न्युट्रोन

न्युट्रोन धाःगु एटमया न्युक्लियसय् दैगु छगू चार्ज मदूगु सबएटमिक पार्टिकल बाय् उप-परमाणु कण (subatomic particle) खः। थ्व कणया विद्युत चार्ज 'न्यूट्रल' जुइ, गुकिया अर्थ थ्व न त्याः (+) जुइ, न द्याः (-) जुइ। थुकिया मात्रा (mass) प्रोटोनया मात्रा स्वया भचा जक अप्व जुइ। हाइड्रोजन त्वताः फुक्क कथंया परमाणुया न्युक्लियसय् (atomic nucleus) प्रोटोन व न्यूट्रोन छथाय् च्वनि।

भौतिक गुण

न्यूट्रोनया मू गुणत थ्व कथं दु:

• चार्ज: थुकिया नेट इलेक्ट्रिक चार्ज शून्य जुइ।
• द्रव्यमान: न्यूट्रोनया द्रव्यमान 1.6749 X 10^^-27 kg जुइ। थ्व प्रोटोन स्वया 1.008 गुणा अप्व खः।
• स्थिरता: न्युक्लियसया दुने च्वनिबलय् न्यूट्रोन स्थिर जुइ, तर न्युक्लियसं पिने थ्व अस्थिर जुइ। थुकिया अर्ध-आयु (half-life) १० मिनेत ति जुइ।

इतिहास

न्यूट्रोनया मालेज्या सन् १९३२य् बेलायती भौतिकशास्त्री जेम्स च्याडविक (James Chadwick) नं यानादीगु खः। थ्व ज्याया निंतिं वय्‌कलं सन् १९३५य् भौतिकशास्त्रय् नोबेल सिरपा त्याकादिल।

उपयोगिता

न्यूट्रोनया अध्ययनं परमाणु ऊर्जा (nuclear energy) व परमाणु ल्वाभः दयेकेत तःधंगु ग्वहालि याःगु दु। न्युक्लियर विखंडन (nuclear fission) प्रक्रियाय् थुकिया भूमिका निर्णायक जुइ। चिकित्सा क्षेत्रय् क्यान्सरया उपचारया निंतिं 'न्यूट्रोन थेरापी' (Neutron therapy) या नं छ्यलाबुला जुइ।

स्वयादिसँ

Models depicting the nucleus and electron energy levels in hydrogen, helium, lithium, and neon atoms. In reality, the diameter of the nucleus is about 100,000 times smaller than the diameter of the atom.

Nuclear fission caused by absorption of a neutron by uranium-235. The heavy nuclide fragments into lighter components and additional neutrons.

• परमाणु
• प्रोटोन
• इलेक्ट्रोन