Edgar Morin

Honorigoj
Honorigoj	(13-a de julio 2021) Granda Kruco de la Honora Legio; (14-a de novembro 2012) Grand Officer of the National Order of Merit (en) ; (2007) honorary doctorate at the Laval University (en) ; (2004) honorary doctor of the University of Valencia (en) ; (1994) Internacia Premio de Katalunio; (1989) Viareggio-Versilia International Prize (en) ; (1987) Eŭropa Premio por Eseo Charles Veillon; (1983) Halphen Prize (en) ; Honorary degree of the University of Macerata (en) ; honorary doctorate from the Pontifical Catholic University of Peru (en) ; Militordeno de Sant'Iago da Espada; Knight Officer of the Order of Civil Merit (Spain) (en) ; honorary doctor of Veracruzana University (en) ; honorary doctor of the University of Santiago, Chile (en) ; Order of Merit of the Principality of Liechtenstein (en) ; honorary doctorate of the National University of San Marcos (en) ; Grand Cross of the Military Order of Saint James of the Sword (en) ; Komandoro de la Artoj kaj la Literaruro; Honorary doctorate from the University of Geneva (en) ; honorary doctor of the Université libre de Bruxelles (en) ; Ordeno de la Civila Merito ; vd

Postenoj
Postenoj	Direktisto de scienca esplorado en CNRS vd

**Edgar Morin**
Edgar Morin
Persona informo
	Edgar Morin
Naskonomo	David Salomon Nahoum
Naskiĝo	8-an de julio 1921; en Parizo, Francio
Morto	29-an de majo 2026 (104-jaraĝa); en Parizo, Francio
Tombo	Tombejo de Montparnasse vd
Lingvoj	franca • hispana vd
Ŝtataneco	Francio vd
Alma mater	Pariza Fakultato de Juro vd
Partio	Franca Komunista Partio (1941–1951); Frontist Party (en) (1938–) vd
Familio
Edz(in)o	Sabah Abouessalam (mul) (2012–2026); Edwige Morin (mul) (1982–2008); Johanne Harrelle (mul) (1972–1981) vd
Infanoj	Véronique Grappe-Nahoum (en) ; ( ); Irène Nahoum (mul) ; ( ) vd
Profesio
Okupo	filozofo ; scenaristo ; opinia ĵurnalisto ; socia sciencisto ; sociologo ; filmreĝisoro ; aŭtoro vd
Laborkampo	epistemologio, sociologio, medio, politiko kaj complex thinking (en) vd
Verkado
Verkoj	La Méthode vd
Postenoj
Postenoj	Direktisto de scienca esplorado en CNRS vd
Honorigoj
Honorigoj	(13-a de julio 2021) Granda Kruco de la Honora Legio; (14-a de novembro 2012) Grand Officer of the National Order of Merit (en) ; (2007) honorary doctorate at the Laval University (en) ; (2004) honorary doctor of the University of Valencia (en) ; (1994) Internacia Premio de Katalunio; (1989) Viareggio-Versilia International Prize (en) ; (1987) Eŭropa Premio por Eseo Charles Veillon; (1983) Halphen Prize (en) ; Honorary degree of the University of Macerata (en) ; honorary doctorate from the Pontifical Catholic University of Peru (en) ; Militordeno de Sant'Iago da Espada; Knight Officer of the Order of Civil Merit (Spain) (en) ; honorary doctor of Veracruzana University (en) ; honorary doctor of the University of Santiago, Chile (en) ; Order of Merit of the Principality of Liechtenstein (en) ; honorary doctorate of the National University of San Marcos (en) ; Grand Cross of the Military Order of Saint James of the Sword (en) ; Komandoro de la Artoj kaj la Literaruro; Honorary doctorate from the University of Geneva (en) ; honorary doctor of the Université libre de Bruxelles (en) ; Ordeno de la Civila Merito ; vd
vd	Fonto: Vikidatumoj
	v • d • r

Edgar Morin (naskiĝis en Parizo la 8-an de julio 1921, mortis la 29-an de majo 2026) estis franc-sefarda juda intelektulo, filozofo kaj verkisto. Unu el la plej gravaj pensuloj de la moderna Francio. Verkis dekojn da libroj kaj centojn da artikoloj. Faris decidan kontribuon al la epistemologia diskuto pri nova organizo de scio kaj edukado.

