Hypermarkt
Een hypermarkt is een grootschalige winkel waar naast supermarktartikelen (dagelijkse boodschappen) ook warenhuisartikelen (niet-dagelijkse artikelen) te koop zijn; van bloemen en planten, kledingafdelingen, uitgebreide slijterijen die alles van bier en wijn tot sterkedrank aanbieden, doe-het-zelf artikelen, technische apparaten voor in en om het huis, woninginrichting, mobiele telefoons, tot -in bepaalde landen- geweren en pistolen. Daar zit het verschil in met een gewone supermarkt; men kan in één vestiging vaak de dagelijkse boodschappen doen, en daarbij een nieuwe garderobe, een nieuwe televisie, alles voor de tuin of een nieuw mobiel abonnement met telefoon afsluiten, allemaal zonder de vestiging te hoeven verlaten. Hoewel niet altijd, zijn deze hypermarkten vaak te vinden aan de rand van een plaats. Vooral in Frankrijk komt dit type winkels vaak voor bij grote steden. In heel Europa, met uitzondering van Nederland en dwergstaten, is deze formule bekend. Over de hele wereld zijn hypermarkten te vinden op elk continent, met uitzondering van Oceanië en Antarctica.
Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]In Nederland zijn supermarkten klein in vergelijking met superstores of hypermarkten in andere landen. Een reden hiervoor is de regelgeving. In de meeste gemeenteverordeningen wordt de verkoop van voedsel alleen toegestaan binnen de bebouwde kom.[1] Veel gemeentebesturen in kleinere gemeenten zien de komst van een hypermarkt in de regio als bedreiging voor de lokale winkels en zijn vaak niet bereid mee te werken aan dergelijke initiatieven. Daarnaast is Nederland een relatief klein land, maar kent wel veel winkelcentra, met daarnaast veel oude binnensteden of dorpskernen die als centrale plek gezien worden en fungeren als een 'winkelhart' of marktplaats, allemaal binnen een relatief kort bereik van elkaar met fiets tot auto of OV.[2]
Een gemiddelde supermarkt in Nederland heeft anno 2007 een bruto vloeroppervlakte van zo'n 1500 à 2000 m². Vaak zijn ze beduidend kleiner. Het Bijenkorfconcern heeft in de jaren 1970 een keten van hypermarkten opgezet, onder de naam Maxis. Verder heeft De Gruyter het geprobeerd onder de naam Trefcenter en Ahold met Miro. Ook Laurus kwam met de Konmar Superstore. Dit type winkel was geen groot succes en daarom ontmanteld en voortgezet als supermarkt van onder meer AH, Jumbo en Hoogvliet.
In 2002 is Ahold gestart met zes AH XL-vestigingen, die ongeveer 4000 m² vloeroppervlakte hebben. Hierbij is ook, vergelijkbaar met locaties buiten Nederland, een plaats vrijgehouden voor non-food zoals drogisterij- en elektronica-artikelen. Toch spreekt men hier niet van een hypermarkt, omdat de oppervlakte daarvoor te klein is.[3]
In 2013 opende Jumbo in Breda een vestiging volgens de formule Jumbo Foodstore met een vloeroppervlakte van 6000 m² . Dit is evenmin een hypermarkt, omdat er geen warenhuisartikelen worden verkocht.
In 2014 was het de bedoeling om in Steenwijk nabij de A32 een Jumbo-hypermarkt met een oppervlakte van ongeveer tienduizend vierkante meter te bouwen. Na diverse rechtszaken is er in 2017 een omgevingsvergunning afgegeven. De geplande bouw had eind 2018 van start moeten gaan,[4] maar sinds 2019 is de komst van de hypermarkt definitief van de baan.[5]
Online winkelen
[bewerken | brontekst bewerken]Veel winkels bieden hun producten ook online aan. Sommige, zoals Picnic, zijn zelfs uitsluitend online actief.[6] Ook supermarkten zoals Albert Heijn – vaak in de buurt van Etos en Gall & Gall, omdat ze allemaal onderdeel zijn van Ahold Delhaize – verkopen producten online. Bol behoort eveneens tot deze groep. Daarnaast hebben ketens zoals Vomar, Kruidvat en Action speciale aanbiedingen die alleen via hun webshops beschikbaar zijn en thuisbezorgd worden. Voor dergelijke online aanbiedingen is vaak een klantenkaart nodig. Een groot deel van deze online aankopen vond plaats tijdens de COVID-19-lockdowns, maar ook daarna bleef het aantal klanten groeien, zo blijkt uit onderzoek van de Rabobank.[7] De lockdowns zorgden voor een sterke groeiversnelling, maar ook na die periode bleef online boodschappen doen populair. Volgens de Volkskrant (mei 2025) is Nederland na Ierland het Europese land met het hoogste percentage online aankopen: 94,1%.[8]
België
[bewerken | brontekst bewerken]De Louis Delhaize Group exploiteert in Wallonië en Brussel zeven Cora-hypermarkten.
De Franse groep Carrefour nam in 2000 de Belgische GB Groep over, de hypermarkten "Maxi GB" en "Bigg's" werden in 2001 Carrefour-hypermarkten. In 2007 telde België 56 Carrefour-hypermarkten. In 2010 kondigde Carrefour aan dat het 14 hypermarkten zou sluiten omdat ze niet rendabel genoeg waren.
De grootste hypermarkt in Vlaanderen is de Carrefour-vestiging in het B-Park in Brugge.
Frankrijk
[bewerken | brontekst bewerken]In Frankrijk is in vele plaatsen een hypermarkt gevestigd. Dit kunnen vestigingen van zelfstandige ketens zijn, of onderdeel van een groter supermarktconcern.
Ketens die volledig gericht zijn op hypermarkten:
Ketens die onderdeel zijn van een groter concern:
- Géant van Casino.
- Hyper U, onderdeel van Système U.
- Intermarché Hyper, onderdeel van het concern Les Mousquetaires
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR61574
- ↑ https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/bestuursacademie-nederland/het-succes-van-de-warenmarkt#:~:text=Elke%20week%20zijn%20er%20zo,warenmarkten%20organiseren%20de%20gemeenten%20zelf.&text=De%20toekomst%20van%20de%20markt%20is%20onzeker.
- ↑ Anouk van Kampen, Zijn we klaar voor de hypermarché?, in NRC Handelsblad, dinsdag 12 augustus 2014
- ↑ Komt die hypermarkt in Steenwijk er nu eindelijk?[dode link]. Foodmagazine. Geraadpleegd op 4 september 2018.
- ↑ Hypermarkt Steenwijk definitief van de baan. Distrifood. Gearchiveerd op 5 juni 2020. Geraadpleegd op 15 juli 2019.
- ↑ https://anw.ivdnt.org/article/hypermarkt
- ↑ https://www.rabobank.nl/kennis/d011397204-online-boodschappen-doen-steeds-meer-ingeburgerd-rabobank-online-food-retail-index
- ↑ online winkelen per land.
