close
Перайсці да зместу

ISAF

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Міжнародныя сілы садзейнічання бяспецы
BERJAYAСцяг аперацыі.
Гады існавання 20 снежня 2001 — 28 снежня 2014
Падпарадкаванне BERJAYA НАТА
Тып воінскае фарміраванне
Складаецца з
Колькасць 130 000 вайскоўцаў
Дыслакацыя Кабул, Афганістан
Дэвіз Дапамога і Супрацоўніцтва
Удзел у Вайна ў Афганістане (2001—2014)
Знакі адрознення BERJAYA
Камандзіры
Вядомыя камандзіры гл. #Камандуючыя

Міжнародныя сілы садзейнічання бяспецы (англ.: International Security Assistance Force; ISAF) — узначалены НАТА міжнародны вайсковы кантынгент, які дзейнічаў на тэрыторыі Афганістана з 2001 па 2014.

Міжнародныя сілы па падтрыманні бяспекі былі створаны ў адпаведнасці з рэзалюцыяй № 1386 Савета Бяспекі ААН ад 20 снежня 2001 года. Іх прысутнасць у краіне пасля звяржэння рэжыму талібаў была неабходна для:

«аказання дапамогі афганскаму Часоваму органу ў забеспячэнні бяспекі ў Кабуле і прылеглых да яго раёнах, з тым каб афганскі Часовы орган, а таксама персанал Арганізацыі Аб’яднаных Нацый маглі дзейнічаць ва ўмовах бяспекі[1].»

Са жніўня 2003 года камандаванне ISAF ажыццяўлялася блокам НАТА. У канцы 2014 года на змену сілам міжнароднай узброенай кааліцыі прыйшла небаявая аперацыя альянсу «Рашучая падтрымка». Увесь цяжар вайны лёг на плечы афганскай арміі.

Камандуючыя

[правіць | правіць зыходнік]
СцягІмяПачатак паўнамоцтваўКанец паўнамоцтваў
1.Вялікабрытаніягенерал-лейтэнант Джон Мак-Кол10.01.200220.06.2002
2.Турцыягенерал-лейтэнант Хільмі Акін Зорлу20.06.200210.02.2003
3.Германіягенерал-лейтэнант Норберт ван Хойст10.02.200311.08.2003
4.Германіягенерал-лейтэнант Гоц Глімерот11.08.20039.02.2004
5.Канадагенерал-лейтэнант Рык Хілье9.02.20049.08.2004
6.Францыягенерал-лейтэнант Жан-Луі Пі9.08.200413.02.2005}}
7.Турцыягенерал-лейтэнант Этэм Эрдагы13.02.20055.08.2005
8.Італіягенерал арміі Маура дэль Векьа5.08.20054.05.2006
9.Вялікабрытаніягенерал арміі Дэвід Рычардс4.05.20064.02.2007
10.Злучаныя Штаты Амерыкігенерал арміі Дэн Мак-Ніл4.02.20073.06.2008
11.Злучаныя Штаты Амерыкігенерал арміі Дэвід Мак-Кірнан3.06.200815.06.2009
12.Злучаныя Штаты Амерыкігенерал арміі Стэнлі Мак-Крыстал15.06.200923.06.2010
13.Злучаныя Штаты Амерыкігенерал арміі Дэвід Петрэус4.07.201018.07.2011
14.Злучаныя Штаты Амерыкікамендант корпуса марской пяхоты Джон Ален18.07.201110.02.2013
15.Злучаныя Штаты Амерыкікамендант корпуса марской пяхоты Джозэф Данфард10.02.201326.07.2014
16.Злучаныя Штаты Амерыкігенерал арміі Джон Кэмпбэл26.08.20142.03.2016

Структура і колькасць

[правіць | правіць зыходнік]

Першапачаткова зона адказнасці ISAF ахоплівала толькі сталіцу Афганістана Кабул.

У кастрычніку 2003 года Савет Бяспекі ААН прыняў рашэнне аб пашырэнні місіі за межы Кабула. Пашырэнне праходзіла паступова і было завершана ў кастрычніку 2006 года, калі войски ISAF прынялі на сябе адказнасць за забеспячэнне бяспекі на ўсёй тэрыторыі краіны. Мэтай павелічэння кантынгенту ў Афганістане было стрымаць актыўнасць баевікоў руху «Талібан», даўшы афганцам час узяць у свае рукі кантроль над краінай.

На 6 чэрвеня 2011 года максімальная колькасць ISAF складала 132 457 вайскоўцаў (у тым ліку 90 тысяч амерыканскіх), у місіі прымалі ўдзел 48 краін[2].