Vivo

Ununura filo de komercisto de Tesaloniko, Edgard Nahoum, kaj orfiĝis je patrino dum infanaĝe. Frutempe li ŝatis difini sian identecon kiel nov-maranon (de sefarda origino) kaj ateisto.

En Francio, li akiris doktoriĝon pri Historio kaj Geografio, kaj licencion pri juro (1942), sed tuj poste aliĝis al la rezistmilito de 1942 ĝis 1944 kiel leŭtenanto de la francaj batalantaj partizanoj. ^[1] Tiam li ludis gravan aktivan rolon kaj, interalie, renkontis François Mitterrand kun kiu li starigis estonte daŭran konfidencon. Finmilite li, konservante la partizanan kaŝnomon «Morin», agadis kiel aligito al la franca armea stabo en Germanio (1945), poste kiel direktanto de oficejo «propagando» de la franca milita registaro (1946), Tiam li verkis L’An zéro de l’Allemagne (la jaro nulo de Germanio) kie li priskribas la tiaman situacion de la germana popolo.

Estis ĝuste tiu libro kiu gajnigis al li la estimon de Maurice Thorez, tiam la unua sekretario de la franca komunisma partio, kiu lin ŝarĝis kontribui en la verkado de periodaĵo Les Lettres françaises (Francaj Leteroj); el tiu revuo, tamen, li estis iom post iom flankenmetita ĉar riveliĝis ĉiam pli lia kontraŭstalina rezistado 1949: pro tio li malaproksimiĝis, plivere li estis malproksimigita, el la Franca Komunisma Partio. En 1955, li animis rondon kontraŭan al milito en Alĝerio kaj aktivis en maldekstraj movadoj kontribuante, al la kreado de PSU (Partio Socialista Unuigita)

Konsilte de Georges Friedmann, konita dum la germana okupacio, kaj apogite de Maurice Merleau-Ponty, Vladimir Jankélévitch kaj aliaj intelektuloj, li okupiĝis ĉe la CNRS (Centro Nacia por sciencaj esploroj) (1950), kie ellaboris plurdisciplinan eseon pri popolaj moroj (1967): verko taksata la uverturo de la multaj postaj eseoj pri etnologio inter la novaj sociaj sciencoj

En 1960 li partoprenis en la filmado de dokumenta filmo pri la vivo de Francio, kune kun Jean Roche.

Li interesiĝis pri modoj kulturaj kiuj jam elstariĝis sed ankoraŭ ne estis konsideritaj ĉe intelektularo: L'Esprit du temps (La Spirito de la tempo, 1960), La Rumeur d'Orléans (La Voĉo de Orléans, 1969). Li kunfondis kaj direktis CECMAS (Centro de studoj pri amaskomunikoj), en kiu li ellaboris kaj publikigis esplorojn pri televido, la kanzonaro ktp en la revuo Communications (Komunikadoj)

Dum sesdekaj jaroj Morin pasigis kelkan tempon en latinameriko kie lekciis ĉe fakultatoj de sociaj sciencoj. En 1969, li akceptis inviton profesori ĉe Instituto Salk por Biologiaj Studoj de San Diego (Usono), kie li renkontis Jacques Monod, aŭtoro de la fama verko Hasard et la Nécessité (La hazardo kaj la Neceso), kaj ekkonceptis la fundamentojn de la «kompleksa penso» sur kiu li ellaboris sian «esplormetodon».

