy uchodźców żydowskich zmierzającej do Egiptu
  • Janick Gers – gitarzysta heavymetalowego zespołu Iron Maiden
BERJAYA
Jan A.P. Kaczmarek
BERJAYA
Jan Bazen
BERJAYA
Jan Berzin
BERJAYA
Jan Chrystian Kamsetzer
BERJAYA
Jan Henryk Dąbrowski
BERJAYA
Jan Dworak
BERJAYA
Jan Heweliusz
BERJAYA
Jan Jeziorański
BERJAYA
Jan Karol Chodkiewicz
BERJAYA
Jan Lesman-Brzechwa
BERJAYA
Jan Maria Vianney
BERJAYA
Jan Parandowski
BERJAYA
Jan Plata-Przechlewski
BERJAYA
Jan Rokita
BERJAYA
Jan Schmid
BERJAYA
Jan Śniadecki
BERJAYA
Jan Twardowski
BERJAYA
Jan Wincenty Bandtkie
BERJAYA
Jan Zamoyski
BERJAYA
Jan Železný
BERJAYA
Giovanni Botero
BERJAYA
Giovanni van Bronckhorst

Giovanni

[edytuj | edytuj kod]

Hannes

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Hans-Jürgen Wischnewski
BERJAYA
Joanis Metaksas

Joanis

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Iwan IV Groźny
BERJAYA
Janne Happonen
BERJAYA
Janos Bolyai
BERJAYA
Jean-Claude Duvalier
BERJAYA
Jean de La Bruyère
BERJAYA
Jean-Louis Tauran
BERJAYA
Jean-Philippe Rameau
BERJAYA
Jens Evensen
BERJAYA
Johan Christian Fabricius
BERJAYA
Johann Wolfgang von Goethe
BERJAYA
Johan (Jan) Sebastian Bach

Johann

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Johannes Chrysostomus Wolfgang Amadeus Mozart

Johannes

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
John Austin
BERJAYA
John Christopher Smith
BERJAYA
John Dolmayan
BERJAYA
John Field
BERJAYA
John Hadley
BERJAYA
John Hersey
BERJAYA
John Lennon
BERJAYA
John Maynard Keynes
BERJAYA
John Parrott
BERJAYA
John Ruiz
BERJAYA
Johnny Hallyday

Johnny

[edytuj | edytuj kod]
BERJAYA
Juan Sebastián Elcano
BERJAYA
Sean Connery

Jóannes

[edytuj | edytuj kod]

Jan w kulturze

[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Otwarte Dane [online], dane.gov.pl [dostęp 2022-06-13].
  2. STATYSTYKA 50 najpopularniejszych imion w Polsce w podziale na płeć. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, 2004 r.. [dostęp 2008-10-28]. (pol.). (.pdf)
  3. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 205. ISBN 83-7097-464-3.
  4. Kazimierz Tymiński: Mały słownik polsko-esperancki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 430. ISBN 83-214-0326-3.