Аднак планы па скарачэнні сваёй ролі ў баявых аперацыях на тэрыторыі Афганістана зарадзіліся адразу ў некалькіх ключавых удзельнікаў «Міжнародных сіл садзейнічання бяспецы»[3]. У выніку 21 верасня 2012 года дадатковы кантынгент НАТА ў асобе 33 тысяч вайскоўцаў ЗША пакінуў краіну. Такім чынам, станам на 1 чэрвеня 2014 года, агульная колькасць ISAF складала 49 902 вайскоўцаў[4].

Да 1 студзеня 2015 года місія «Нязломнай свабода» была завершана, у сувязі з чым кантынгент кааліцыйных войскаў быў значна скарочаны. У прыватнасці, амерыканская групоўка станам на лета 2015 года складала каля 11 тыс. вайскоўцаў, якія былі задзейнічаны ў новай небаявой місіі «Рашучая падтрымка», асноўныя задачы якой звязаны з дапамогай афганскім сілам аховы правапарадку ў сферы навучання і інструктавання навабранцаў[5].

ISAF складаліся з 5 рэгіянальных камандаванняў, кожнаму з якіх падпарадкоўваліся некалькі правінцыйных груп рэканструкцыі (англ.: Provincial Reconstruction Team, PRT). У склад кожнай такой групы ўваходзілі як ваенныя падраздзяленні, так і паліцэйскія (саветнікі афганскай паліцыі) плюс грамадзянскі персанал розных урадавых агенцтваў краін-удзельніц.

  • Сталічнае рэгіянальнае камандаванне
    • Штаб ISAF, Кабул (змешаны)
    • Штаб Сталічнага камандавання, Кабул (Францыя)
    • Адміністрацыя Кабульскага міжнароднага аэрапорта (Венгрыя)
  • Рэгіянальнае камандаванне «Поўнач»
    • Штаб Паўночнага камандавання, Мазары-Шарыф (Германія)
    • Перадавая база падтрымкі Мазары-Шарыф (Германія)
    • PRT Мазары-Шарыф, прав. Балх (Швецыя)
    • PRT Файзабад, прав. Бадахшан (Германія)
    • PRT Кундуз, прав. Кундуз (Германія)
    • PRT Кулі-Хумры, прав. Баглан (Венгрыя)
    • PRT Меймене, прав. Фар’яб (Нарвегія)
  • Рэгіянальнае камандаванне «Захад»
    • Штаб Заходняга камандавання, Герат (Італія)
    • Перадавая база падтрымкі Герат (Іспанія)
    • PRT Герат, прав. Герат (Італія)
    • PRT Фарах, прав. Фарах (ЗША)
    • PRT Калаі-Наў, прав. Бадгіс (Іспанія)
    • PRT Чагчаран, прав. Гор (Літва/Украіна)
  • Рэгіянальнае камандаванне «Поўдзень»
  • Рэгіянальнае камандаванне «Усход»
    • Штаб Усходняга камандавання, Баграм (ЗША)
    • Перадавая база падтрымкі Баграм (ЗША)
    • PRT Лагар, прав. Лагар (Чэхія)
    • PRT Шарана, прав. Пактыка (ЗША)
    • PRT Хост, прав. Хост (ЗША)
    • PRT Мітэрлам, прав. Лагман (ЗША)
    • PRT Баміян, прав. Баміян (Новая Зеландыя)
    • PRT Панджшэр, прав. Панджшэр (ЗША)
    • PRT Джэлалабад, прав. Нангархар (ЗША)
    • PRT Газні, прав. Газні (Польшча)
    • PRT Асадабад, прав. Кунар (ЗША)
    • PRT Баграм (ЗША)
    • PRT Нурыстан (ЗША)
    • PRT Вардак (Турцыя)
    • PRT Гардэз, прав. Пакт (ЗША)

Краіны-ўдзельнікі

[правіць | правіць зыходнік]

Склад удзельнікаў кааліцыі быў неаднолькавым: у лютым 2005 года дзейнічалі кантынгенты 37 краін, у далейшым, іх колькасць павялічылася (у сакавіку 2011 года ў склад ISAF уваходзілі вайскоўцы 46 краін НАТА[6]; у жніўні 2013 года ў склад ISAF уваходзілі вайскоўцы 47 краін кааліцыі[7]). У агульнай складанасці за перыяд з пачатку ваеннай аперацыі ў 2001 годзе і да канца 2015 года ў склад ISAF уваходзілі падраздзяленні ўзброеных сіл 50 краін свету, найбольш буйным з’яўляецца кантынгент ЗША.