Nuntempe (2010) li honore membras ĉe diversaj naciaj kaj internaciaj akademioj, esplorcentroj kaj penscentroj, dum liaj verkoj daŭre ekzercas fortan influon en diversaj landoj eĉ ekstere de Eŭropo. Kaj kontribuas al la disvastigado de la celoj de la pacismaj kaj neviolentaj movadoj. Spure de tiuj idealoj, li apogis kaj subtenis, dum la franca porprezidenta balotado (2007), la kandidaton (ĉi-kaze Christian Garino) de la movado Esperanto-Liberté (Esperanto-Libereco) ^[2].

Ankaŭ, eble plie, interesas lia pensa itinero kaj filozofia evoluo, kiu filtriĝas el diversaj liaj verkoj (ekzemple en «Autocritique» de 1959). Sume, li startis el la plej sincera juna adhero al marksismo kiel respondo al la mondviziaj demandoj de la homo, por ĝin fine elimini kiel mondvizion aŭ kiel scienca metodo por la solvo pri la sociaj problemoj ,sed finiĝis por denunci ties antiscencecon kaj kontraŭraciecon. Intertempe, male, li portis sian atenton al religio: religio, tamen, sen preciza dieco kiel povus esti Budhismo aŭ io simila. Tia elekto dependas precipe el lia juĝo pri monoteismo, kiu laŭ li estas grava kaŭzo de konfliktoj. Tiu juĝo, severa kaj, laŭ kelkaj liaj estimantoj/kritikistoj, ankoraŭ bezona je kompara esploro, kondiĉis lian menssintenon rilate la amplekson de la religia fenomeno: tiu ĉi, eĉ ne sufiĉe analizita, ne permesus akuzi pri perforto monoteismon pli ol politeismojn, dum prihomaj sciencoj pelus distingi religiojn el la homa ruza pasio kiu tiujn fleksas ankaŭ al siaj egoismaj maljustaĵoj.

Oni kreis ankaŭ centron por studoj pri la pensado de Edgar Morin, kiu celas konigi ties penson kaj samtempe orienti la junularon.

Verkaro (elekto)

1951, L’Homme et la mort
1956, Le cinema ou l'homme imaginaire
1957, Les Stars
1969, La Rumeur d’Orléans
La Méthode (6 volumes)
1977, La Nature de la nature
1980, La Vie de la vie
1986, La Connaissance de la connaissance
1991, Les Idées
1970, Journal de Californie
1973, Le paradigme perdu: la nature humaine
1981, Pour sortir du siècle XX
1982, Science avec conscience
1983, De la nature de l’URSS
1988, Penser L'Europe
1990, Introduction à la pensée complexe
1993, Terre-patrie
1994, Mes démons
1994, La Complexité humaine
1997, Comprendre la complexité dans les organisations de soins
1999, L’Intelligence de la complexité
1999, Relier les connaissances
1999, La Tête bien faite
2000, Les Sept savoirs nécessaires à l'éducation du futur
2001, Journal de Plozévet, Bretagne
2001, L’Humanité de l’humanité
2002, Pour une politique de civilisation
2002, Dialogue sur la connaissance. Entretiens avec des lycéens
2003, La Violence du monde
2003, Éduquer pour l’ère planétaire, la pensée complexe comme méthode d’apprentissage dans l’erreur et l’incertitude humaine
2003, Les Enfants du ciel: entre vide, lumière, matière
2004, Pour Entrer dans le siècle XXI
2004, L'Éthique complexe
2006, Le Monde Moderne et La Question Juive (La moderna mondo kaj la juda demando)
2007, Vers l'abîme?
2007, Où va le monde?
2008, Mon chemin (intervjuo kun Djénane Kareh Tager), Paris, Fayard, 362 p.
2008, Mes Démons, Paris, Stock, 348 p. 1e édition, 1994, Stock.
2008, La Méthode (Opus), 2 volumes, Paris, Le Seuil, 1216 p.
2007, Le destin de l’animal , Paris, L’Herne, Coll. "Carnets", 2007 61 p.2007 : L'An I de l'ère écologique (avec Nicolas Hulot), Paris, Tallandier
2007 : Où va le monde ?, Paris, L'Herne

