Paaswake
| Paaswake | ||
|---|---|---|
 | ||
Paaswake Chartres (2005) | ||
| Soort dag | ||
| Type | liturgisch feest | |
| Vernoemd naar | Pasen, paastijd | |
| Verwant met | Pasen | |
| Viering | ||
| Gevierd door | christenen | |
| Status en tijdlijn | ||
| Datum | Avond Stille Zaterdag | |
| Links | ||
De paaswake, paasdienst of paasvigilie[1] is een christelijke liturgie die begint bij zonsondergang en oorspronkelijk eindigt bij zonsopgang gedurende de nacht van Stille Zaterdag, ook wel paaszaterdag, op Pasen. Herdacht wordt dat Jezus in deze nacht opstaat. De paaswake is het feest van het licht, het feest van het water en het feest van de vreugde om Jezus' verrijzenis. Veel kerkgenootschappen bieden een livestream aan van een paaswake zodat ook gelovigen die niet naar de kerk kunnen gaan, deze kunnen vieren. In sommige landen wordt er ook een paaswake op tv uitgezonden.
Katholieke traditie
[bewerken | brontekst bewerken]Het Romeinse Missaal stelt: "Van de vigilie van deze nacht, die de grootste en meest nobele van alle hoogfeesten is, mag er in elke kerk slechts één viering plaatsvinden."
De paaswake is in de katholieke liturgie een viering waarin een groot aantal symbolen met elkaar gecombineerd.
- Duisternis. Aan het begin van de viering is er geen enkel licht in de kerkruimte aanwezig. Duisternis staat ook voor het ontbreken van ordening.
- Licht, met name: nieuw licht. Het vuur voor de paaskaars wordt buiten de kerk ontstoken. Zeker vóór de tijd van de lucifer en de aansteker was licht een duidelijk teken voor "iets nieuws beginnen". Licht brengt ordening in de chaos. Licht als symbool voor Christus: licht op de levensweg.
- Verspreiden van licht: de gelovigen steken hun eigen kaars aan met het vuur van de paaskaars. Dit laatste kan direct of indirect, men geeft het licht aan elkaar door. Als symbool voor Christus ook: het geloof verspreiden, het evangelie, de Blijde Boodschap, verspreiden.
- Water. Het nieuwe doopwater wordt gewijd. De paaswake is van oudsher de gelegenheid voor volwassendopen. De gelovigen worden met het nieuwe water besprenkeld.
De Paaswake bestaat uit vier onderdelen:
- De lichtritus en aankondiging van het paasfeest. Symbool van de verrezen Heer is de paaskaars die van nu af haar licht zal doen schijnen. In de kaars zijn vijf wierookkorrels in kruisvorm gestoken; zij verbeelden de vijf wonden van Jezus in handen, voeten en hart. De kaars wordt door een diaken brandend de donkere kerk binnengebracht. Eerst als enige licht, daarna verspreidt het licht zich als de gelovigen hun kaarsen aansteken aan het licht van de paaskaars. Hierna wordt door de diaken de paasjubelzang Exsultet (Latijn: laat juichen) gezongen.
- De viering van het woord. De paaswake kenmerkt zich door een opvallend groot aantal lezingen. Dit zijn er in de praktijk minimaal 4, maar meestal meer. Het eerste hoofdstuk van het boek Genesis wordt gelezen, het verhaal van de schepping, met zijn herhaalde "en God zag dat het goed was". Na de symboliek van het nieuwe vuur, benadrukt dit verhaal nogmaals de ordening die door God gebracht wordt. Ook het uittochtverhaal van het volk Israël uit Egypte uit het boek Exodus wordt altijd gelezen. Voor de lezing uit Paulusbrief aan de Romeinen wordt het Gloria gezongen en worden de klokken, die op Goede Vrijdag stil waren weer geluid. Voor het lezen van het evangelie wordt, voor het eerst sinds het ingaan van de Veertigdagentijd op Aswoensdag het Alleluia weer gezongen. De evangelielezing verhaalt over de nieuwe morgen en het lege graf: "Waarom zoek je levende onder de doden?"
- De viering van het doopsel. Na het zingen of bidden van de Litanie van Alle Heiligen wordt in alle kerken het doopwater gezegend, Er wordt door de celebrant over het water geblazen, vergelijk het Pinksterverhaal, en de paaskaars wordt tot drie maal in het te wijden water gedoopt. Hierna hernieuwen gelovigen de doopbeloften. Als er dopelingen zijn, worden deze gedoopt. De aanwezigen worden door het nieuw gewijde water besprenkeld door de priester.
- De eucharistie. De viering van de eucharistische liturgie is het vierde deel van de wake en tevens het eigenlijke hoogtepunt ervan, want de eucharistie is volgens de kerk in de volste zin van het woord het paassacrament als gedachtenisviering van het kruisoffer en aanwezigheid van de verrezen Christus, de voltooiing van de christelijke initiatie en de voorproef van het eeuwige Pasen.
- De paaswake Nationale Raad voor Liturgie
- ↑ Katholiek ABC, holyhome.nl. Gearchiveerd op 8 april 2023.
· 
· 
· · 