Спіс краін, якія ўдзельнічалі ў канфлікце ў Афганістана ў рамках ISAF:

Дапамога і садзейнічанне ў ажыццяўленні аперацыі

[правіць | правіць зыходнік]
  • BERJAYA Украіна — 24 верасня 2001 года дазволіла ваенна-транспартным самалётам ЗША выкарыстоўваць паветраную прастору краіны для забеспячэння групоўкі ISAF, у кастрычніку 2001 года ім быў прадастаўлены «паветраны калідор» і права прызямляцца на трох аэрадромах у выпадку аварыйнай сітуацыі[8]. 10 чэрвеня 2005 года на пасяджэнні камісіі Украіна-НАТА міністр абароны Украіны А. С. Грыцэнка паведаміў, што праз паветраную мяжу Украіны ўжо адбылося больш за 7500 пралётаў самалётаў краін НАТА, якія везлі розныя грузы ў Афганістан[9]. У жніўні 2007 года самалёты ўкраінскай дзяржаўнай авіякампаніі Міністэрства абароны Украіны «Украінская авіяцыйная транспартная кампанія» перакінулі ў Афганістан 300 вайскоўцаў венгерскага кантынгенту ISAF[10]. 2 красавіка 2009 года было падпісана пагадненне аб дазволу транзіта неваенных грузаў блока НАТА праз тэрыторыю Украіны[11]. У 2013 годзе агенцтва па матэрыяльна-тэхнічным забеспячэнні NSPA падпісала дадатковае пагадненне з кампаніяй Ruslan SALIS GmbH (кампаніяй-пасярэднікам украінскай авіякампаніі «Авіялініі Антонава») аб працягу арэнды самалётаў Ан-124-100 да 31 снежня 2014[12].
  • BERJAYA Японія — японскія караблі са снежня 2001 года да 15 студзеня 2010 года прадастаўлялі бясплатнае забеспячэнне шматнацыянальнай эскадры на чале з ЗША, якая аказвала баявую падтрымку сілам НАТА ў Афганістане[13] (у цэлым, кааліцыйным сілам было перададзена дызельнае паліва на суму 24,4 млрд. ен; паліва для верталётаў на суму 71,5 млрд ен і 11 тыс. тон вады)[14]. Таксама Японія фінансавала выплату больш за палову заробкаў ўсіх супрацоўнікаў Афганскай нацыянальнай паліцыі, а ў 2009 фінансавым годзе падала Афганскай нацыянальнай арміі медыцынская маёмасць на суму 11,5 млн даляраў ЗША[15].
  • BERJAYA Кыргызстан — у снежні 2001 года Кіргізія прадаставіла авіябазу Манас для паветранага забеспячэння кантынгенту ISAF у Афганістане; у маі 2012 года дазволіла НАТА транзіт грузаў для ваеннага кантынгенту ISAF на тэрыторыі Афганістана з выкарыстаннем наземнага транспарту[16]. У лістападзе 2013 года Кіргізія накіравала ЗША ноту з паведамленнем пра тое, што тэрмін дзеяння пагаднення аб арэндзе авіябазы Манас мінае 11 ліпеня 2014 і Кіргізія не зацікаўленая ў далейшым прадаўжэнні пагаднення[17].
  • BERJAYA Расія — у лістападзе 2008 года было заключана пагадненне з ФРГ з дазволам на ажыццяўленне чыгуначнага транзіту па тэрыторыі РФ узбраенняў, ваеннай тэхнікі і маёмасці Бундэсвера ў Афганістан[18]; у ліпені 2009 года было падпісана міжурадавае пагадненне з ЗША аб транзіце ўзбраення, ваеннай тэхнікі, ваеннай маёмасці і персаналу праз тэрыторыю РФ у сувязі з удзелам узброеных сіл ЗША ў намаганнях па забеспячэнню бяспекі, стабілізацыі і аднаўленню Афганістана. Пагадненне прадугледжвае здзяйсненне 4,5 тыс. рэйсаў у год, якія цалкам вызваляліся ад выплаты транзітных збораў[19]. 3 снежня 2010 года было заключана пагадненне з Італіяй з дазволам на ажыццяўленне чыгуначнага транзіту па тэрыторыі РФ узбраенняў, ваеннай тэхнікі і маёмасці італьянскіх войскаў у Афганістан, які ўступіў у сілу 26 сакавіка 2013[20]. Да чэрвеня 2012 гады праз тэрыторыю Расіі наземным і паветраным шляхам было транспартавана 379 000 вайскоўцаў і за 45 000 вайскоўцаў кантэйнераў у падтрымку аперацыі ў Афганістане[21].
  • BERJAYA Казахстан — у лютым 2009 года Казахстан дазволіў ЗША транзіт грамадзянскіх грузаў для ваеннага кантынгенту ISAF на тэрыторыі Афганістана[22], у студзені 2010 года дазволіў транзіт праз тэрыторыю Казахстана ў Афганістан грузаў краін НАТА[23].
  • BERJAYA Беларусь — у 2010 годзе Беларусь заключыла з НАТА пагадненне аб чыгуначным транзіце, стаўшы часткай Паўночнай размеркавальнай сеткі, па якой ажыццяўляўся транзіт неваенных грузаў у Афганістан у рамках аперацыі міжнародных сіл садзейнічання і бяспекі. У 2013 годзе было заключана дадатковае пагадненне, якое пашырае ўмовы папярэдніх дамоўленасцяў аб транзіце бранятэхнікі краін НАТА[24].