2007 : Vers l'abîme ?, Paris, L'Herne
2008 : Mon chemin (intervjuo kun Djénane Kareh Tager), Paris, Fayard
2008 : Vive la politique ? (kun Claude Lefort), Grenoble, Forum Libération de Grenoble
2008 : La Méthode, coffret des six volumes en deux tomes, Paris, Le Seuil
2009 : Crises, Paris, Éditions du CNRS
2009 : La Pensée tourbillonnaire, Paris, Éditions Germina
2009 : Edwige, l'inséparable, Paris, Fayard
2009 : Au-delà du développement. Pour une politique de l'humanité ? [sous la dir. de], Paris, Atlantique
2010 : Pour et contre Marx, Paris, Temps présent ; réédition : Paris, Flammarion, 2012
2010 : Ma gauche, Paris, Éditions François Bourin
2010 : Comment vivre en temps de crise ? (avec Patrick Viveret), Paris, Bayard
2010 : Regards sur le sport [sous la dir. de Benjamin Pichery et François L’Yvonnet], Paris, Le Pommier / INSEP ; Réédition revue et augmentée : Le sport porte en lui le tout de la société, Paris, Cherche-Midi / INSEP 2020, (ISBN 978-2749165134))
2011 : La Voie : pour l'avenir de l'humanité, Paris, Fayard
2011 : Rendre la terre habitable (kun Peter Sloterdijk), Paris, Pluriel
2011 : Conversation pour l'avenir (kun Gilles Vanderpooten), Paris, L'Aube
2011 : Dialogue sur la connaissance : Entretiens avec des lycéens, Paris, L'Aube
2011 : Le philosophe indiscipliné, Paris, Le Monde, Hors série
2011 : Mes philosophes, Paris, Germina, 2011 ; re-eldono: Paris, Fayard, 2013
2011 : Le Chemin de l'espérance (kun Stéphane Hessel), Paris, Fayard
2012 : Le Monde n'a plus de Temps à perdre (un pluraj membroj de la Collegium International), Paris, LLL
2012 : La France est une et multiculturelle. Lettre aux citoyens de France (kun Patrick Singaïny), Paris, Fayard
2012 : Journal (1962-1987), Paris, Le Seuil
2012 : Journal (1992-2010), Paris, Le Seuil
2012 : Dialogue sur la politique : la gauche et la crise (kun François Hollande), Paris, L'Aube
2013 : Mon Paris, ma mémoire, Paris, Fayard
2013 : La rencontre improbable et nécessaire (kun Sabah Abouessalam), Paris, Presses de la Renaissance
2014 : Notre Europe : Décomposition ou métamorphose (kun Mauro Ceruti), Paris, Fayard
2014 : Au péril des idées (kunTariq Ramadan), Paris, Presses du Châtelet
2014 : Enseigner à vivre. Manifeste pour changer l'éducation, Paris, Actes Sud-Play Bac Éditions
2015 : Avant, pendant, après le 11 janvier (kun Patrick Singaïny), Paris, L'Aube
2015 : Qui est Daech ? (kun Régis Debray, Tahar Ben Jelloun, Michel Onfray, Olivier Weber, Jean-Christophe Rufin et Gilles Kepel), Paris, Éditions Philippe Rey
2015 : Impliquons-nous ! Dialogue pour le siècle (kun Michelangelo Pisto), Paris, Actes Sud
2015 : Penser global : L'humain et son univers, Paris, Robert Laffont
2015 : L'aventure de la méthode, Paris, Le Seuil
2016 : Sur l'esthétique, Paris, Robert Laffont
2016 : Pour une crisologie, Paris, L'Herne
2016 : Écologiser l'Homme, Paris, Lemieux Éditeur
2017 : Connaissance, Ignorance, Mystère, Paris, Fayard
