9 лютага

	← люты →
	2026

9 лютага — саракавы дзень года па Грыгарыянскім календары

Падзеі

981: Імператар Атон II ўвайшоў у Рым і вярнуў Папу Бенедыкта VII да ўлады.
1507: Партугальскі мараплаўца Д.-Ф. Перэйра адкрыў востраў, названы ім названы Санта-Апалонія, сучасны Рэюньён.
1550: Заснаваны Віленскі езуіцкі калегіум, які ў 1578 г. быў прывілеем караля Рэчы Паспалітай Стэфана Баторыя быў пераўтвораны ў Віленскі універсітэт.
1621: Пачатак пантыфікату Грыгорыя XV, 234-га папы рымскага (1621—1623).
1648: Багдан Хмяльніцкі абраны гетманам Украіны.
1667: Падпісанне Андрусаўскага перамір’я між Масковіяй і Рэччу Паспалітай, згодна з якім апошняя страціла Смаленскія землі і Левабярэжную Украіну.
1852: У Мінску ў Гарадскім тэатры адбылася прэм’ера спектакля паводле п’есы В. Дуніна-Марцінкевіча «Сялянка».
1885: У Маскве адкрылася першая бясплатная бібліятэка-чытальня імя І. С. Тургенева.
1893: На сцэне Мулен Руж паказаны першы стрыптыз.
1895: Кіраўнік фізічнага выхавання ў Саюзе маладых хрысціян у горадзе Халіок (штат Масачусэтс) Уільям Морган вынайшаў новую гульню — валейбол.
1900: Заснаваны тэнісны турнір Кубак Дэвіса.
1904: Японская эскадра адмірала Тога атакавала рускую эскадру на ўнутраным рэйдзе Порт-Артура, пачатак руска-японскай вайны. Бой крэйсера «Вараг» і кананерскай лодкі «Карэец» супраць японскай эскадры.
1913: Адбылася першая пастаноўка знакамітай камедыі Янкі Купалы «Паўлінка». У Вільні сіламі Беларускага музычна-драматычнага гуртка паставіў п’есу Алесь Бурбіс.
1920: Падпісаны года міжнародны трактат, які вызначыў прававы статус архіпелага Шпіцберген.
1940: У ноч на 10 лютага здзейснены першы этап савецкай дэпартацыі насельніцтва з Заходняй Беларусі, 50 тысяч чалавек адпраўлены ў Сібір і Казахстан.
1943: Пачалася Краснадарская наступальная аперацыя, ад нацысцкіх захопнікаў вызвалены горад Белгарад.
1955: Адкрыты Рымскі метрапалітэн.
1960: Закладзена першая зорка на Галівудскай алеі славы.
1971: Экіпаж касмічнага карабля «Апалон-14» высадзіўся на Месяцы.

Нарадзіліся

1404: Канстанцін XI, імператар усходнерымскі
1441: Алішэр Наваі, узбекскі паэт (пам. 3.1.1501)
1547: Крыштоф Радзівіл Пярун, дзяржаўны і вайсковы дзеяч ВКЛ (пам. 20.11.1621)
1783: Васіль Жукоўскі, рускі паэт, перакладчык, адзін з заснавальнікаў рускага рамантызму
1830: Абдул-Азіз, 32-і султан Асманскай імперыі
1844: Анатоль Фёдаравіч Коні, расійскі юрыст, пісьменнік і грамадскі дзеяч
1846: Леапольд Баварскі, германскі вайсковы дзеяч (пам. 28.9.1930)
1846: Вільгельм Майбах, нямецкі канструктар (пам. 29.12.1929)
1864: Мійна Хярма, эстонскі кампазітар, харавы дырыжор
1867: Нацумэ Сосэкі, японскі пісьменнік
1874: Усевалад Меерхольд, савецкі рэжысёр і акцёр (пам. 2.2.1940)
1902: Леон Мба, прэзідэнт Габона
1910: Жак Мано, французскі біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1965 (пам. 1976)
1929: Ховард Кановіц, амерыканскі мастак
1930: Валянцін Тарас, беларускі паэт, перакладчык, публіцыст
1931: Ёзэф Масапуст, чэхаславацкі футбаліст
1932: Герхард Рыхтэр, нямецкі жывапісец
1942: Вадзім Болбас, беларускі літаратар
1942: Ада Лундвер, эстонская актрыса і спявачка
1946: Эдуард Барысавіч Зарыцкі, беларускі кампазітар
1960: Міхась Казлоўскі, беларускі краязнавец, грамадскі дзеяч, крытык, публіцыст, выдавец
1973: Макота Сінкай, японскі рэжысёр і аніматар
1979: Чжан Цзыі, кітайская актрыса
1987: Магдалена Нойнер, нямецкая біятланістка
2002: Рэган Сміт, амерыканская плыўчыха, прызёрка алімпійскіх гульняў

Памерлі

1199: Мінамота-но Ёрытома, заснавальнік сёгуната Камакура
1640: Мурад IV, 17-ы султан Асманскай імперыі (нар. 16.6.1612)
1675: Герард Доў, галандскі мастак, вучань Рэмбранта (нар. 7.4.1613)
1675: Амброзіус Брэйгель, нідэрландскі жывапісец
1767: Юбер Друэ, французскі мастак
1861: Фрэнсіс Дэнбі, ірландскі пейзажыст
1881: Фёдар Дастаеўскі, рускі пісьменнік (нар. 11.11.1821)
1905: Адольф фон Менцэль, нямецкі мастак
1905: Фрэдэрык Актавіус Пікард-Кембрыдж, брытанскі арахнолаг
1938: Аксель Паўльсен, нарвежскі фігурыст і канькабежац
1967: Джорджыа Б’янкі, італьянскі рэжысёр
1975: Тойва Сяркя, фінскі кінарэжысёр
1984: Юрый Андропаў, генеральны сакратар ЦК КПСС
1991: Аркадзь Мігдал, савецкі фізік-тэарэтык, акадэмік АН СССР (нар.11.3.1911)
2001: Герберт Сайман, амерыканскі сацыёлаг і эканаміст
2002: Маргарэт (прынцэса Вялікабрытаніі)
2014: Габрыэль Аксель, дацкі кінарэжысёр
2021: Чык Карыа, амерыканскі джазавы піяніст

Святкуюць

Міжнародны дзень стаматолага.
Еўрапейскі саюз — Дзень інтэрнэту (з 2010).
Ліван — Свята Маранітаў.