Гл. таксама

[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. ↑ Резолюция 1386 СБ ООН
  2. ↑ Troop numbers and contributions Архівавана 5 кастрычніка 2013 года.
  3. ↑ Франция сворачивает боевую миссию в Афганистане Архівавана 2 красавіка 2015. // Финам, 20.11.2011
  4. ↑ Архивированная копия(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 14 ліпеня 2014. Праверана 9 чэрвеня 2014.
  5. ↑ НАТО начинает в Афганистане небоевую миссию «Решительная поддержка» // ТАСС, 1 января 2015.
  6. ↑ International Security Assistance Force (ISAF): Key Facts and Figures Архівавана 6 красавіка 2011.
  7. ↑ International Security Assistance Force (ISAF): Key Facts and Figures Архівавана 20 студзеня 2022. // Официальный сайт НАТО, 1 августа 2013.
  8. ↑ Украина предоставила США воздушный коридор с сегодняшнего дня // NEWSRU.COM от 9 октября 2001
  9. ↑ Украина рассматривает возможность поставок в Афганистан военной продукции Архівавана 23 верасня 2015. // Defence Express от 10 июня 2005 года
  10. ↑ Ukrainian Aircraft Transport Company exercises deployment of Hungarian peacekeepers to Afghanistan / государственный web-портал Украины от 30 августа 2007
  11. ↑ Украина взялась помочь НАТО снабжать войска в Афганистане // LENTA.RU от 3 апреля 2009
  12. ↑ НАТО крылья не меняет // журнал "Defence Express", № 1-2, 2013. стр. 6
  13. ↑ Япония-США: Не давите на нас! // KP.RU от 11 сентября 2009
  14. ↑ Япония // "Зарубежное военное обозрение", № 2 (755), 2011. стр. 88
  15. ↑ Япония – ценный партнёр в Афганистане / официальный сайт НАТО от 28 апреля 2011
  16. ↑ Киргизия разрешила НАТО наземный транзит грузов в Афганистан // РИА "Новости" от 23 мая 2012
  17. ↑ Киргизия вручила послу США ноту о закрытии базы Манас Архівавана 1 сакавіка 2014. // "РБК" от 14 ноября 2013
  18. ↑ Россия разрешила транзит вооружений в Афганистан // "Известия" от 20 ноября 2008
  19. ↑ Обама завершил первый визит в РФ: создал небывалую пробку в Москве и улетел на саммит G8 в Италию // NEWSRU.COM от 8 июля 2009
  20. ↑ Вступает в силу разрешение Италии на транзит вооружения в Афганистан через РФ Архівавана 5 сакавіка 2016. // "РБК" от 26 марта 2013
  21. ↑ U.S.-Russia Cooperation on Afghanistan Архівавана 25 кастрычніка 2015 года.. Fact Sheet. Bureau of European and Eurasian Affairs. June 18, 2012
  22. ↑ Казахстан разрешил США транзит гражданских грузов в Афганистан // LENTA.RU от 9 февраля 2009
  23. ↑ НАТО и Казахстан подписали соглашение о транзите в Афганистан // "Коммерсант" от 27 января 2010
  24. ↑ Отношения Беларуси и НАТО

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
  • полковник А. Соболев. Размещение в Афганистане Международных сил безопасности // "Зарубежное военное обозрение", № 1 (658), январь 2002. стр. 8-9

Спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=ISAF&oldid=4877849"