2017 : L’Île de Luna (roman), Paris, Actes sud
2017 : L'Urgence et l'Essentiel (kun Tariq Ramadan), Paris, Éditions Don Quichotte
2017 : Le temps est venu de changer de civilisation (kun Denis Lafay), Paris, L'Aube
2017 : Où est passé le peuple de gauche ?, Paris, L'Aube, 2017
2017 : Ce que fut le communisme, Paris, L'Aube
2018 : Pour résister à la régression, Paris, L'Aube
2018 : Le Cinéma : Un art de la complexité, Paris, Nouveau Monde Éditions
2018 : Poésies du métropolitain, Paris, Descartes & Cie
2019 : La Marseillaise, Paris, L'Aube
2019 : La Fraternité, pourquoi ? : Résister à la cruauté du monde, Paris, L'Aube
2019 : Chronique d'un été (kun Jean Rouch), Paris, L'Aube
2019 : Les souvenirs viennent à ma rencontre, Paris, Fayard,
2020 : Quelle école voulons-nous ? La Passion du savoir (kun Jean-Michel Blanquer), Paris, Odile Jacob
2020 : Sur la crise : Pour une crisologie suivi de Où va le monde ?, Paris, Éditions Flammarion, coll. Champs
2020 : Changeons de voie : Les leçons du coronavirus (avec la collaboration de Sabah Abouessalam), Paris, Denoël
2020 : L'entrée dans l'ère écologique, Paris, L'Aube
2021 : Frères d'âme (intervjuo kun Pierre Rabhi pri demandoj de Denis Lafay), Paris, L'Aube
2021 : Leçons d'un siècle de vie, Paris, Denoël, (ISBN 978-22-07163-07-8)
2022 : Réveillons-nous !, Paris, Éditions Denoël, (ISBN 978-22-07165-25-6)
2023: De guerre en guerre: De 1940 à l'Ukraine, La Tour-d'Aigues/eldonita en Bulgario, Éditions de l'Aube, 99 p. (ISBN 978-2-8159-5460-0).
2023 : Encore un moment… : Textes personnels, politiques, sociologiques, philosophiques et littéraires, Paris, Denoël, (ISBN 978-22-07178-30-0)
2023 : Mon ennemi c'est la haine, dialogoj kun Véronique Châter et Jean-Claude Perrier, Paris, L'Aube
2023 : Edgar Morin : les cent premières années, sous la direction de Pascal Ory, Claude Fischler, kun partopreno de Edgar Morin, Hermann, coll. «Colloque de Cerisy», 352 p.
2023: De guerre en guerre: De 1940 à l'Ukraine, La Tour-d'Aigues/eldonita en Bulgario, Éditions de l'Aube, 99 p. (ISBN 978-2-8159-5460-0).
2024 : Cheminer vers l'essentiel, Albin Michel
2025 : Y a-t-il des leçons de l'Histoire ? (Ĉu estas lecionoj pri historio?), Denoël

Traduko al Esperanto

2023: De guerre en guerre: De 1940 à l'Ukraine, La Tour-d'Aigues/eldonita en Bulgario, Éditions de l'Aube, 99 p. (ISBN 978-2-8159-5460-0). Ĝia traduko al Esperanto (De milito al milito: de 1940 ĝis Ukrainio) fare de Jean-Claude Thumerelle ankoraŭ atendas eldonadon (2026).

Referencoj

↑ Biografio, france culture
↑ https://evene.lefigaro.fr/celebre/biographie/edgar-morin

Eksteraj ligiloj

Kategorio Edgar Morin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

[1] Arkivigite je 2009-10-03 per la retarkivo Wayback Machine
[2] Arkivigite je 2012-03-10 per la retarkivo Wayback Machine

[1] Biografio, france culture

[2] ttps://evene.lefigaro.fr/celebre/biographie/edgar-morin

[1]

[2]